Trong bối cảnh Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng ngày càng lớn từ các bệnh không lây nhiễm, phát hiện sớm, quản lý bệnh và chủ động dự phòng được đặt ra như những yếu tố quan trọng trong chăm sóc sức khỏe.
Trong 2 ngày 13 và 14/8 năm 2026, Công ty TNHH Pfizer Việt Nam đã lần lượt ký kết hai Biên bản ghi nhớ (MOU) hợp tác chiến lược có thời hạn 3 năm với Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh và Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Hai chương trình hợp tác cùng hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ nhân viên y tế, tăng cường chất lượng chẩn đoán, dự phòng và điều trị, đồng thời thúc đẩy các hoạt động giáo dục sức khỏe cộng đồng phi thương mại, vì lợi ích của người bệnh và cộng đồng.
PGS.TS.BS. Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh, phát biểu tại lễ ký kết: “Thực tế lâm sàng cho thấy người bệnh COPD thường đến các cơ sở y tế khám chữa bệnh ở giai đoạn muộn, khi tình trạng tắc nghẽn đã nặng nên việc điều trị thường khó khăn, tốn kém và tỉ lệ tử vong cao. Đáng lưu ý, COPD không chỉ gây tổn thương hô hấp mà còn liên quan đến các biến chứng ngoài phổi, trong đó có nguy cơ mất trí nhớ; khoảng 32% người bệnh có dấu hiệu suy giảm nhận thức và tỷ lệ này có thể lên tới 56% khi được đánh giá chuyên sâu. Điều đó cho thấy phát hiện sớm, quản lý bệnh và dự phòng biến chứng cần được ưu tiên hơn. Chúng tôi kỳ vọng chương trình hợp tác sẽ góp phần hỗ trợ đội ngũ nhân viên y tế tiếp cận các cập nhật khoa học mới, từ đó tăng cường hiệu quả chẩn đoán, quản lý bệnh và tư vấn dự phòng cho người bệnh.”
“Gánh nặng kép” tại Việt Nam và yêu cầu nâng cao năng lực y tế
Theo PGS.TS.BS. Trần Văn Ngọc, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) không chỉ ảnh hưởng đến hệ hô hấp mà còn có thể liên quan đến nhiều biến chứng ngoài phổi. Việc người bệnh thường đến viện khi bệnh đã tiến triển khiến yêu cầu phát hiện sớm, quản lý bệnh và dự phòng biến chứng càng trở nên quan trọng.
Thực tế trên diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang trải qua sự thay đổi đáng kể về mô hình bệnh tật. Bên cạnh những kết quả trong kiểm soát bệnh truyền nhiễm và cải thiện tuổi thọ, tốc độ đô thị hóa, thay đổi lối sống và già hóa dân số đang làm gia tăng gánh nặng bệnh không lây nhiễm.
Các bệnh tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính như COPD hiện chiếm khoảng 80% tổng số ca tử vong hằng năm tại Việt Nam.
Theo Ước tính Y tế Toàn cầu năm 2021 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đột quỵ là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam với tỷ suất 167 ca/100.000 dân, tiếp theo là bệnh tim thiếu máu cục bộ với 65 ca/100.000 dân.
COPD cũng là một gánh nặng y tế đáng kể. Tỷ lệ mắc bệnh được ghi nhận ở nam và nữ từ 40 tuổi trở lên lần lượt là 7,1% và 1,9%. Theo WHO, COPD gây ra khoảng 35.600 ca tử vong tại Việt Nam vào năm 2021.
Ở lĩnh vực ung thư, theo GLOBOCAN 2024, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 177.404 ca mắc mới và hơn 111.015 ca tử vong.
Trong khi đó, các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong tại Việt Nam, nhất là ở trẻ em dưới 5 tuổi.
Đáng chú ý, hai nhóm bệnh này có mối liên hệ chặt chẽ. Người mắc bệnh nền mạn tính có nguy cơ cao hơn khi nhiễm các bệnh truyền nhiễm như cúm hay viêm phổi, dễ dẫn đến biến chứng nặng và tử vong.
Ở người bệnh COPD, nguy cơ mắc viêm phổi do phế cầu ở người trên 60 tuổi cao gấp khoảng 4 lần, trong khi nguy cơ nhập viện liên quan đến RSV ở người trên 50 tuổi cao gấp khoảng 9,6-9,7 lần.
Không chỉ ở khía cạnh dự phòng, nhiễm khuẩn nặng vẫn là gánh nặng lớn trong điều trị. Tại Việt Nam, một nghiên cứu tiến cứu trong giai đoạn 10/2018-12/2020 ghi nhận tỷ lệ tử vong chung tới 52% ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết cấy máu dương tính.
Bên cạnh đó, nhiễm nấm cũng ngày càng được quan tâm. Năm 2020, Việt Nam được ước tính có khoảng 2,3 triệu ca nhiễm nấm nghiêm trọng ở mọi thể, tương đương ít nhất 2,5% dân số. Con số thực tế có thể còn cao hơn do hạn chế về dữ liệu địa phương và năng lực chẩn đoán.
Trong đó, các thể nhiễm nấm xâm lấn tuy chiếm tỷ lệ nhỏ hơn nhưng có ý nghĩa lâm sàng lớn do nguy cơ tử vong cao, chủ yếu tập trung ở nhóm bệnh nhân có bệnh lý nền như HIV/AIDS, lao phổi, hen, COPD, bạch cầu cấp và ghép tạng đặc.
Thực trạng này cho thấy vai trò của dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác, quản lý sử dụng kháng sinh và kháng nấm hợp lý cũng như cảnh giác dược trong toàn hệ thống y tế.
Đào tạo liên tục để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh
Trong khuôn khổ Biên bản ghi nhớ được ký ngày 13/8, Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh và Pfizer Việt Nam sẽ phối hợp triển khai các hoạt động khoa học và đào tạo trong lĩnh vực hô hấp.
Chương trình hướng tới cập nhật các hướng dẫn chuyên môn, nâng cao năng lực chẩn đoán, dự phòng và quản lý bệnh hô hấp, chuẩn hóa thực hành lâm sàng, đồng thời tăng cường năng lực tư vấn dự phòng theo từng nhóm nguy cơ và truyền thông nguy cơ trong hoạt động khám, chữa bệnh hằng ngày.
Các nội dung đào tạo tập trung vào chẩn đoán, điều trị và quản lý những bệnh lý hô hấp mạn tính phổ biến như hen phế quản và COPD, cũng như quản lý đợt cấp, thông qua phương pháp giảng dạy dựa trên các ca lâm sàng thực tế.
Các hoạt động dự kiến gồm hội thảo khoa học, chương trình đào tạo y khoa liên tục (CME) và trao đổi chuyên môn, hướng tới đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế trực tiếp tham gia chăm sóc người bệnh hô hấp.
Ngày 14/8, Pfizer Việt Nam tiếp tục ký Biên bản ghi nhớ hợp tác có thời hạn 3 năm với Bệnh viện Nhân dân Gia Định, tập trung vào đào tạo y khoa trong lĩnh vực nội khoa và bệnh truyền nhiễm.
PGS.TS.BS. Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, chia sẻ: “Đào tạo liên tục và chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Tôi tin rằng chương trình hợp tác sẽ góp phần tăng cường năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân viên y tế, đồng thời lan tỏa các thực hành tốt đến mạng lưới bệnh viện tuyến dưới, hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân”.
Theo nội dung hợp tác, chương trình sẽ triển khai các hoạt động cập nhật kiến thức về chẩn đoán, dự phòng và điều trị, đồng thời thúc đẩy trao đổi học thuật và hợp tác khoa học với các tổ chức, chuyên gia trong và ngoài nước.
PGS.TS.BS. Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, chia sẻ về vai trò của đào tạo liên tục trong nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và lan tỏa thực hành tốt.
Trọng tâm bao gồm nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị và chăm sóc toàn diện đối với các bệnh lý nội khoa như tim mạch, đột quỵ và ung thư; cùng dự phòng các bệnh truyền nhiễm, trong đó có những bệnh có thể phòng ngừa.
Với vai trò là bệnh viện đa khoa hạng I, tuyến cuối, được xếp cấp chuyên môn kỹ thuật chuyên sâu trực thuộc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định sẽ phối hợp triển khai các hoạt động đào tạo về dược lâm sàng, kinh tế y tế và an toàn sử dụng thuốc tới mạng lưới bệnh viện khu vực phía Nam, qua đó chia sẻ các thực hành tốt với tuyến dưới.
Theo Pfizer Việt Nam, hai chương trình hợp tác được xây dựng nhằm tăng cường đào tạo y khoa liên tục, cập nhật kiến thức về chẩn đoán, dự phòng và điều trị, đồng thời hỗ trợ các hoạt động nâng cao hiểu biết sức khỏe cho cộng đồng dựa trên bằng chứng khoa học.
Nội dung chuyên môn của các chương trình đào tạo do Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh và Bệnh viện Nhân dân Gia Định chủ trì về mặt học thuật, được xây dựng dựa trên hướng dẫn chuyên môn và bằng chứng khoa học, không nhằm mục đích quảng bá bất kỳ sản phẩm nào.
PV
Ảnh: Pfizer Việt Nam
