Báo cáo của LHQ về việc Ukraine tra tấn binh sĩ Nga
Hãng tin DW (Đức) và hãng tin RBC (Nga) ngày 4/1 đưa tin, theo báo cáo của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR) về tình hình ở Ukraine từ tháng 9 đến tháng 11/2024, hầu hết các tù nhân chiến tranh Nga ở Ukraine được các chuyên gia quốc tế phỏng vấn đều cho biết họ "đã bị tra tấn".
Báo cáo nêu rõ, trong khoảng thời gian này, các nhân viên của OHCHR đã phỏng vấn 25 binh sĩ Nga bị Ukraine bắt giữ, và chỉ có duy nhất một người trong số đó nói rằng anh ta không bị tra tấn.
"Gần như tất cả, chỉ trừ duy nhất 1 người, báo cáo rằng họ đã bị tra tấn hoặc ngược đãi ở một hoặc nhiều giai đoạn bị giam cầm trong năm 2024. Đáng lưu ý, 14 tù binh chiến tranh đã bị lạm dụng tình dục" – Báo cáo của OHCHR cho hay.
OHCHR đồng thời đi đến kết luận rằng, quân nhân Nga chủ yếu bị tra tấn trong giai đoạn đầu giam cầm. Điều này phù hợp với những phát hiện trước đây của OHCHR về việc các tù binh chiến tranh chủ yếu bị tra tấn tại những nơi giam giữ không chính thức, và trong quá trình chuyển tới những trại giam chuyên biệt.
Các hành vi tra tấn và bạo lực tình dục cũng được ghi nhận đối với các tù binh chiến tranh Nga bị giam giữ tại một trong những điểm trung chuyển do Ukraine kiểm soát gần chiến tuyến. Theo báo cáo của OHCHR, 12 trong số 25 quân nhân Nga được phỏng vấn đã bị giam giữ tại đó.
Trước đó, một báo cáo tương tự do OHCHR công bố vào ngày 1/10/2024 cũng đề cập rằng, hơn một nửa số binh sĩ Nga bị Ukraine bắt giữ trong mùa hè cùng năm đã bị tra tấn. Thời điểm đó, OHCHR đã phỏng vấn 205 quân nhân Nga, trong đó 104 người cung cấp thông tin chi tiết về việc bị tra tấn.
OHCHR đồng thời lưu ý, chính quyền Ukraine đã không truy tố đầy đủ những đối tượng có hành vi bạo lực đối với dân thường và tù binh chiến tranh.
Nga lên tiếng
Phản ứng trước báo cáo của OHCHR, thành viên của Ủy ban Quốc phòng Duma Quốc gia Nga Viktor Zavarzin lưu ý, dữ liệu công bố trong bản báo cáo này rất quan trọng. Moscow cũng đang tìm cách nói rõ các hành động của Ukraine liên quan tới tù binh chiến tranh tại tất cả các tổ chức quốc tế.
Theo website của Bộ Ngoại giao Nga liên quan đến Phái đoàn Liên bang Nga tại UNESCO, ngay từ năm 2022, Ủy ban điều tra Nga đã tiến hành ghi lại lời khai của những quân nhân Nga được trở về sau thời gian bị giam cầm tại Ukraine.
Trong thời gian qua, Ủy ban điều tra Nga, cùng với các cơ quan của Bộ Nội vụ, Cục an ninh Liên bang và Bộ Quốc phòng Nga tiếp tục xác minh các trường hợp binh sĩ Nga bị tra tấn, thu thập và ghi lại bằng chứng để làm rõ hành vi "đi ngược lại công ước Geneva" của Ukraine.
Trong báo cáo của OHCHR, một quân nhân Nga cho biết, anh ta đã bị đánh đập bằng các vật dụng như dùi cui, búa, và ống kim loại để buộc phải khai nhận trong các cuộc thẩm vấn sau đó. Các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể bị tấn công thường là đầu gối và khớp.
10 tù nhân trong các cuộc phỏng vấn với OHCHR nói rằng, họ đã phải chịu đựng bạo lực tình dục. Một số cho biết, các sĩ quan Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) và sĩ quan quân đội Ukraine đã dùng vũ lực với họ tại các trạm kiểm soát khi di chuyển giữa các điểm trung chuyển, hoặc trên đường tới các nơi giam giữ chính thức.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova lưu ý, Nga đã nhiều lần gửi báo cáo về các hành vi vi phạm của Ukraine tới Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Ukraine phản ứng, thông báo mở cuộc điều tra
Về phía Ukraine, ông Dmytro Lubinets - Người bảo vệ quyền lợi của Verkhovna Rada (Quốc hội) của Ukraine - cho rằng một số kết luận của Liên Hợp Quốc về Ukraine là "sai lầm".
Hãng thông tấn Interfax-Ukraine dẫn lời ông Lubinets cho biết, Văn phòng Tổng công tố (PGO) của Ukraine đã khởi tố vụ án hình sự về hành vi tra tấn tù binh chiến tranh Nga tại các khu vực trung chuyển được mô tả trong báo cáo của OHCHR. Bộ Tổng tham mưu lực lượng vũ trang Ukraine, cùng Bộ Quốc phòng nước này cũng xác nhận các cuộc điều tra đang diễn ra.
"Tuy nhiên, các thông báo và bình luận do Cục Thực thi Cơ chế Phòng ngừa Quốc gia Ukraine đưa ra (về vụ việc) đã không được đề cập trong báo cáo của OHCHR" – Ông Lubinets lưu ý.
Theo ông, các điều kiện và cách đối xử với tù binh chiến tranh Nga tại Ukraine "luôn tuân thủ công ước Geneva". Do đó, các báo cáo về những trường hợp tra tấn, đối xử tàn nhẫn với các binh sĩ Nga cần được xác minh thêm thông qua các cơ quan có thẩm quyền của Ukraine.
Ngoài ra, ông Lubinets lưu ý thêm rằng, trong lúc Ukraine cung cấp quyền tiếp cận cho các tổ chức quốc tế để làm rõ sự việc thì Nga không cho phép.
"Đây này thật không tương xứng và không công bằng" – Ông Lubinets nói.
Nhật Minh
