Mới đây, trên một diễn đàn mạng xã hội, bài đăng của một phụ huynh xin hỗ trợ chỉnh sửa hình ảnh đã nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý. Cụ thể, người này đã chia sẻ bức ảnh chụp mẫu tốt nghiệp mầm non của con mình, trên đó có chằng chịt các dòng chữ đóng dấu bản quyền của đơn vị nhiếp ảnh. Mục đích của vị phụ huynh là tìm kiếm người có thể xóa bỏ toàn bộ các lớp bảo mật này, giữ lại hình ảnh đứa trẻ cùng tấm bằng và gấu bông để sử dụng riêng, nhằm tránh việc phải bỏ ra một khoản chi phí mua lại file gốc từ nhà trường hoặc studio.
Ngay sau khi xuất hiện, bài đăng đã vấp phải làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng mạng. Phần lớn ý kiến cho rằng đây là một lối tư duy thiếu sòng phẳng, thậm chí là hành vi trục lợi chất xám của người lao động.
Nhiều bình luận thẳng thắn chỉ trích việc phụ huynh vừa muốn có ảnh đẹp làm kỷ niệm cho con, lại vừa tìm cách né tránh việc trả tiền công cho thợ chụp ảnh. Họ khẳng định rằng, để có được một bức ảnh hoàn chỉnh, bên studio đã phải đầu tư rất nhiều từ trang phục, trang thiết bị, công sức dàn dựng cho đến chi phí tiếp cận nhà trường, do đó việc trả phí là hoàn toàn hợp lý.
Không ít phụ huynh sau khi đọc câu chuyện đều thừa nhận rằng, điều khiến họ khó chịu không chỉ nằm ở hành động xin xóa watermark mà còn ở cách một số người đang vô tình bình thường hóa tư duy "lách luật cho tiện". Bởi nếu nhìn rộng hơn, đây không còn đơn thuần là một tấm ảnh kỷ niệm vài trăm nghìn đồng, mà là câu chuyện về cách người lớn ứng xử trước công sức của người khác.
Nhiều cha mẹ cho rằng, trẻ con học bằng cách quan sát rất nhiều. Khi con thấy người lớn luôn tìm cách né phí, xin miễn phí, dùng tạm cũng được, các em rất dễ hình thành suy nghĩ rằng chỉ cần đạt được mục đích thì cách làm không quá quan trọng. Những bài học về sự tử tế, tôn trọng chất xám hay trả công xứng đáng cho lao động đôi khi không nằm trong sách giáo khoa, mà đến từ chính những chuyện nhỏ diễn ra mỗi ngày trong gia đình.
Thực tế, không ít phụ huynh hiện nay đang chịu áp lực tài chính khi mùa tổng kết, lễ tốt nghiệp kéo theo hàng loạt khoản chi. Có người cho rằng giá ảnh kỷ yếu ở trường đôi khi khá cao so với nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng nếu cảm thấy không phù hợp, cha mẹ hoàn toàn có thể từ chối chụp ngay từ đầu hoặc lựa chọn các gói dịch vụ phù hợp hơn, thay vì sử dụng hình ảnh đã có bản quyền rồi tìm cách xóa dấu bảo vệ để dùng miễn phí.
Điều khiến nhiều người trăn trở hơn cả là sự việc lại diễn ra trong bối cảnh giáo dục trẻ nhỏ. Một bức ảnh tốt nghiệp vốn nên là ký ức đẹp về tuổi thơ, về bài học đầu đời của sự trưởng thành. Nhưng nếu người lớn chọn cách “khôn lỏi” để tiết kiệm một khoản tiền nhỏ, liệu sau này con trẻ sẽ học được điều gì về sự công bằng và lòng tự trọng?
Giữa thời đại công nghệ khiến việc chỉnh sửa, xóa dấu bản quyền trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, có lẽ thứ cần giữ lại không chỉ là một tấm hình đẹp, mà còn là giới hạn của sự văn minh và tôn trọng công sức lao động của người khác.
Hiểu Đan
