Hàng trăm người nhập viện chỉ trong vài ngày
Đầu tháng 3, các cơ sở y tế liên tiếp tiếp nhận nhiều ca rối loạn tiêu hóa sau khi ăn bánh mì. Trong hai ngày 3 và 4/3, ngành y tế ghi nhận 79 bệnh nhân tại phường Vũng Tàu (TP Vũng Tàu) phải nhập viện sau khi ăn bánh mì bán trên đường Đồ Chiểu.
Trước đó không lâu, 22 người tại TP.HCM và hơn 70 người ở một cơ sở tại Đồng Tháp cũng xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, nôn ói và tiêu chảy sau khi ăn bánh mì.
Những con số này khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ mất an toàn thực phẩm đối với món ăn vốn được tiêu thụ hàng triệu ổ mỗi ngày.
Trao đổi với VnExpress, Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho rằng bánh mì có nhiều yếu tố khiến nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn so với các món ăn nóng như bún hay phở.
Theo bà Lan, một ổ bánh mì thường chứa nhiều thành phần khác nhau: pate, chả, thịt nguội, chà bông, rau sống, đồ chua… Trong đó có nhiều nguyên liệu tươi hoặc đã chế biến sẵn. Chỉ cần một thành phần bị nhiễm khuẩn, vi sinh vật có thể lây lan sang toàn bộ phần nhân còn lại. Đây là hiện tượng lây nhiễm chéo – nguyên nhân phổ biến trong các vụ ngộ độc thực phẩm.
Khác với bún hay phở vốn được trụng qua nước sôi, các nguyên liệu của bánh mì thường không được làm nóng lại trước khi ăn. Vì vậy, nếu thực phẩm đã bị nhiễm vi khuẩn, người dùng sẽ hấp thụ trực tiếp. Ngoài ra, tại nhiều quầy bán vỉa hè, người bán vẫn có thói quen dùng tay trần gắp thịt, chả rồi cầm tiền trả khách, làm tăng nguy cơ truyền vi khuẩn từ tay sang thức ăn.
Một yếu tố quan trọng khác là thời tiết nóng ẩm tại khu vực phía Nam vào thời điểm hiện nay.
Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, nhiệt độ cao và độ ẩm lớn là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển. Những nguyên liệu như pate, thịt nguội hoặc rau sống nếu không được bảo quản lạnh đúng cách sẽ nhanh chóng bị biến chất.
Không ít người còn có thói quen mua bánh mì nhưng không ăn ngay, để ở nhiệt độ phòng nhiều giờ hoặc qua đêm rồi mới hâm lại. Khi đó, vi khuẩn có thể đã phát triển mạnh trong phần nhân, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc.
Người tiêu dùng nên làm gì để tránh ngộ độc?
Dù số ca bệnh có thể lên tới hàng chục hoặc hàng trăm người, việc xác định chính xác nguồn gây ngộ độc lại không hề đơn giản.
Theo Phạm Khánh Phong Lan, khác với bếp ăn tập thể hoặc trường học – nơi phải lưu mẫu thức ăn ít nhất 24 giờ – các tiệm bánh mì bán lẻ không có quy định lưu mẫu.
Trong khi đó, người mua thường không giữ hóa đơn, khiến cơ quan chức năng khó truy vết nguồn thực phẩm đã bán cho bệnh nhân. Mẫu kiểm nghiệm thường chỉ là nguyên liệu còn lại tại quầy vào thời điểm kiểm tra, chứ không phải phần thức ăn đã gây bệnh.
Thực tế, trong nhiều vụ việc, kết quả kiểm tra tại tiệm bánh mì cho thấy nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng và mẫu xét nghiệm không phát hiện vi phạm vi sinh. Dù xét nghiệm bệnh phẩm của bệnh nhân có thể phát hiện vi khuẩn như Salmonella, cơ quan chức năng vẫn khó chứng minh chính xác khâu nào gây ra sự cố.
Ngoài ra, bà Lan cũng cho rằng yếu tố tâm lý đám đông có thể khiến số ca được ghi nhận tăng cao. Khi báo chí đưa tin về một vụ ngộ độc, nhiều người từng ăn tại quán trước đó vài ngày có thể lo lắng và đi khám để kiểm tra, dù triệu chứng chỉ nhẹ.
Trước những lo ngại về an toàn thực phẩm, ngành y tế khuyến cáo người dân chủ động lựa chọn các điểm bán uy tín.
Người mua nên ưu tiên những tiệm có tủ kính sạch sẽ, nguyên liệu được bảo quản kín, không có ruồi nhặng, và người bán sử dụng kẹp hoặc găng tay khi chế biến.
Quan trọng nhất, bánh mì nên ăn ngay sau khi mua để đảm bảo hương vị và hạn chế nguy cơ vi khuẩn phát triển trong phần nhân.
Theo các chuyên gia, nếu bảo quản không đúng cách, ngay cả món ăn quen thuộc như bánh mì cũng có thể trở thành nguồn gây ngộ độc thực phẩm – đặc biệt trong thời tiết nóng ẩm hiện nay.
Trang Đào (Tổng hợp)
