Từ một nốt nhỏ xuất hiện trên má, ông N.V.L. (70 tuổi, Hà Nội) đã trải qua nhiều năm điều trị với nhiều lần phẫu thuật và xạ trị nhưng tổn thương vẫn liên tục tái phát. Khi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khối tổn thương đã xâm lấn sâu vào mô mềm, cơ và xương gò má, gây biến dạng khuôn mặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng và thẩm mỹ.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, tổn thương ban đầu của bệnh nhân chỉ là một nốt rất nhỏ ở vùng má. Người bệnh đã được phẫu thuật cắt bỏ tại một cơ sở y tế tại TP.HCM nhưng sau đó khối u nhanh chóng tái phát. Ở lần phẫu thuật thứ hai, kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là ung thư da tế bào vảy vùng má.
Sau khi có chẩn đoán, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật cắt rộng tổn thương, tạo hình che phủ bằng vạt da vùng trán và tiến hành xạ trị. Tuy nhiên, quá trình xạ trị khiến vùng da xung quanh bị xơ hóa, co kéo và teo cứng. Sau một thời gian ổn định, tổn thương tiếp tục tái phát.
Vài tháng trước khi nhập viện, bệnh nhân được phẫu thuật thêm một lần nữa tại Hà Nội. Sau khi cắt bỏ tổn thương và khâu đóng vết mổ, chỉ khoảng hai tuần sau, vết mổ đã bung và tổn thương xuất hiện trở lại. Người bệnh tiếp tục được cắt bỏ và ghép da che phủ nhưng khoảng 6 tháng sau, vùng tổn thương lại sùi lên và tái phát.
Khi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tổn thương không còn khu trú ở vùng má mà đã gây co kéo toàn bộ mô mềm xung quanh. Mi dưới bị kéo trễ rõ rệt, góc mép lệch khỏi vị trí giải phẫu bình thường. Vùng da từng xạ trị trở nên xơ cứng, biến dạng, ảnh hưởng đáng kể đến chức năng cũng như diện mạo khuôn mặt.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, thử thách lớn nhất của ca bệnh không chỉ là cắt bỏ khối u mà còn là bài toán tái tạo sau phẫu thuật. Vùng mặt tập trung nhiều cấu trúc giải phẫu quan trọng như các nhánh thần kinh mặt, tuyến nước bọt, hệ thống mạch máu và các đơn vị chức năng liên quan đến mắt, miệng.
"Với những tổn thương tái phát nhiều lần, nếu không cắt đủ rộng thì nguy cơ tái phát tiếp tục là rất cao. Nhưng khi cắt rộng ở vùng mặt, việc tái tạo lại chức năng và thẩm mỹ lại là một thách thức cực kỳ lớn”, TS.BS Dương Mạnh Chiến chia sẻ.
Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp đã tiến hành cắt rộng toàn bộ vùng tổn thương. Do khối u đã xâm lấn rất sâu, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ một phần cơ cắn và đục bỏ bản trước của xương gò má bị tổn thương. Sau khi cắt bỏ, vùng khuyết hổng để lại trên mặt bệnh nhân rất lớn, lộ cả phần xương bên dưới. Để phục hồi chức năng và thẩm mỹ cho người bệnh, các bác sĩ đồng thời thực hiện tái tạo lại mi dưới nhằm khắc phục tình trạng trễ mi, đưa góc mép trở về vị trí giải phẫu gần bình thường, đồng thời sử dụng vạt da tự do từ vùng đùi để che phủ toàn bộ vùng khuyết hổng. Ê-kíp đã tiến hành nối vi phẫu hệ thống mạch máu nuôi vạt da nhằm đảm bảo nuôi sống mô ghép.
Sau phẫu thuật, mi mắt bệnh nhân đã khép kín trở lại, góc mép được chỉnh về vị trí phù hợp. Vùng da tái tạo có độ dày tương đối tương đồng với mô mặt xung quanh, mang lại kết quả chức năng và thẩm mỹ khả quan.
TS.BS Dương Mạnh Chiến cho biết, trường hợp này cho thấy nhiều tổn thương da ban đầu có thể chỉ xuất hiện dưới dạng một nốt nhỏ, nhưng nếu là tổn thương ác tính hoặc không được xử lý triệt để sẽ có nguy cơ tái phát nhiều lần, xâm lấn ngày càng sâu vào mô mềm, cơ và thậm chí cả xương.
TS.BS Dương Mạnh Chiến khuyến cáo, người dân tuyệt đối không được chủ quan với các tổn thương dạng nốt, sùi, loét kéo dài trên da. Đặc biệt, những tổn thương đã từng điều trị nhưng liên tục tái phát cần được thăm khám tại các cơ sở có khả năng chẩn đoán, điều trị ung thư kết hợp phẫu thuật tạo hình.
"Trong nhiều trường hợp, tổn thương tái phát liên tục là do không thể cắt đủ rộng ở những lần điều trị trước vì lo ngại không che phủ được khuyết hổng sau phẫu thuật. Nếu có kế hoạch tái tạo phù hợp ngay từ đầu, phẫu thuật viên sẽ chủ động cắt bỏ triệt để hơn, từ đó giảm nguy cơ tái phát và bảo tồn tốt hơn chức năng cho người bệnh", TS.BS Dương Mạnh Chiến nhấn mạnh.
Minh Ngọc
