Nhiều người cho rằng muốn đánh giá sức khỏe và tuổi thọ cần dựa vào huyết áp, cân nặng hoặc các xét nghiệm phức tạp. Tuy nhiên, một đặc điểm tưởng chừng rất nhỏ ở bàn tay cũng có thể tiết lộ nhiều điều về tình trạng cơ thể, đó là: Lực nắm tay yếu.
Theo National Geographic, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy sức nắm tay có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh mạn tính, suy giảm khả năng vận động và tử vong sớm.
Ông Pete Rohleder, chuyên gia vận động học tại Đại học Bang Kansas (Mỹ), cho biết: “Lực nắm tay là một trong những chỉ số sức khỏe lâu dài thường bị bỏ qua nhất. Chỉ một lần siết tay cũng có thể phản ánh tác động tích lũy của cách chúng ta vận động, ăn uống, phục hồi và sinh hoạt”.
Vì sao lực nắm tay có thể tiết lộ tuổi thọ?
Sức nắm tay không chỉ phụ thuộc vào các ngón tay. Để tạo ra một cái nắm chắc, cơ bắp, gân, khớp và hệ thần kinh phải phối hợp nhịp nhàng.
Theo chuyên gia Rohleder, hệ thần kinh cần huy động hàng nghìn đơn vị vận động để tạo lực. Vì vậy, sức nắm tay phần nào phản ánh chất lượng cơ bắp, chức năng thần kinh và khả năng phối hợp của cơ thể.
Bác sĩ Ardeshir Hashmi, Giám đốc Trung tâm Y học Lão khoa Cleveland Clinic, cho biết chỉ số này còn giúp nhận biết tình trạng mất cơ liên quan đến tuổi tác hoặc lối sống ít vận động.
Không chỉ vậy, cơ bắp muốn hoạt động hiệu quả còn cần được cung cấp đủ máu, oxy và duy trì khả năng đáp ứng tốt với insulin. Do đó, lực nắm tay cũng có mối liên hệ với sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Một nghiên cứu quy mô lớn mang tên PURE, theo dõi hơn 140.000 người trưởng thành tại 17 quốc gia, phát hiện lực nắm tay có khả năng dự báo nguy cơ tử vong và biến cố tim mạch tốt hơn cả huyết áp tâm thu, National Geographic thông tin.
Những người có sức nắm yếu thường đối diện nguy cơ cao hơn đối với bệnh tim, đột quỵ, suy tim và tử vong do nhiều nguyên nhân, bao gồm cả bệnh tim mạch và ung thư.
Ông Darryl Leong, chuyên gia của Đại học McMaster (Canada), giải thích: “Sức mạnh cơ bắp tốt phản ánh khả năng sống sót và phục hồi của chúng ta sau những bệnh lý nghiêm trọng”.
Bàn tay yếu, cơ thể có thể già nhanh hơn tuổi thật
Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy lực nắm tay yếu có liên quan đến tình trạng lão hóa sinh học nhanh hơn, được đánh giá thông qua những biến đổi methyl hóa ADN. Nói cách khác, người có sức cơ kém có thể sở hữu tuổi sinh học cao hơn tuổi thực tế.
“Những người khỏe mạnh hơn thường có tuổi sinh học thấp hơn”, PGS Mark Peterson, chuyên ngành y học phục hồi chức năng tại Đại học Michigan (Mỹ), cho biết.
Lực nắm tay yếu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt. Người gặp tình trạng này có thể dễ té ngã, nhập viện, đi bộ chậm, leo cầu thang khó khăn và mất dần khả năng tự chăm sóc.
Một nghiên cứu khác trên hơn 40.000 người trưởng thành còn ghi nhận sức nắm tay tốt có liên quan đến cấu trúc não khỏe mạnh hơn, tỷ lệ trầm cảm và lo âu thấp hơn.
Làm gì để bàn tay khỏe hơn?
Từ tuổi trung niên, khối lượng cơ và các tế bào thần kinh vận động bắt đầu suy giảm, khiến sức mạnh cơ bắp giảm trung bình khoảng 1% mỗi năm. Tình trạng ít vận động, viêm mạn tính và thay đổi nội tiết có thể khiến quá trình này diễn ra nhanh hơn.
Tuy nhiên, sức nắm tay hoàn toàn có thể cải thiện.
Bác sĩ Hashmi khuyến nghị: “Các bài tập nắm tay hằng ngày, lý tưởng là bóp bóng nhiều lần bằng cả hai tay, có thể mang lại hiệu quả. Điều quan trọng không phải số lần tập trong ngày mà là duy trì đều đặn”.
Ngoài ra, nên kết hợp những bài tập kháng lực như nâng, kéo, xách đồ hoặc các động tác huy động đồng thời cánh tay, chân và cơ trung tâm.
Chế độ ăn cũng cần cung cấp đủ protein để hỗ trợ phục hồi cơ bắp. “Nếu không nạp đủ protein, cơ bắp sẽ không có đủ dưỡng chất cần thiết để duy trì trạng thái tốt nhất”, chuyên gia Leong nhấn mạnh.
Lam Chi
Nguồn: National Geographic
