Các đơn kiện này tập trung vào sắc lệnh hành pháp về việc hủy bỏ quyền công dân theo nơi sinh. Đây được xem là động thái sớm của Đảng Dân chủ để chống lại chương trình nghị sự của Tổng thống Trump tại tòa án.
Sau lễ nhậm chức ngày 20/1, Tổng thống Trump, thuộc Đảng Cộng hòa, đã ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan liên bang từ chối công nhận quyền công dân của trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Mỹ nếu cả cha lẫn mẹ không phải là công dân Mỹ hoặc thường trú nhân hợp pháp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.
22 bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo, cùng với Washington, D.C. và thành phố San Francisco, đã đệ đơn kiện tại các tòa án liên bang ở Boston và Seattle, cáo buộc rằng Tổng thống Trump đã vi phạm Hiến pháp Mỹ.
Trước đó, hai vụ kiện tương tự cũng được Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ, các tổ chức nhập cư và một thai phụ đệ trình chỉ vài giờ sau khi ông Trump ký sắc lệnh hành pháp, mở đầu thách thức pháp lý đầu tiên của chính quyền Trump.
Các vụ kiện này đều được đệ trình lên tòa án liên bang ở Boston hoặc Concord, New Hampshire. Những vụ kiện này nhắm vào phần cốt lõi trong chiến dịch trấn áp nhập cư toàn diện của ông Trump.
Tân tổng thống đã ký lệnh chỉ đạo các cơ quan liên bang không công nhận quyền công dân Mỹ đối với trẻ em sinh ra tại Mỹ có mẹ là người nhập cư bất hợp pháp hoặc tạm thời và có cha không phải là công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp.
Bất kỳ phán quyết nào từ các thẩm phán ở Massachusetts và New Hampshire sẽ được tòa phúc thẩm liên bang Mỹ ở Boston xem xét lại. Tại tòa án liên bang này, 5 thẩm phán đều là người được các tổng thống đảng Dân chủ bổ nhiệm.
Các vụ kiện cho rằng sắc lệnh hành pháp của ông Trump đã vi phạm quyền được ghi trong điều khoản về quyền công dân của tu chính án thứ 14 trong hiến pháp Mỹ. Quyền này quy định rằng bất kỳ ai sinh ra tại Mỹ đều được tự động cấp quyền công dân.
Theo văn phòng Tổng chưởng lý Massachusetts Andrea Joy Campbell, nếu được áp dụng, sắc lệnh này đồng nghĩa với việc hơn 150.000 trẻ em sinh ra hàng năm tại Mỹ sẽ lần đầu tiên bị từ chối quyền công dân.
Guardian cho biết các tiểu bang do đảng Dân chủ lãnh đạo và các nhóm vận động dự kiến đệ thêm nhiều đơn kiện thách thức các khía cạnh khác trong chương trình nghị sự của ông Trump.
