Bán vàng vì nghĩa, cho bạn vay tiền mặt
Theo Jimu News (Trung Quốc), vụ việc xảy ra tại tỉnh Liêu Ninh, liên quan đến anh Vương và một người bạn thân. Hai người không chỉ quen biết lâu năm mà còn từng hợp tác làm ăn, thuê mướn lao động. Trong giai đoạn 2022–2024, giữa họ phát sinh nhiều khoản công nợ chồng chéo, từ tiền vay, tiền lãi đến tiền lương chưa thanh toán.
Đỉnh điểm là vào tháng 4 và tháng 5/2022, khi anh Vương quyết định bán 400g vàng miếng tương đương với tương đương 106 chỉ vàng (99,99%) để có tiền mặt cho bạn vay. Số vàng này mang về 140.000 nhân dân tệ (khoảng 500 triệu đồng). Sau đó, anh chuyển toàn bộ số tiền cùng các khoản khác cho người bạn.
Thời điểm đó, giá vàng chưa tăng mạnh. Việc bán vàng được anh Vương xem như sự giúp đỡ vì tình nghĩa, không mảy may nghĩ đến kịch bản giá vàng “leo thang” sau này.
Ngày 22/12/2024, nhằm minh bạch hóa các khoản nợ, hai bên ký một giấy vay nợ tổng hợp, xác nhận người bạn đang nợ 374.000 nhân dân tệ và cam kết hoàn trả trước ngày 21/1/2025.
Tuy nhiên, đến tháng 2/2025, do không trả được hết tiền đúng hạn, mâu thuẫn bắt đầu nảy sinh. Anh Vương viết thêm một giấy nợ mới, trong đó xác nhận người bạn nợ 400 g vàng. Cùng thời điểm, giá vàng trên thị trường liên tục lập đỉnh, khiến giá trị 400 g vàng nếu giữ lại đến lúc này đã lên tới khoảng 300.000 nhân dân tệ, cao hơn gấp đôi số tiền ban đầu.
Từ đây, tranh chấp bùng nổ. Anh Vương khởi kiện, yêu cầu bạn phải trả nợ theo giá trị hiện tại của 400 g vàng, lập luận rằng bản chất khoản vay bắt nguồn từ vàng.
Ngược lại, người bạn phản bác, cho rằng dù anh Vương bán vàng hay bán tài sản gì, thứ anh ta nhận được vẫn là tiền mặt chuyển khoản, nên nghĩa vụ trả nợ cũng chỉ là tiền.
Tòa án: “Thực tế giao nhận là tiền, không phải vàng”
Vụ việc được đưa ra xét xử phúc thẩm tại Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Cẩm Châu (Liêu Ninh). Trọng tâm tranh luận xoay quanh câu hỏi then chốt: đây là giao dịch vay vàng hay vay tiền?
Sau khi xem xét hồ sơ, tòa án nhận định giấy vay nợ lập ngày 22/12/2024 ghi rõ đối tượng khoản vay là tiền mặt, trong đó đã bao gồm khoản 140.000 nhân dân tệ từ việc bán vàng. Quan trọng hơn, anh Vương là người trực tiếp nhận tiền bán vàng, rồi mới chuyển khoản cho bạn.
Điều này cho thấy tài sản được giao nhận thực tế là tiền tệ, không phải kim loại quý. Việc anh Vương tự quy đổi khoản vay thành “400 g vàng” trong giấy nợ viết sau không phản ánh đúng bản chất giao dịch ban đầu.
Từ đó, tòa án bác yêu cầu đòi tiền theo giá vàng hiện tại, tuyên người bạn chỉ phải trả 55.000 nhân dân tệ tiền gốc còn thiếu, cùng lãi suất quá hạn.
Phán quyết được đưa ra vào tháng 10/2025 đã khép lại vụ kiện, nhưng để lại nhiều suy ngẫm trong bối cảnh giá vàng liên tục biến động mạnh. Vụ việc là lời cảnh tỉnh rõ ràng cho những ai tham gia giao dịch vay mượn: nếu không ghi rõ “vay vật trả vật” hay “vay tiền trả tiền”, tranh chấp rất dễ phát sinh khi giá tài sản tăng hoặc giảm đột biến.
Khi vàng đang trở thành kênh trú ẩn được săn đón, ranh giới giữa tình nghĩa và tiền bạc càng mong manh hơn bao giờ hết – và đôi khi, cái giá phải trả không chỉ là tiền, mà còn là cả tình bạn.
Trang Đào (Tổng hợp)
