LTS: Trong bối cảnh các kỳ thi quan trọng như Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào lớp 10, tuyển sinh đầu lớp 1, tuyển sinh đại học đang đến gần, nhu cầu ôn luyện của học sinh tăng cao kéo theo sự "nở rộ" của các lớp học trực tuyến.
Với nhiều ưu điểm như linh hoạt về thời gian, tiết kiệm chi phí đi lại, các khóa ôn thi online nhanh chóng trở thành lựa chọn của không ít phụ huynh và học sinh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển “nóng” này là hàng loạt vấn đề đặt ra liên quan đến chất lượng giảng dạy, tính minh bạch về đội ngũ giáo viên cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ giáo dục trực tuyến.
Từ thực tế đó, phóng viên Đời sống và Pháp luật thực hiện tuyến bài “Cơn sốt ôn thi online: Quảng cáo rầm rộ, chất lượng đến đâu?” nhằm phản ánh bức tranh toàn cảnh của thị trường lớp học trực tuyến hiện nay, đồng thời làm rõ những mặt tích cực, hạn chế và kiến nghị giải pháp để đảm bảo quyền lợi học tập cho học sinh.
Phụ huynh cuốn con vào vòng xoáy học online
Sự bùng nổ của các lớp học và khóa ôn thi online đang tạo nên một “cuộc đua” học tập mới trong nhiều gia đình. Chỉ với một chiếc điện thoại, máy tính hoặc máy tính bảng, học sinh có thể tham gia hàng loạt lớp học từ tiền tiểu học, luyện thi chuyển cấp đến gia sư online 1:1 kéo dài nhiều giờ mỗi ngày. Không ít phụ huynh sẵn sàng chi mạnh tay với tâm lý sợ con chậm hơn bạn bè, không theo kịp chương trình hoặc đánh mất cơ hội cạnh tranh ngay từ sớm.
Tuy nhiên, phía sau sự tiện lợi và phổ biến của việc học online là những áp lực ngày càng lớn đè lên trẻ em. Từ những đứa trẻ chuẩn bị vào lớp 1 đến học sinh tiểu học, nhiều em đang phải đối mặt với lịch học dày đặc, thời gian nghỉ ngơi bị thu hẹp và nguy cơ căng thẳng tâm lý vì học quá tải.
Nhiều phụ huynh tự áp lực việc học tập của con, khiến con áp lực vì vừa phải học ở trường, học thêm trực tiếp và cả online. Ảnh minh họa
Chị B. (32 tuổi, ở Hà Nội - tên, quê quán nhân vật đã được thay đổi) có con trai chuẩn bị vào lớp 1 năm nay. Lo sợ con “thua bạn kém bè” khi bước vào môi trường tiểu học, từ đầu năm chị đã đăng ký cho con liên tiếp nhiều khóa tiền tiểu học, từ luyện đọc, tập viết, làm toán tư duy đến các lớp kỹ năng học tập online. Ngoài ra chị còn đăng ký cho con học gia sư tiếng Anh online 1:1 với người nước ngoài.
Mỗi ngày, ngoài thời gian học ở trường mầm non, con chị B tiếp tục học thêm 2–3 tiếng buổi tối qua các lớp online. Cuối tuần, lịch học gần như kín đặc với các lớp luyện chữ, làm quen tiếng Anh và toán nâng cao. Có hôm bé vừa ăn cơm vừa ngáp ngủ nhưng vẫn phải ngồi trước màn hình để học cùng gia sư online.
“Thấy các phụ huynh khác cho con học trước hết rồi nên tôi cũng sốt ruột. Ai cũng bảo vào lớp 1 mà chưa biết đọc, biết viết sẽ rất vất vả”, chị B. chia sẻ.
Không chỉ phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1, áp lực học thêm online cũng đang đè nặng lên nhiều học sinh mới bước vào tiểu học.
Con gái chị L (trú tại Dương Nội, Hà Nội - tên, quê quán nhân vật đã được thay đổi) đang học lớp 1 tại một trường tiểu học công lập là một ví dụ. Dù mới nhập học chưa lâu, anh chị đã liên tục nhận được tin nhắn trong nhóm phụ huynh về việc nhiều học sinh được cho học thêm toán, tiếng Việt và tiếng Anh từ rất sớm. Thêm vào đó là việc, hàng tuần con phải giải trên dưới hàng chục đề từ toán, tiếng việt, tiếng anh đến nhiều môn học khác.
Lo con không theo kịp chương trình và sợ bị đánh giá học chậm hơn bạn bè, gia đình quyết định cho bé đi học thêm gần như mỗi ngày. Buổi chiều sau giờ học chính khóa, bé học thêm tiếng Việt và toán; buổi tối tiếp tục học gia sư online 1:1 để luyện đọc và làm bài tập.
“Có hôm con học đến gần 10 giờ tối mới xong. Tôi cũng thương nhưng nếu không học thêm thì sợ con vào lớp không theo được các bạn”, chị L nói.
Sau một thời gian, bé thường xuyên than mệt, buổi sáng khó thức dậy để đi học. Mỗi khi làm sai bài tập, bé bật khóc vì sợ bị cô giáo nhắc hoặc bị bố mẹ so sánh với bạn khác. Cuối tuần vốn là thời gian nghỉ ngơi cũng bị lấp đầy bởi các buổi học tăng cường và lớp kỹ năng online.
Học trước, học thêm online tràn lan. Ảnh minh họa
Hiểu đúng về học online
Trao đổi với phóng viên Đời sống và Pháp luật, cô Nguyễn Ngọc Quỳnh, giáo viên chủ nhiệm lớp 1G, Trường Tiểu học Việt Nam – Cuba (Hà Nội) cho biết, việc hiện nay nhiều phụ huynh học sinh cho con học online thêm vì lo lắng cho con em mình không theo kịp chương trình học không hẳn là sai. Nhưng nếu làm không đúng cách sẽ phản tác dụng.
Cô Quỳnh phân tích, với lứa tuổi 6 tuổi, các con đang trong quá trình chuyển đổi từ trường mầm non sang tiểu học. Các con sẽ sang một môi trường mà phần lớn sẽ có kỷ luật và nề nếp hơn. Do đó, việc cần thiết đối với học sinh tiểu học thời điểm này là phải nắm bắt được nền tảng cơ bản và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
“Không nên bắt các con học quá lâu trong một khoảng thời gian. Ngoài ra, cũng nên để cho các con thấy sự thu hút khi ở giai đoạn này. Các con nên học về kỹ năng giao tiếp và kiến thức khi ngồi học không được quá lâu, chỉ trong khoảng từ 30 đến 35 phút thôi.
Việc phụ huynh lo lắng là điều dễ hiểu, nhưng tôi nghĩ cần làm thế nào cho đúng cách. Bởi vì việc học thêm quá tràn lan hoặc học trước kiến thức sẽ làm cho các con nảy sinh tâm lý chủ quan khi đến trường. Các con sẽ thấy rằng: “Những cái này mình biết rồi, cần gì phải đến lớp học nữa?”. Thế nên theo tôi, học thêm không sai nhưng quan trọng là cách làm đã đúng hay chưa”, cô Quỳnh lý giải.
Theo nữ giáo viên, đối với học sinh lớp 1, với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy của tôi, tôi vẫn nghĩ rằng nên là phương pháp "trực quan". Ở lớp 1, các bạn học rất nhiều kiến thức, đặc biệt là chúng ta vẫn thường nói là "cầm tay chỉ việc" để uốn nắn từng nét chữ.
Việc đầu tiên là các con học đọc, học nói, học viết. Về việc đọc: Bố mẹ nên đồng hành cùng con qua những câu chuyện, bài đọc hàng ngày hoặc qua giao tiếp hàng ngày. Tôi nghĩ nó sẽ hiệu quả hơn việc chỉ thông qua màn hình máy tính. Màn hình chỉ nên là công cụ hỗ trợ cho các con thôi.
Về việc viết chữ: Các con nên được các cô hướng dẫn trực tiếp từ cách nhìn ô ly, đường kẻ và tự tay cầm bút. Nếu các con cầm bút sai, giáo viên có kinh nghiệm sẽ hỗ trợ trực tiếp và kịp thời.
“Tôi nhấn mạnh lại, học online không sai, nhưng phải ở giai đoạn nào và thời điểm nào thì mới tốt cho trẻ. Với giai đoạn đầu khi trẻ mới chuyển giao từ mầm non sang tiểu học thì tôi nghĩ việc học online quá nhiều là không nên.
Tôi nghĩ phụ huynh nên thông qua các cuộc trao đổi, giao lưu giữa phụ huynh và giáo viên. Hiện tại ở các trường mầm non, theo chương trình dạy là các con cũng đã được làm quen với đọc, viết, số và chữ cái. Do đó, phụ huynh nên trao đổi với những giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy để hiểu được tâm sinh lý của trẻ cũng như những kiến thức cơ bản hiện nay.
Phụ huynh cũng nên tăng cường trò chuyện, giao lưu và chơi cùng con hàng ngày. Đó cũng là một hình thức để nắm bắt tâm lý trẻ và phối hợp tốt với giáo viên”, cô Quỳnh cho hay.
Cô Nguyễn Ngọc Quỳnh, giáo viên chủ nhiệm lớp 1G, Trường Tiểu học Việt Nam – Cuba (Hà Nội)
3 điều cần tránh giúp các bậc phụ huynh có con vào lớp 1
Không nên quát mắng khi con làm sai: Điều này dễ gây tâm lý sợ hãi, chán học.
Không bắt con học quá lâu: Chỉ nên tập trung trong khoảng thời gian ngắn phù hợp lứa tuổi.
Không nên so sánh con mình với bất kỳ đứa trẻ nào khác: Mỗi đứa trẻ có sự phát triển và tâm sinh lý riêng biệt.
Thay vào đó, hãy đồng hành cùng con. Như để con học đọc: Hãy cùng con đọc truyện, đọc sách mỗi ngày; Để con học viết, có thể lồng ghép qua các trò chơi, vẽ tranh bằng các chữ cái để tạo hứng thú.
“Quan trọng nhất vẫn là tâm lý của trẻ. Hãy làm cho bạn ấy cảm thấy thích đi học, hứng thú với việc đến trường chứ không phải là bị ép buộc phải đi học. Đó là lời khuyên chân thành của tôi dành cho các bậc phụ huynh”, cô Quỳnh lưu ý.
Còn tiếp...
Xem thêm: "Cơn sốt" dạy ôn thi online: Bài 2: Phụ huynh kỳ vọng, học sinh nhiều trải nghiệm trái chiều
