Tại San Francisco, bồi thẩm đoàn liên bang vừa tuyên một cựu kỹ sư Google phạm tội gián điệp kinh tế và đánh cắp bí mật thương mại, sau khi anh bị phát hiện sao chép và chuyển hơn 2.000 trang tài liệu công nghệ AI tối mật sang các công ty liên quan đến Trung Quốc.
Nhân vật trung tâm của vụ án là Linwei Ding, còn được biết đến với tên Leon Ding. Trong nhiều năm làm việc tại Google, anh tham gia vào các dự án hạ tầng AI cốt lõi, nơi tập trung những công nghệ được xem là “xương sống” cho việc huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo quy mô lớn.
Đây không phải những tài liệu kỹ thuật thông thường, mà là các thiết kế chi tiết liên quan đến chip xử lý chuyên dụng, hệ thống GPU, mạng tốc độ cao và kiến trúc trung tâm dữ liệu phục vụ AI.
Theo cáo trạng, từ năm 2022 đến 2023, Ding đã âm thầm tải một lượng lớn tài liệu mật từ hệ thống nội bộ của Google lên tài khoản đám mây cá nhân. Tổng cộng, hơn 2.000 trang tài liệu đã bị sao chép, bao gồm thông tin về Tensor Processing Unit, SmartNIC và cách Google tối ưu hạ tầng để huấn luyện AI hiệu quả ở quy mô toàn cầu. Những tài liệu này được xếp vào nhóm bí mật thương mại, có giá trị chiến lược và được bảo vệ nghiêm ngặt.
Điều khiến vụ việc trở nên nghiêm trọng không chỉ nằm ở số lượng tài liệu bị đánh cắp, mà ở mục đích phía sau. Các công tố viên cho rằng Ding không hành động vì tò mò cá nhân hay sơ suất, mà nhằm phục vụ lợi ích cho hai công ty công nghệ có liên hệ với Trung Quốc, đồng thời hỗ trợ kế hoạch xây dựng doanh nghiệp riêng trong lĩnh vực AI.
Chính yếu tố này đã khiến vụ án được xếp vào nhóm gián điệp kinh tế, thay vì chỉ là vi phạm hợp đồng lao động hay bảo mật doanh nghiệp.
Sau quá trình xét xử, bồi thẩm đoàn đã tuyên Ding có tội với 14 cáo buộc, bao gồm 7 tội danh gián điệp kinh tế và bảy tội danh đánh cắp bí mật thương mại. Với phán quyết này, anh đối mặt với mức án có thể lên tới hàng chục năm tù giam, cùng các hình phạt tài chính nặng nề. Đây được xem là vụ kết án hình sự đầu tiên tại Mỹ liên quan trực tiếp đến hành vi gián điệp kinh tế trong lĩnh vực AI.
Phía công tố nhấn mạnh rằng AI không còn đơn thuần là công nghệ thương mại, mà đã trở thành tài sản chiến lược quốc gia. Những thông tin bị đánh cắp có thể giúp đối thủ rút ngắn nhiều năm nghiên cứu và hàng tỷ USD đầu tư. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt, việc để lộ các bí mật này được coi là mối đe dọa trực tiếp tới an ninh kinh tế và công nghệ của Mỹ.
Về phía Google, công ty khẳng định phán quyết của tòa án là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với mọi hành vi đánh cắp công nghệ cốt lõi. Đại diện hãng nhấn mạnh rằng những hệ thống AI bị xâm phạm là kết quả của nhiều năm nghiên cứu, đầu tư và sáng tạo, không chỉ mang giá trị thương mại mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến vị thế công nghệ của Mỹ trên toàn cầu.
Nguyễn Hải
