Mới đây, ThS. BS Nguyễn Văn Đức (Khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn) chia sẻ trên cá nhân: "Có những ca trực cấp cứu… khiến mình không thể quên".
BS Đức kể, anh mới tiếp nhận một bệnh nhi hơn 4 tuổi. Đúng bằng tuổi con trai của mình. Cháu được chuyển từ Nghệ An ra Bệnh viện Xanh Pôn trong tình trạng đứt rời hai ngón tay sau một tai nạn với máy dập nắp cốc trà sữa.
"Là bác sĩ, tôi đã gặp không ít những ca chấn thương nặng. Nhưng mỗi lần bệnh nhân là một đứa trẻ… Cảm xúc lại rất khác", anh nói.
Khi nhìn bàn tay bé xíu của cháu, anh bất giác nghĩ đến con mình.
Ở tuổi này, lẽ ra các con chỉ nên cầm bút màu, cầm món đồ chơi yêu thích, hay nắm chặt tay bố mẹ, chứ không phải nằm trên cáng cấp cứu với những giọt nước mắt vì đau đớn.
Điều khiến anh xúc động hơn cả là hành trình đưa cháu đến bệnh viện. Ngay sau khi tai nạn xảy ra, gia đình đã đưa cháu lên xe từ Nghệ An ra Hà Nội.
"Trên đường đi, các anh cảnh sát giao thông đã hỗ trợ mở đường để giành giật từng phút quý giá. Nghe các anh kể lại, có những đoạn trên cao tốc phải chạy với tốc độ 140–160 km/giờ. Chạy từ Thanh hoá ra đến Hà Nội chỉ vỏn vẹn 55 phút. Tôi thực sự cảm phục. Đó không đơn thuần là một chuyến dẫn đường. Mà là cuộc chạy đua với thời gian, để giữ lại cơ hội cho đôi bàn tay của một đứa trẻ", BS Đức cho biết thêm.
Điều bác sĩ bất ngờ nhất đến từ bố mẹ bệnh nhi
"Đó là sự bình tĩnh của bố mẹ cháu. Trong lúc ai cũng hoảng loạn, họ vẫn nhớ đến một việc vô cùng quan trọng. Hai ngón tay bị đứt rời được đặt vào một chiếc găng tay sạch, buộc kín và cho ngay vào bình giữ nhiệt có đá lạnh. Chính cách xử trí đúng đó đã giúp bảo tồn phần chi thể và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho ca phẫu thuật nối lại", BS Đức chia sẻ.
Rất nhiều người không biết rằng trong những tai nạn đứt rời ngón tay, cánh tay hay bàn tay, không chỉ thời gian mà cách bảo quản phần chi thể cũng quyết định rất lớn đến khả năng nối lại thành công.
Ghi nhớ các nguyên tắc bảo quản chi thể, giúp ca ghép thành công
BS Đức cho biết, nếu không may gặp tình huống tương tự, hãy nhớ những nguyên tắc sau:
Bước 1: Bình tĩnh cầm máu cho người bị thương
Dùng gạc sạch hoặc khăn sạch ép trực tiếp lên vết thương.
Nâng cao chi nếu có thể.
Không tự ý buộc garo nếu không có chỉ định hoặc không biết cách thực hiện.
Bước 2: Bảo quản phần chi thể bị đứt rời
Nhẹ nhàng nhặt phần chi thể.
Có thể rửa nhanh bằng nước muối sinh lý nếu dính nhiều đất cát (không chà xát mạnh).
Bọc trong gạc sạch hoặc khăn sạch hơi ẩm.
Cho vào túi nilon hoặc găng tay sạch và buộc kín.
Bước 3: Làm lạnh đúng cách
Đặt túi chứa chi thể vào một túi hoặc hộp khác có nước đá.
Không để phần chi thể tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh hoặc nước đá.
Không ngâm vào nước.
Không để khô ngoài không khí.
Nói một cách đơn giản: Chi thể đứt rời nên được bọc sạch, cho vào túi kín, đặt túi vào thùng đá. Đây là cách bảo quản đúng giúp hạn chế tổn thương mô và tăng cơ hội nối lại.
Những điều tuyệt đối không nên làm
BS Đức cảnh báo mọi người tuyệt đối không làm những việc sau với chi thể đứt rời:
- Đặt trực tiếp ngón tay lên đá.
- Ngâm trong cồn, oxy già hoặc bất kỳ dung dịch sát khuẩn nào.
- Bọc quá nhiều lớp kín khiến phần chi thể bị dập nát khi vận chuyển.
"Mỗi phút trôi qua đều rất quý giá. Trong rất nhiều trường hợp, điều quyết định không chỉ là tay nghề của bác sĩ… Mà chính là sự bình tĩnh và xử trí đúng của người thân ngay tại hiện trường", BS Đức lưu ý.
Là một người bác sĩ, nhưng cũng là một người cha có con nhỏ, ạnh mong rằng sẽ không có gia đình nào phải trải qua khoảnh khắc đau lòng như vậy. Và nếu bài viết này có thể giúp thêm một người biết cách xử trí đúng khi gặp tai nạn, thì đó đã là một điều rất ý nghĩa. Một thao tác đúng trong vài phút đầu tiên… có thể mang lại cơ hội giữ lại cả một ngón tay, một bàn tay, thậm chí là tương lai của một đứa trẻ.
Kết thúc ca trực, điều còn đọng lại trong BS Đức không phải là sự căng thẳng của phòng mổ. Đó là ánh mắt đầy hy vọng của người bố, là những giọt nước mắt của người mẹ khi biết con mình vẫn còn cơ hội, là hình ảnh các anh cảnh sát giao thông không quản vất vả, chạy đua với thời gian để đưa cháu đến bệnh viện.
Và là một lời nhắc nhở… Tai nạn có thể xảy ra với bất kỳ gia đình nào. Nhưng chỉ cần chúng ta biết thêm một chút kiến thức sơ cứu, bình tĩnh thêm một chút trong những phút đầu tiên… Thì phép màu đôi khi vẫn có thể xảy ra.
"Xin cảm ơn gia đình đã xử trí rất đúng. Xin cảm ơn các anh Cảnh sát giao thông đã giúp cháu giành lại những phút quý giá. Và mong rằng, sau bài viết này, sẽ có thêm nhiều bậc cha mẹ biết cách bảo quản chi thể khi không may xảy ra tai nạn", BS Đức nhắn nhủ.
Tuấn Minh
