Cuối tháng 9/2026, người mua mẫu Lepas L8 PHEV tại Anh được tặng 30 ngày bảo hiểm miễn phí ngay khi nhận xe, với điều kiện kích hoạt trước ngày 31/10/2026. Lepas là thương hiệu thứ tư mà một tập đoàn ô tô Trung Quốc đưa vào Anh. Món quà ấy chỉ là một trong nhiều ưu đãi đang được các thương hiệu ô tô Trung Quốc dùng để thu hút người mua tại châu Âu.
Ưu đãi dồn dập ở showroom
Theo tạp chí chuyên ngành Insurance Business ngày 25/9/2026, người mua xe của các thương hiệu Trung Quốc tại Anh hiện có thể nhận bảo hành tới 8 năm, bảo dưỡng miễn phí và gói vay lãi suất 0%. Ngày càng nhiều hãng còn trả thay khách phí bảo hiểm trong thời gian đầu sử dụng. Giá bán cạnh tranh cộng với hàng loạt ưu đãi khiến quyết định xuống tiền trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều.
Tại Hà Lan, lựa chọn của người mua cũng rộng hơn rất nhiều so với vài năm trước. Theo công ty bảo hiểm Univé, thị trường ô tô nước này đã đón thêm 16 thương hiệu mới trong 5 năm qua. Một khảo sát do công ty nghiên cứu MarketResponse thực hiện cho Univé cho thấy 66% người lái xe Hà Lan không phản đối việc mua một chiếc ô tô Trung Quốc.
Chính sách thuế cũng góp phần đẩy nhu cầu về phía xe giá rẻ. Ông Gert Verhoeven của Hiệp hội Người lái xe Flanders (VAB), Bỉ, giải thích rằng do thuế đăng ký xe mới tại Hà Lan, người dân nước này thường chọn những mẫu xe rẻ hơn, trong đó có nhiều mẫu xe Trung Quốc. Giá thấp, nhiều thương hiệu và ưu đãi dồn dập đã giúp xe Trung Quốc vào thị trường châu Âu nhanh chóng.
Cửa showroom mở rộng, hãng bảo hiểm lại dè dặt
Nhưng sau khi nhận xe, nhiều người mua bắt đầu gặp trở ngại ở một khâu ít được nhắc tới tại showroom. Tháng 8/2026, Univé, một trong những công ty bảo hiểm lớn của Hà Lan, thông báo ngừng cấp hợp đồng mới cho xe của một loạt thương hiệu ô tô, phần lớn là thương hiệu Trung Quốc mới có mặt tại châu Âu.
Theo thông tin được đài truyền hình công cộng VRT của Bỉ đưa tin ngày 27/8/2026, 7 thương hiệu Trung Quốc bị loại khỏi danh mục nhận bảo hiểm, trong đó có Changan, Hongqi, Leapmotor, MHero và Voyah. Danh sách loại trừ còn có thêm 2 thương hiệu không đến từ Trung Quốc. Với các thương hiệu này, chủ xe không thể mua tại Univé kể cả gói bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc.
Một nhóm thương hiệu khác, gồm Dongfeng, Firefly, Nio và Zeekr, chỉ còn được nhận gói trách nhiệm dân sự, không còn gói bảo hiểm vật chất toàn diện. Trong khi đó, BYD, thương hiệu ô tô Trung Quốc lớn nhất, không nằm trong danh sách hạn chế. Univé dẫn BYD làm ví dụ về một hãng mới nhưng đã xây dựng được hạ tầng dịch vụ tại địa phương trong thời gian ngắn.
Một chiếc đèn pha có thể chờ nhiều tuần
Ông Henkjan Matthijs, phụ trách mảng di chuyển của Univé, giải thích rằng lý do không nằm ở chất lượng xe. "Khi thiếu phụ tùng thay thế, hỗ trợ kỹ thuật và một mạng lưới sửa chữa tốt, ngay cả những hư hỏng nhỏ cũng có thể dẫn tới thời gian chờ kéo dài và chi phí không lường trước", ông nói (dịch từ tiếng Hà Lan). Theo ông, quyết định này không cố định và có thể thay đổi nếu các nhà sản xuất đầu tư vào dịch vụ sau bán hàng.
Univé nêu một trường hợp cụ thể. Theo công ty, một vết nứt nhỏ ở hệ thống treo trước của một chiếc xe thuộc thương hiệu mới đã dẫn tới việc chiếc xe bị xử lý như tổn thất toàn bộ, vì không có phụ tùng, thông tin kỹ thuật hoặc phương pháp sửa chữa phù hợp. Khảo sát của MarketResponse cũng cho thấy 56% người lái xe Hà Lan không biết rằng một mạng lưới bán hàng chưa chắc đi kèm một mạng lưới sửa chữa hoàn chỉnh.
Ông Gert Verhoeven của VAB cho biết một việc đơn giản như thay đèn pha cũng có thể kéo dài nhiều tuần với một số thương hiệu nhỏ. Trong thời gian đó, hãng bảo hiểm phải trả tiền xe thay thế cho khách, và chi phí ấy cuối cùng được tính vào phí bảo hiểm. Univé không phải trường hợp duy nhất, vì hãng bảo hiểm Promovendum tại Hà Lan cũng công bố danh sách một số thương hiệu xe điện Trung Quốc không được nhận bảo hiểm, với lý do phụ tùng hạn chế hoặc thiếu thông tin sửa chữa.
Món quà ở showroom và hợp đồng phải mua sau đó
Trở lại nước Anh, khoản bảo hiểm được tặng kèm cũng có lý do riêng của nó. Theo khảo sát của nền tảng mua bán xe Carwow thực hiện đầu năm 2026, mẫu Skywell BE11 chỉ nhận được báo giá từ một hãng bảo hiểm duy nhất là esure, với mức phí 2.203 bảng mỗi năm (khoảng 76,6 triệu đồng). Cùng hãng bảo hiểm này chỉ thu 655 bảng (khoảng 22,8 triệu đồng) cho một chiếc Peugeot 3008 tương đương.
Công ty môi giới bảo hiểm Adrian Flux hiện bán riêng sản phẩm bảo hiểm dành cho xe Trung Quốc. Theo Insurance Business, công ty này cho rằng một số hãng bảo hiểm vẫn thiếu dữ liệu đánh giá rủi ro chi tiết về các thương hiệu mới, dẫn tới phí cao hơn, điều khoản loại trừ hoặc từ chối nhận bảo hiểm.
Tờ báo này cũng lưu ý một điểm mà khách hàng khó thấy khi nhận quà tặng. Mọi khách hàng được tặng bảo hiểm rồi cũng sẽ phải mua một hợp đồng thực sự, đôi khi cho một chiếc xe mà các hãng bảo hiểm phổ thông chưa sẵn sàng nhận. Khi đó, ưu đãi ban đầu chỉ có tác dụng trì hoãn, thay vì giải quyết bài toán chi phí sở hữu của người mua.
Bài học cho một thị trường đang đón nhiều thương hiệu mới
Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 50.986 ô tô nguyên chiếc từ Trung Quốc. Xét về trị giá, Trung Quốc là thị trường cung cấp ô tô lớn nhất cho Việt Nam trong cùng kỳ, với khoảng 1,775 tỷ USD. Tại Việt Nam, bảo hiểm trách nhiệm dân sự là bắt buộc, còn bảo hiểm vật chất xe là tự nguyện nhưng thường được bên cho vay yêu cầu khi người mua trả góp.
Câu chuyện ở Hà Lan và Anh cho thấy bên đầu tiên đánh giá năng lực hậu mãi của một thương hiệu mới thường là doanh nghiệp bảo hiểm, chứ không phải người mua. Khi giá rẻ, ưu đãi và số lượng thương hiệu tăng nhanh hơn khả năng xây dựng kho phụ tùng và xưởng sửa chữa, phần rủi ro bị bỏ ngỏ sẽ quay lại với chủ xe dưới dạng phí bảo hiểm cao hơn, phạm vi bảo hiểm hẹp hơn hoặc một lời từ chối. Ưu đãi giúp người mua dễ dàng rời showroom, còn khả năng được bảo hiểm quyết định chiếc xe có được sửa nhanh hay phải đứng chờ một chiếc đèn pha.
PV
