Samsung, SK Hynix và Micron, ba công ty kiểm soát phần lớn nguồn cung bộ nhớ toàn cầu, đã bán hết toàn bộ công suất DRAM và HBM dự kiến sản xuất trong năm 2027, theo báo cáo từ tờ DigiTimes dẫn nguồn tin ngành.
Không còn thêm công suất nào được lên kế hoạch cho năm tới, và các đàm phán phân bổ công suất với khách hàng phần lớn đã kết thúc. Các nhà phân tích ngành nhận định 2027 sẽ là năm tệ nhất từ trước đến nay về tình trạng khan hiếm bộ nhớ, với tác động kéo dài sang năm 2028.
Mức độ căng thẳng của thị trường thể hiện rõ qua con số phân bổ. Khách hàng đặt hàng từ ba nhà sản xuất này chỉ nhận được 60% đến 70% lượng yêu cầu ban đầu.
Theo DigiTimes, một số công ty AI lớn và các nhà vận hành siêu trung tâm dữ liệu, những tổ chức có ngân sách mua sắm gần như không giới hạn, đã phải "cầu xin" để được phân bổ thêm hàng và vẫn phải trả mức giá cao hơn đáng kể so với hợp đồng thông thường.
Tháng 7 và tháng 8 hàng năm là thời điểm các công ty thường đàm phán nguồn cung cho năm tiếp theo, và nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đang đứng trước nguy cơ không thể đảm bảo đủ bộ nhớ cho kế hoạch sản xuất năm 2027 của mình.
Người dùng phổ thông sẽ cảm nhận tác động theo cách trực tiếp hơn. DigiTimes cho biết nguồn cung DRAM cho PC, laptop và smartphone sẽ bị cắt giảm đáng kể so với năm 2026.
Điều này có nghĩa là không chỉ giá RAM sẽ tiếp tục ở mức cao hoặc tăng thêm, mà các nhà sản xuất thiết bị cũng sẽ khó đảm bảo đủ linh kiện để duy trì sản lượng như kế hoạch. Samsung, công ty giữ vị trí dẫn đầu với 39% thị phần DRAM trong quý 2, cũng đã công khai nhận định rằng giá bộ nhớ sẽ tiếp tục tăng trong suốt năm 2027.
Tình trạng khan hiếm không dừng lại ở DRAM. Nguồn cung NAND flash, loại chip nhớ dùng trong ổ SSD, cũng đang cạn kiệt nhanh hơn dự báo. DigiTimes cho biết phần NAND còn lại chưa được đặt hàng cho năm 2027 dự kiến sẽ bị đặt hết trước cuối tháng 8 năm nay.
Ngay cả ổ cứng cơ học, vốn được xem là lựa chọn thay thế giá rẻ, cũng đã có nguồn cung 2026 được đặt hết từ trước. Người tiêu dùng đang tìm kiếm lối thoát khỏi cuộc khủng hoảng linh kiện hiện tại sẽ không tìm thấy nhiều điểm tươi sáng trong ít nhất hai năm tới.
Nhiều người đặt kỳ vọng vào CXMT của Trung Quốc như một nguồn cung thay thế có thể kéo giá xuống. Thực tế phức tạp hơn. Mới chỉ có HP, Asus và Acer bắt đầu dùng chip nhớ CXMT, và chủ yếu cho một số sản phẩm tại thị trường châu Á.
Quan trọng hơn, ngay cả khi CXMT mở rộng sản xuất thành công, làn sóng đầu tư AI toàn cầu đang tăng tốc có thể hút hết bất kỳ nguồn cung mới nào vào các trung tâm dữ liệu trước khi đến tay người tiêu dùng, đúng như đã xảy ra với toàn bộ sản lượng DRAM hiện tại của Big Three.
Về dài hạn, cả ba nhà sản xuất đều đang đầu tư mạnh để mở rộng công suất. Samsung đang tăng 50% công suất, SK Hynix tăng vốn đầu tư gấp nhiều lần song song với kế hoạch IPO trị giá 26,5 tỷ USD, Micron cam kết 250 tỷ USD đầu tư vào Mỹ đến năm 2035.
Tuy nhiên, chu kỳ xây dựng nhà máy sản xuất chip thường kéo dài hai đến ba năm, có nghĩa là phần lớn công suất mới này sẽ chỉ đưa vào hoạt động từ 2028 đến 2029 trở đi. Trong bối cảnh đó, triển vọng giá linh kiện giảm trước năm 2028 gần như không có cơ sở thực tế.
Nguyễn Hải
