Khi “trùm săn sale” tưởng mình đang tiêu tiền thông minh
Trong mắt nhiều người trẻ, săn sale là biểu hiện của tiêu dùng thông minh. Gen Z thuộc nhóm này quen với việc canh flash sale, gom mã giảm giá, hoàn tiền, miễn phí vận chuyển. Cảm giác mua được món đồ rẻ hơn giá niêm yết tạo ra sự thỏa mãn rõ rệt, như thể đã “thắng” trong một cuộc chơi với nền tảng thương mại điện tử.
Tuy nhiên, điểm mấu chốt nằm ở chỗ hành vi mua sắm dần bị dẫn dắt bởi ưu đãi thay vì nhu cầu thực tế. Nhiều Gen Z thừa nhận họ mua nhiều hơn chỉ vì giá rẻ, không phải vì thực sự cần. Khi tài chính số khiến việc thanh toán trở nên quá nhanh và dễ, ranh giới giữa tiết kiệm và chi tiêu bốc đồng trở nên mờ nhạt.
Ở góc độ rủi ro, nhóm săn sale cũng là đối tượng bị nhắm đến nhiều nhất bởi các hình thức lừa đảo. Fanpage giả mạo khuyến mãi, link hoàn tiền, app tích điểm, tin nhắn báo trúng thưởng đều đánh thẳng vào tâm lý ham ưu đãi. Chỉ cần một lần bấm link thiếu cảnh giác, thông tin cá nhân hoặc tài khoản có thể bị chiếm đoạt mà người dùng không kịp nhận ra.
“Thánh quẹt thẻ” và khoảng cách vô hình giữa chi tiêu với cảm giác mất tiền
Trái ngược với săn sale là nhóm Gen Z quen tiêu tiền bằng thẻ, ví điện tử và các hình thức thanh toán số. Với họ, quẹt thẻ hay chạm điện thoại là thao tác tự nhiên, nhanh gọn và ít gây áp lực tâm lý hơn so với việc rút tiền mặt.
Chính sự tiện lợi này lại tạo ra một khoảng cách vô hình giữa hành vi chi tiêu và cảm giác mất tiền. Khi không nhìn thấy tiền rời khỏi ví, nhiều người dễ tiêu vượt kế hoạch, đặc biệt trong bối cảnh mua sắm online và dịch vụ số diễn ra liên tục. Một số Gen Z thừa nhận chỉ đến cuối tháng mới giật mình khi tổng chi tiêu cao hơn dự kiến rất nhiều.
Rủi ro với nhóm này không nằm ở việc ham rẻ, mà ở các chiêu lừa tinh vi hơn. Giả mạo ngân hàng, cuộc gọi thông báo giao dịch bất thường, yêu cầu cung cấp OTP hay link xác thực tài khoản là những kịch bản quen thuộc. Việc đã quá quen với thông báo giao dịch khiến nhiều người mất cảnh giác, phản ứng vội vàng và vô tình tự mở cửa cho kẻ gian.
Không phải chọn phe, mà là học cách kiểm soát tiền trong môi trường số
Thực tế, “trùm săn sale” hay “thánh quẹt thẻ” không phải hai thái cực đối lập. Nhiều Gen Z vừa săn sale, vừa quẹt thẻ, vừa sử dụng ví điện tử và các dịch vụ tài chính số khác. Điểm chung là tiền đang di chuyển nhanh hơn, vô hình hơn và phức tạp hơn rất nhiều so với trước đây.
Vấn đề cốt lõi không nằm ở cách tiêu tiền, mà ở mức độ hiểu biết và khả năng tự bảo vệ. Khi tài chính số phát triển nhanh, hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh hơn cả kiến thức tài chính của người trẻ. Điều này khiến Gen Z vừa có nhiều công cụ hơn để quản lý tiền, vừa dễ rơi vào bẫy lừa đảo nếu thiếu kỹ năng nhận diện rủi ro.
Trong bối cảnh đó, việc hiểu cách dòng tiền vận hành, hiểu vai trò của xác thực giao dịch, bảo mật thông tin và thói quen kiểm tra tài khoản trở nên quan trọng không kém chuyện kiếm tiền hay tiết kiệm. Với Gen Z, tiêu tiền số không còn là câu chuyện tiện hay không tiện, mà là bài toán kiểm soát và an toàn.
Cuộc sống tài chính của người trẻ ngày nay diễn ra phần lớn trên màn hình. Dù bạn thuộc hệ săn sale hay quẹt thẻ, khả năng hiểu và làm chủ tài chính số sẽ quyết định việc tiền phục vụ bạn, hay bạn trở thành người chạy theo tiền trong một môi trường ngày càng nhiều rủi ro.
Phạm Hoàng
