Ung thư gan từ lâu thường được nhắc đến cùng viêm gan virus, rượu bia. Tuy nhiên, theo cảnh báo từ PGS.TS Longgang Zhao, Khoa Dinh dưỡng, Trường Y tế công Harvard T.H. Chan (Mỹ), có một loại đồ uống quen thuộc khác cũng đang âm thầm làm tăng nguy cơ ung thư gan nếu tiêu thụ quá nhiều. Đó là đồ uống có đường.
Đây là kết luận của một nghiên cứu do PGS Zhao dẫn đầu. Ông đã trực tiếp trình bày kết luận này tại hội nghị khoa học thường niên của Hiệp hội Dinh dưỡng Hoa Kỳ vào năm 2022.
Uống đồ uống có đường mỗi ngày, nguy cơ ung thư gan tăng mạnh
Theo phân tích của nhóm nghiên cứu, những phụ nữ uống ít nhất một ly đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn khoảng 78% so với nhóm hầu như không sử dụng hoặc chỉ uống loại đồ uống này dưới 3 ly mỗi tháng. Riêng với nước ngọt có gas, mức nguy cơ tăng khoảng 73%.
PGS Zhao cho biết, phát hiện này cho thấy việc tiêu thụ đồ uống có đường có thể là một yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được. Nếu giảm thói quen này, nguy cơ ung thư gan trong cộng đồng có thể được cải thiện đáng kể.
Để có được kết quả này, các nhà nghiên cứu đã theo dõi dữ liệu của 90.504 phụ nữ sau mãn kinh tại Mỹ trong khoảng 18 năm. Thói quen uống đồ uống có đường được ghi nhận thông qua bảng hỏi dinh dưỡng, trong khi các ca ung thư gan được xác nhận bằng hồ sơ y tế. Trong thời gian theo dõi, có 205 phụ nữ được chẩn đoán ung thư gan, với tỷ lệ cao hơn rõ rệt ở nhóm uống nước ngọt và đồ uống pha đường thường xuyên.
Vì sao tiêu thụ nhiều đồ uống có đường lại bất lợi cho gan?
Theo nhóm nghiên cứu, mối liên hệ giữa đồ uống có đường và ung thư gan có thể đến từ các tác động gián tiếp lên quá trình chuyển hóa. Tiêu thụ quá nhiều loại đồ uống này dễ làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường tuýp 2. Đây vốn là những yếu tố nguy cơ đã được có mối liên hệ với ung thư gan.
Ngoài ra, việc nạp quá nhiều đường còn góp phần gây kháng insulin và tích tụ mỡ trong gan, khiến gan phải hoạt động quá tải trong thời gian dài. Tình trạng viêm mạn tính kéo dài chính là nền tảng cho các tổn thương nghiêm trọng hơn, trong đó có ung thư.
PGS Zhao nhận định: “Tiêu thụ nhiều đồ uống có đường từ lâu đã được xem là yếu tố nguy cơ của béo phì, tiểu đường và bệnh tim mạch. Những rối loạn này đều có mối liên hệ chặt chẽ với quá trình hình thành ung thư gan”.
Các tác giả của nghiên nhấn mạnh, đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định đồ uống có đường là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư gan. Bên cạnh đó, nghiên cứu mới tập trung vào phụ nữ sau mãn kinh, vì vậy cần thêm dữ liệu từ nam giới và nhóm tuổi trẻ hơn.
Tuy nhiên, theo PGS Zhao, kết quả này đủ để đưa ra khuyến cáo mang tính phòng ngừa. Việc hạn chế đồ uống chứa nhiều đường, thay bằng nước lọc, trà hoặc cà phê không đường, có thể là một bước đơn giản nhưng quan trọng giúp giảm nguy cơ ung thư gan trong tương lai.
Lam Chi
Nguồn: Scitech Daily
