Tại Hội thảo khoa học "Phòng ngừa bệnh do RSV và Zona trên bệnh nhân hô hấp mạn tính" do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức, các chuyên gia cho biết người cao tuổi mắc bệnh hô hấp mạn tính là nhóm đặc biệt dễ tổn thương do hiện tượng lão hóa miễn dịch. Khi tuổi càng cao, khả năng bảo vệ của hệ miễn dịch suy giảm, trong khi nhiều người còn có bệnh đồng mắc hoặc phải sử dụng thuốc corticoid kéo dài, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng.
Theo TS.BS. Phan Thanh Thủy (Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai), RSV không còn là bệnh lý chỉ gặp ở trẻ nhỏ như nhiều người vẫn nghĩ. Ở người lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh phổi mạn tính, RSV có thể gây viêm phổi, suy hô hấp và làm khởi phát các đợt cấp COPD hoặc hen phế quản.
"Không ít trường hợp nhập viện vì RSV có diễn biến nặng, phải thở oxy hoặc điều trị tích cực. Đặc biệt, người sẵn có bệnh lý mãn tính, nhiễm RSV tình trạng bệnh có thể nặng lên, nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, dẫn đến tiên lượng và điều trị phức tạp, tăng gánh nặng kinh tế bên cạnh bệnh tật. Đối với bệnh nhân COPD hay hen phế quản, một đợt nhiễm RSV có thể khiến chức năng hô hấp suy giảm đáng kể và kéo dài", TS. Thủy cho biết.
Bên cạnh RSV, zona thần kinh cũng là nguy cơ đáng lưu ý. Sau khi mắc thủy đậu, virus Varicella Zoster vẫn tồn tại âm thầm trong cơ thể nhiều năm. Khi hệ miễn dịch suy yếu, virus có thể tái hoạt động gây bệnh zona với những cơn đau kéo dài, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh già hóa dân số, việc quản lý bệnh hô hấp mạn tính không nên chỉ tập trung vào điều trị triệu chứng hay xử trí các đợt cấp mà cần chú trọng dự phòng từ sớm.
PGS.TS.BS. Phan Thu Phương (Viện trưởng Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai) nhận định: "Với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, tiêm chủng là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng, hạn chế đợt cấp và góp phần bảo vệ chất lượng cuộc sống".
Tại Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh lớn tuổi, người mắc bệnh hô hấp, bệnh lý nền, các bệnh đồng mắc đều được khuyến cáo tiêm vắc-xin để tăng cường cơ chế phòng bệnh. Theo đó, bên cạnh công tác tiêm tại giường cũng được triển khai để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người bệnh, nhất là người cao tuổi, hạn chế di chuyển. Đây cũng là hướng đi mới trong điều trị bệnh, chuyển từ điều trị bệnh sang quản lý nguy cơ từ sớm, tăng cường các biện pháp dự phòng nhằm kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho người dân.
Cũng tại chương trình, TS.BS. Nguyễn Thị Hương Giang (Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết thách thức lớn nhất của tiêm chủng ở người cao tuổi là hệ miễn dịch đã suy giảm theo thời gian, giảm đáp ứng sau tiêm chủng. Vì vậy, nhiều thế hệ vắc xin mới được nghiên cứu với các công nghệ tăng cường đáp ứng miễn dịch, giúp cơ thể tạo được khả năng bảo vệ mạnh và bền vững hơn.
Vắc-xin RSV tái tổ hợp có chất bổ trợ đã chứng minh hiệu lực cao, kéo dài qua 3 mùa RSV, kể cả trên người từ 60 tuổi trở lên có bệnh đồng mắc (tim mạch, phổi, COPD, hen), với hồ sơ an toàn chấp nhận được về lâm sàng và có thể tiêm đồng thời với vắc xin cúm.
Vắc-xin zona tái tổ hợp có chất bổ trợ (RZV) cho thấy hiệu lực cao trong phòng ngừa zona và biến chứng đau dây thần kinh sau zona, hiệu lực nhất quán ở bệnh nhân từ 50 tuổi trở lên có bệnh hô hấp mạn tính, cùng hồ sơ an toàn đã được thiết lập, được nhiều khuyến cáo quốc tế và trong nước ủng hộ.
Các chuyên gia khuyến cáo, bên cạnh việc tuân thủ điều trị bệnh nền, người cao tuổi và người mắc các bệnh hô hấp mạn tính nên chủ động trao đổi với bác sĩ về các biện pháp dự phòng phù hợp, trong đó có tiêm chủng. Bởi với nhóm bệnh nhân này, phòng ngừa hiệu quả một đợt nhiễm trùng không chỉ là tránh mắc thêm một bệnh mới mà còn là cách bảo vệ chức năng hô hấp, duy trì khả năng vận động và kéo dài thời gian sống khỏe mạnh.
Tuấn Khang
