Những ngày gần đây, nền nhiệt tại nhiều địa phương liên tục chạm ngưỡng 39-40 độ C, thậm chí cao hơn khi ở ngoài trời. Thời tiết oi bức kéo dài không chỉ khiến sinh hoạt đảo lộn mà còn làm gia tăng các ca nhập viện do sốc nhiệt, say nắng, đột quỵ , rối loạn tâm thần và nhiều bệnh lý nền diễn biến nặng.
Tại Trung tâm Cấp cứu - Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, các bác sĩ liên tục tiếp nhận bệnh nhân nhập viện trong tình trạng kiệt sức, mất nước nghiêm trọng sau nhiều giờ làm việc ngoài trời nắng nóng.
Bác sĩ Nguyễn Tất Thành, Trung tâm Cấp cứu - Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, mỗi mùa hè, số ca sốc nhiệt đều tăng mạnh nhưng điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn còn chủ quan, cho rằng đây chỉ là tình trạng “say nắng” thông thường. Sốc nhiệt cũng vậy, hoàn toàn có thể gây tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ quá cao hoặc kéo dài quá lâu khiến thân nhiệt tăng vượt ngưỡng chịu đựng. Lúc này, cơ chế điều hòa nhiệt bị phá vỡ, cơ thể không chỉ mất nước nghiêm trọng mà còn xuất hiện tình trạng tăng thân nhiệt ác tính gây tổn thương hàng loạt cơ quan.
Não, tim, thận và hệ thần kinh trung ương là những cơ quan chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng suy đa cơ quan, phải hồi sức tích cực, hỗ trợ hô hấp và kiểm soát thân nhiệt liên tục.
Các dấu hiệu ban đầu thường là nóng bừng, khát nhiều, vã mồ hôi, da đỏ, cơ thể mệt lả. Khi tình trạng nặng hơn, người bệnh có thể tụt huyết áp, ngất xỉu, rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê.
Đáng chú ý, không phải chỉ những người lao động ngoài trời nhiều giờ mới gặp nguy hiểm. Người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tiểu đường, tăng huyết áp hoặc thể trạng yếu chỉ cần tiếp xúc với nắng gắt trong thời gian ngắn cũng có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Nhiều bệnh nhân dù qua cơn nguy kịch nhưng vẫn để lại hậu quả kéo dài như tổn thương tim mạch, suy thận, ảnh hưởng thần kinh hoặc suy giảm sức khỏe lâu dài.
Trong khi đó, TS.BS Lê Ngọc Duy, Trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo trẻ nhỏ cũng là nhóm đối tượng rất dễ bị say nắng, say nóng trong mùa hè.
Theo bác sĩ Duy, dịp nghỉ hè khiến trẻ tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, du lịch, dã ngoại hơn nên nguy cơ gặp các tai biến do nhiệt tăng cao.
Trẻ bị say nắng, say nóng có thể xuất hiện tình trạng sốt cao, tim đập nhanh, khó thở, mệt lả. Nặng hơn, trẻ có thể co giật, hôn mê, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Các chuyên gia khuyến cáo, trong những ngày nắng nóng cực đoan, người dân cần hạn chế ra ngoài vào khung giờ từ 10h đến 16h. Khi có biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt lả, co rút cơ hoặc rối loạn ý thức sau khi tiếp xúc nắng nóng, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Gia tăng bệnh nhân rối loạn tâm thần
Không chỉ các bệnh lý cấp cứu do nhiệt gia tăng, thời tiết nắng nóng còn khiến nhiều bệnh nhân tâm thần, tim mạch, huyết áp phải nhập viện nhiều hơn.
TS.BS Dương Minh Tâm, Trưởng Đơn nguyên liên quan đến rối loạn tâm thần stress, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nắng nóng kéo dài tác động rất lớn đến khả năng thích nghi và điều chỉnh của cơ thể.
Theo bác sĩ Tâm, mỗi người có sức chịu đựng khác nhau. Người có khả năng thích nghi tốt sẽ ít bị ảnh hưởng hơn, trong khi những người có bệnh lý nền hoặc khả năng tự điều chỉnh kém dễ rơi vào trạng thái mất kiểm soát về sức khỏe thể chất và tinh thần.
“Những ngày nắng nóng cực đoan vừa qua, số bệnh nhân nhập viện đã tăng rõ rệt. Đặc biệt là nhóm có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh lý tâm thần. Có những bệnh nhân đang ổn định nhưng chỉ vì thời tiết quá nóng đã xuất hiện kích động, hò hét, rối loạn hành vi phải nhập viện cấp cứu”, bác sĩ Tâm chia sẻ.
Theo bác sĩ Tâm, ngoài nhiệt độ cao, môi trường bí bách, độ ẩm lớn khiến cơ thể khó thoát nhiệt cũng là yếu tố nguy hiểm. Khi mồ hôi không thể bốc hơi hiệu quả, nguy cơ rối loạn thân nhiệt càng tăng cao.
Các bác sĩ nhấn mạnh, điều quan trọng nhất là chủ động phòng tránh thay vì chờ đến khi cơ thể suy kiệt mới xử lý.
Hai biện pháp quan trọng nhất để phòng sốc nhiệt được khuyến cáo gồm hạn chế tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao và bổ sung nước, điện giải đầy đủ.
Người dân không nên đứng lâu dưới trời nắng gắt hoặc làm việc liên tục nhiều giờ trong môi trường nóng bức. Với những công việc bắt buộc phải lao động ngoài trời, cần bố trí thời gian nghỉ xen kẽ, tránh làm việc liên tục từ 8-10 tiếng trong điều kiện nhiệt độ quá cao.
Khi ra ngoài, nên mặc quần áo thoáng mát, đội mũ rộng vành, che ô, uống nước thường xuyên ngay cả khi chưa khát. Với môi trường lao động nóng, cần tăng cường quạt, hệ thống thông gió và làm mát để giảm nhiệt độ xung quanh.
Ngọc Minh
