Ngày 18/12, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt (tỉnh Nghệ An) lần đầu tiên ghi nhận hình ảnh loài beo lửa, một trong những động vật hoang dã quý hiếm bậc nhất Việt Nam, thông qua hệ thống bẫy ảnh đặt trong rừng tự nhiên.
Thông tin được ông Nguyễn Văn Sinh, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, xác nhận. Theo đó, hình ảnh beo lửa được ghi lại trong đêm, khi cá thể này di chuyển giữa khu rừng sâu, cho thấy sự hiện diện của loài động vật có giá trị bảo tồn đặc biệt cao tại khu vực này.
"Đây là lần đầu tiên beo lửa được ghi nhận tại Pù Hoạt bằng bẫy ảnh. Hiện chúng tôi chưa thể xác định cụ thể số lượng cá thể cũng như phạm vi phân bố của loài trong khu rừng", ông Nguyễn Văn Sinh chia sẻ trên Báo Dân Việt.
Beo lửa (Catopuma temminckii), còn gọi là báo lửa hay mèo vàng châu Á, là loài thú ăn thịt hoang dã đặc biệt quý hiếm thuộc họ Mèo. Tại Việt Nam, loài này được ghi nhận phân bố rải rác ở các khu rừng miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ, song rất hiếm khi quan sát trực tiếp do tập tính sống đơn độc, kín đáo và hoạt động chủ yếu về đêm.
Theo Sách Đỏ Việt Nam, beo lửa được xếp vào nhóm CR – Cực kỳ nguy cấp, đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất cao trong tự nhiên. Trên phạm vi toàn cầu, quần thể loài này đã suy giảm hơn 80% trong vòng 30 năm qua do mất sinh cảnh và săn bắt trái phép.
Trước đây, loài này chỉ được ghi nhận bằng dấu vết gián tiếp hoặc trong các tài liệu cũ ở miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ. Mới đây, việc lần đầu ghi nhận hình ảnh beo lửa trong tự nhiên bằng bẫy ảnh tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt (Nghệ An) được xem là bằng chứng khoa học quan trọng, khẳng định loài vẫn tồn tại tại Việt Nam và có ý nghĩa lớn đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học.
Việc phát hiện beo lửa là kết quả của chương trình điều tra, giám sát động vật hoang dã được Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt triển khai từ tháng 10/2025. Chương trình sử dụng hệ thống bẫy ảnh kết hợp với các mô hình thống kê tiên tiến như Occupancy Modeling nhằm đánh giá hiện trạng, mức độ phân bố và khả năng tồn tại của các loài động vật quý hiếm.
Trong đợt khảo sát này, lực lượng chức năng đã lắp đặt 120 bẫy ảnh tại 60 điểm khác nhau trong khu bảo tồn (thuộc địa bàn huyện Quế Phong trước đây). Từ dữ liệu thu thập được, hình ảnh beo lửa đã được ghi nhận, đánh dấu một phát hiện có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại khu vực Bắc Trung Bộ.
Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt có diện tích khoảng 86.000 ha, nằm giáp biên giới Việt – Lào, sở hữu hệ sinh thái rừng phong phú với nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Việc ghi nhận sự xuất hiện của beo lửa không chỉ khẳng định giá trị sinh học đặc biệt của khu bảo tồn mà còn mở ra cơ sở khoa học quan trọng cho việc xây dựng các giải pháp bảo tồn lâu dài đối với loài động vật đang bên bờ tuyệt chủng này.
Ngọc Minh
