Alcantara được Microsoft xem là chất liệu cao cấp nhưng bộc lộ nhược điểm rất nhanh
Alcantara là sợi mô phỏng da lộn, được tạo từ polyester và polyurethane qua nhiều công đoạn ép sợi, tạo nếp, đục kim và nhuộm màu kéo dài tới 5 tuần. Vật liệu này được Microsoft đưa lên bàn phím Surface từ năm 2016, sau khi đội ngũ thiết kế nhìn thấy Alcantara trong nội thất xe thể thao và coi đây là lựa chọn sang trọng, tạo cảm giác cao cấp cho dòng Surface Pro và Surface Laptop.
Tuy nhiên, ngay khi người dùng bắt đầu sử dụng, hàng loạt vấn đề xuất hiện. Vùng kê tay và khu vực quanh trackpad rất nhanh bị sẫm màu, bám dầu, bám bụi, xơ lông và xuống cấp chỉ sau thời gian ngắn. Lớp sợi được dán cố định vào bàn phím nên không thể tháo ra để giặt. Việc lau bằng khăn ẩm cũng không an toàn vì bên dưới là mạch điện tử dễ hỏng. Sau vài năm, phần Alcantara bị đổi màu rõ rệt, trông cũ kỹ hơn nhiều so với tuổi đời thiết bị.
Khả năng giữ vi khuẩn cao, khó làm sạch và gây lo ngại trong giai đoạn dịch bệnh
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng sợi polyester có khả năng giữ lại vi khuẩn cao hơn cotton, đặc biệt khi có dầu cơ thể. Đây cũng là lý do trang phục thể thao polyester dễ ám mùi dù giặt nhiều lần. Với cấu trúc sợi li ti, Alcantara không chỉ khó vệ sinh, mà còn giữ lại dầu da tay, tế bào chết và bụi bẩn lâu ngày.
Trong thời kỳ COVID 19, các nghiên cứu ghi nhận virus có thể tồn tại trên vải trong hơn 5 ngày. Một vật liệu không thể giặt sạch hay khử trùng kỹ như Alcantara khiến nhiều người lo ngại, nhất là với những thiết bị tiếp xúc tay liên tục như bàn phím Surface. Bẩn, khó làm sạch, dễ lưu vi khuẩn nhưng không có cách xử lý triệt để khiến vấn đề tồn tại suốt nhiều năm.
Nhanh xuống cấp, dễ sờn, dễ rách và không thể tái chế
Một nhược điểm lớn khác là độ bền vật lý thấp. Khi đặt Surface lên bàn hoặc mang trong túi, lớp sợi dễ bị tưa mép, bong sợi và rách ở phần góc. Dù Microsoft từng giới thiệu phiên bản Alcantara có thành phần sinh học hơn, hãng vẫn không đưa ra giải pháp giặt, làm mới hay tái chế vật liệu này.
Hệ quả là hàng nghìn bàn phím Surface bị sờn rách và thải bỏ mỗi năm. Nhiều người tìm cách dán lại bằng miếng vinyl để kéo dài tuổi thọ cho phụ kiện có giá khoảng 159,99 USD (khoảng 4,2 triệu đồng). Điều này cũng đồng nghĩa việc bàn phím Surface phủ Alcantara trở thành một nguồn rác thải nhựa khó xử lý.
Microsoft cuối cùng cũng thay đổi, nhưng phải mất gần một thập kỷ
Sau nhiều năm bị người dùng phàn nàn, đến các đời Surface mới nhất 2024–2025, Microsoft đã bắt đầu loại bỏ Alcantara trên nhiều dòng máy. Đáng chú ý nhất là Surface Pro 12 inch đời 2025, đã chính thức bỏ hoàn toàn phần kê tay Alcantara, chuyển sang vật liệu bền và dễ vệ sinh hơn.
Đến nay, Alcantara chưa bị loại bỏ hoàn toàn. Một vài mẫu như Surface Laptop 5 phiên bản 13,5 inch màu Platinum vẫn còn tùy chọn dùng Alcantara. Một số mẫu bàn phím Surface Go Type Cover đời cũ cũng tiếp tục được bán ở vài thị trường. Dù vậy, rõ ràng Microsoft đã thu hẹp đáng kể việc sử dụng Alcantara, thay vì tích hợp rộng rãi như giai đoạn 2016–2020.
Điều này cho thấy Microsoft mất nhiều năm để thay đổi lựa chọn vật liệu, dù các vấn đề như bẩn nhanh, khó vệ sinh, dễ xuống cấp và không thể tái chế được ghi nhận từ rất sớm.
Bài học vật liệu từ Surface: đẹp chưa chắc phù hợp
Những bàn phím có cấu trúc bền như Model M của IBM vẫn có thể sử dụng hàng chục năm và dễ dàng lau sạch bằng cồn. Các vật liệu như đồng hoặc bạc còn có khả năng kháng khuẩn tự nhiên, phù hợp hơn cho những thiết bị phải tiếp xúc tay liên tục.
Câu chuyện của Alcantara cho thấy một vật liệu trông cao cấp không đồng nghĩa với việc phù hợp cho độ bền, vệ sinh hay môi trường. Sau gần một thập kỷ theo đuổi sự “sang trọng” của lớp phủ sợi, Microsoft mới thực sự điều chỉnh hướng đi của mình.
Phạm Hoàng
