Chính là: Khu kinh tế Dung Quất.
Sau 30 năm, Khu kinh tế Dung Quất đã trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn của miền Trung, quy tụ hơn 440 dự án với tổng vốn đăng ký gần 20 tỷ USD.
"Trái tim" của Khu kinh tế Dung Quất có thể nhắc tới nhà máy lọc dầu Dung Quất một mắt xích quan trọng trong chuỗi công nghiệp và năng lượng quốc gia.
Nhà máy Lọc dầu Dung Quất là hạt nhân đầu tiên, đặt nền móng cho ngành lọc hóa dầu và năng lượng. Cùng với đó, sự hiện diện của các dự án luyện kim quy mô lớn, trong đó có Hòa Phát, đang hình thành hai trụ cột công nghiệp đặc trưng của Dung Quất: lọc hóa dầu - năng lượng và luyện kim - công nghiệp nặng.
Tuy nhiên, chặng đường tiếp theo được định hình không chỉ bởi quy mô vốn đầu tư hay số lượng dự án, mà bởi khả năng chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Một Dung Quất "xanh, thông minh, hiện đại"
Theo định hướng của Quảng Ngãi đang định hướng xây dựng KKT Dung Quất trở thành "khu kinh tế xanh, thông minh, hiện đại", gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Trọng tâm lớn nhất là hình thành Trung tâm Lọc, Hóa dầu và Năng lượng Quốc gia, theo hướng một tổ hợp năng lượng thế hệ mới, có khả năng cạnh tranh với các trung tâm công nghiệp lớn trong khu vực.
Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án trong giai đoạn từ nay đến năm 2045 khoảng 16,1-20,5 tỷ USD. Định hướng này không đơn thuần là mở rộng công suất lọc dầu, mà là tái cấu trúc toàn bộ hệ sinh thái năng lượng và hóa dầu theo hướng hiện đại, chế biến sâu và thân thiện hơn với môi trường.
Dung Quất sẽ hướng tới duy trì vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời tăng tỷ trọng các sản phẩm hóa dầu chuyên sâu, nhiên liệu sạch và những sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Các dự án năng lượng mới, trong đó có LNG, cũng đang được nghiên cứu, đề xuất đầu tư, mở rộng thêm không gian phát triển cho hệ sinh thái năng lượng của khu vực.
Một trong những thay đổi quan trọng của Dung Quất trong giai đoạn tới là không chỉ sử dụng năng lượng để phục vụ công nghiệp, mà còn từng bước hình thành một hệ sinh thái năng lượng đa dạng và xanh hơn.
Quảng Ngãi định hướng phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió tại khu vực biển Duyên hải Trung Bộ và vùng liên kết Tây Nguyên. Nguồn năng lượng này được kỳ vọng bổ trợ cho hệ thống công nghiệp quy mô lớn, đồng thời tạo dư địa phát triển các ngành sản xuất mới gắn với chuyển dịch năng lượng.
Cùng với quá trình mở rộng công nghiệp, Quảng Ngãi đặt yêu cầu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, các thiết chế văn hóa và hạ tầng dịch vụ; đồng thời quan tâm đời sống của người dân, đặc biệt những hộ đã nhường đất, di dời nhà cửa để phục vụ các dự án phát triển.
Bởi một khu kinh tế quy mô lớn chỉ thực sự trở thành cực tăng trưởng khi sự phát triển của doanh nghiệp tạo ra việc làm, nâng cao thu nhập và kéo theo sự phát triển của các dịch vụ, đô thị và cộng đồng dân cư xung quanh.
*Tư liệu: KKT Dung Quất Và các KCN Quảng Ngãi
Minh Khang
