Mới đây, một bài viết trên mạng xã hội threads của ThS.BS Nguyễn Đình Công, Phó khoa Tim mạch - Tim mạch can thiệp BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh đã nhận về sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng.
Bác sĩ Công đã chia sẻ lại về một ca bệnh ca bệnh cấp cứu đặc biệt: "Trong y khoa có những lúc phải đứng trước câu hỏi rất khó:"Cứu mẹ hay cứu con?" Một sản phụ 37 tuần tuổi thai nhập viện vì nhồi máu cơ tim cấp. Tình trạng diễn tiến rất nhanh, nguy cơ sốc tim và đe dọa tính mạng ngay lập tức. Nếu can thiệp tim trước, nguy cơ băng huyết khi sinh rất lớn. Nếu mổ lấy thai trước, người mẹ có thể ngừng tim bất cứ lúc nào. Người mẹ chọn giữ con. Người bố muốn giữ mẹ. Còn bác sĩ chúng tôi muốn, họ không phải chọn lựa".
Theo thông tin từ bệnh viện, sản phụ N.T.N (34 tuổi) nhập viện cấp cứu tại BVĐK Hồng Ngọc trong tình trạng nôn nhiều, đau tức ngực sau xương ức kèm khó thở. Trước đó, thai kỳ của chị ổn định, khiến các triệu chứng ban đầu rất dễ bị nhầm với những khó chịu thông thường ở giai đoạn cuối thai kỳ.
Ê-kíp cấp cứu đã nhanh chóng nhận thấy cơn đau ngực của sản phụ có tính chất bất thường. Vì vậy, quy trình đánh giá tim mạch khẩn cấp được kích hoạt đồng thời với hồi sức ban đầu.
Các kết quả ghi nhận, điện tim: ST chênh lên; men tim tăng cao; chức năng co bóp suy giảm nghiêm trọng. Bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp, nghi do bóc tách động mạch vành tự phát.
"Đau ngực ở phụ nữ mang thai thường dễ bị nhầm lẫn với những khó chịu thông thường của thai kỳ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, đó có thể là dấu hiệu của các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Việc phát hiện sớm và kích hoạt quy trình cấp cứu đa chuyên khoa đã tạo ra cơ hội để giành lại sự sống cho cả mẹ và em bé", BS.CKI Đinh Quốc Anh - Trưởng khoa Cấp cứu cho hay.
Đây là trường hợp thai phụ 37 tuần bị nhồi máu cơ tim cấp do bóc tách động mạch vành tự phát - một biến cố tim mạch hiếm gặp (căn bệnh chỉ gặp ở khoảng 2/100.000 thai phụ) nhưng có tỷ lệ tử vong cao trong thai kỳ.
Khó khăn lớn nhất của ca bệnh là bác sĩ phải xử lý đồng thời hai tình trạng nguy hiểm. Nếu mổ lấy thai trước, thời gian tái thông mạch vành bị trì hoãn, cơ tim tiếp tục thiếu máu, nguy cơ ngừng tim.
Nếu can thiệp tim mạch trước, người bệnh phải sử dụng thuốc chống đông liều cao, nguy cơ băng huyết nặng khi sinh. Đặc biệt, thai nhi đã đủ tháng và bất kỳ cơn co tử cung nào cũng có thể khiến tình trạng tuần hoàn của người mẹ suy sụp.
Ngay lập tức, bệnh viện kích hoạt báo động đỏ toàn viện với sự tham gia của các chuyên khoa: Tim mạch can thiệp, Cấp cứu - Hồi sức; Sản phụ khoa; Gây mê hồi sức; Sơ sinh; Ê-kíp tim phổi nhân tạo ECMO
Sau khi cân nhắc toàn diện, các chuyên gia thống nhất chiến lược điều trị mổ lấy thai khẩn cấp trước, sau đó chuyển ngay sang can thiệp tim mạch để tái thông mạch vành. Đây được đánh giá là phương án tối ưu nhằm giảm nguy cơ băng huyết, đồng thời tạo điều kiện hồi sức và can thiệp tim mạch hiệu quả nhất.
"Đây là một trong những tình huống khó khăn nhất của cấp cứu tim mạch sản khoa. Nếu tái thông mạch vành chậm, người mẹ có thể mất cơ hội cứu sống. Nhưng nếu can thiệp tim mạch trước, việc sử dụng thuốc chống đông lại làm tăng nguy cơ băng huyết khi sinh.
Sau khi hội chẩn đa chuyên khoa, chúng tôi quyết định mổ lấy thai trước, sau đó chuyển ngay sang phòng can thiệp tim mạch. Mục tiêu là không phải lựa chọn giữa mẹ và con, mà phải tìm giải pháp để cứu được cả hai", ThS.BS Nguyễn Đình Công cho hay.
Ngay sau khi phương án điều trị được thống nhất, toàn bộ hệ thống cấp cứu bước vào trạng thái sẵn sàng cao nhất. Phòng mổ được thiết lập như một trung tâm hồi sức đặc biệt với đầy đủ thuốc cấp cứu, thiết bị hỗ trợ tim mạch và các phương án dự phòng cho mọi tình huống có thể xảy ra.
Ê-kíp ECMO túc trực liên tục bên ngoài phòng mổ, sẵn sàng thiết lập hệ thống tim phổi nhân tạo nếu sản phụ đột ngột suy tim hoặc ngừng tuần hoàn.
Cuộc chạy đua thứ nhất - ca mổ lấy thai diễn ra, từng chỉ số huyết áp, nhịp tim đều được theo dõi sát sao.
Theo BS.CKI Đoàn Ngọc Minh - Phó trưởng khoa Sản Phụ khoa: "Trong ca mổ này, ưu tiên hàng đầu là rút ngắn thời gian phẫu thuật, kiểm soát chảy máu và tạo điều kiện để người mẹ sớm được can thiệp tim mạch. Mỗi phút đều có ý nghĩa quyết định đối với sự sống của cả hai mẹ con."
Em bé nặng khoảng 3.000 gram đã cất tiếng khóc chào đời an toàn. Nhưng cuộc chiến với "tử thần" vẫn chưa dừng lại.
Sản phụ được chuyển thẳng sang phòng can thiệp tim mạch ngay sau đó. Kết quả chụp mạch vành xác nhận tình trạng bóc tách động mạch vành nghiêm trọng, làm cản trở dòng máu nuôi tim. Ê-kíp nhanh chóng đặt stent tái thông mạch máu, kịp thời khôi phục máu đến cơ tim trong thời điểm then chốt.
Sau can thiệp, sản phụ được theo dõi hồi sức chuyên sâu nhằm kiểm soát sát nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp và xuất huyết sau sinh. Ê-kíp sản khoa liên tục theo dõi tình trạng co hồi tử cung, sản dịch, vết mổ và nguy cơ nhiễm trùng hậu sản, trong khi em bé được chăm sóc đặc biệt tại khoa sơ sinh để theo dõi hô hấp và khả năng thích nghi sau sinh mổ.
Nhờ quá trình theo dõi đa chuyên khoa chặt chẽ, nhiều ngày sau đó, cả mẹ và bé đều hồi phục tốt và xuất viện an toàn.
Thành công của ca cấp cứu không chỉ là chiến thắng về chuyên môn, mà còn là kết quả của sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều chuyên khoa, cùng tinh thần kiên trì không từ bỏ dù chỉ là cơ hội nhỏ nhất. Bởi trong cấp cứu, mỗi phút giây đều vô giá và mỗi quyết định kịp thời có thể giữ lại nhịp tim của người mẹ, đồng thời mở ra cơ hội chào đời an toàn cho em bé.
Nguyễn Phượng
