Người bệnh dễ chủ quan vì dấu hiệu giống cảm cúm
VTC News dẫn số liệu thống kê từ Bộ Y tế cho hay, trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận 24 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu, trong đó có 4 trường hợp tử vong.
Đáng chú ý, trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca mắc. Các trường hợp bệnh hiện được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung.
Tuy nhiên, số ca mắc đang có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025, khi chỉ ghi nhận 14 trường hợp.
Riêng khu vực phía Nam, đến giữa tháng 4, ghi nhận 18 ca mắc não mô cầu, tăng 13 ca so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó TP.HCM chiếm nhiều nhất với 10 trường hợp.
BSCKII Nguyễn Hà Phương, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực Nhi - Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức cho biết, bệnh viêm não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra.
Vi khuẩn có nhiều nhóm khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, Y và W135 thường gây bệnh viêm não mô cầu xâm lấn, đặc biệt nhóm B là nhóm gây bệnh phổ biến nhất. Vi khuẩn này có thể tồn tại trong mũi họng người khỏe mạnh và bùng phát khi cơ thể suy yếu.
“Vi khuẩn Neisseria meningitidis có thể tấn công hệ thần kinh trung ương gây viêm màng não hoặc đi vào máu dẫn đến nhiễm trùng huyết. Đây là tình trạng khẩn cấp, tỷ lệ tử vong cao nếu không được xử trí trong 24 - 48 giờ đầu”, bác sĩ Phương nói.
Bác sĩ Phương nhấn mạnh, bệnh viêm não mô cầu thường bắt đầu bằng những dấu hiệu giống cảm cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi, khiến người bệnh dễ chủ quan. Tuy nhiên, chỉ sau vài giờ, người bệnh có thể chuyển sang nhiễm trùng huyết, rối loạn tri giác hoặc xuất hiện tử ban. Khi đã ở giai đoạn này, tốc độ diễn tiến rất nhanh và nguy cơ tử vong tăng cao.
“Đây là bệnh có tỷ lệ tử vong cao do bệnh tiến triển nặng rất nhanh, có thể khởi phát bệnh và tử vong trong vòng 24h. Nếu được cứu sống, người bệnh vẫn có thể đối mặt với những di chứng vĩnh viễn như tổn thương thần kinh, phải đoạn chi do hoại tử và các ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý của trẻ và phụ huynh có con bị mắc bệnh”, bác sĩ CKII Nguyễn Thị Kim Anh, Phó Trưởng khoa Sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết.
Một trường hợp mắc viêm não mô cầu điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM. Ảnh: VTC News
Đường lây chính của viêm não mô cầu
Cùng chia sẻ về bệnh viêm não mô cầu, báo Dân trí dẫn lời BSCKI Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho hay, đường lây chính của viêm não mô cầu là qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện ở khoảng cách gần.
“Vi khuẩn não mô cầu không tồn tại lâu ngoài môi trường, nhưng lại lây rất nhanh trong điều kiện tiếp xúc gần, như trong gia đình, lớp học, khu tập thể, ký túc xá”, bác sĩ Thiệu nói.
Bác sĩ Thiệu cho biết thêm, không phải ai nhiễm não mô cầu cũng phát bệnh ngay. Có người chỉ mang vi khuẩn trong họng, nhưng khi gặp điều kiện thuận lợi như sức đề kháng kém, trẻ nhỏ, người có bệnh nền, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu và gây bệnh nặng.
Một dấu hiệu điển hình của nhiễm não mô cầu là các ban xuất huyết dưới da. Ban đầu là những chấm nhỏ màu đỏ tím, sau đó lan rộng, không mất đi khi ấn. Đây là biểu hiện của rối loạn đông máu do nhiễm trùng huyết nặng.
Ngoài ra, nếu vi khuẩn tấn công vào hệ thần kinh trung ương, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu viêm màng não như đau đầu dữ dội, cứng gáy, nôn, sợ ánh sáng, rối loạn ý thức.
“Điểm nguy hiểm là bệnh có thể chuyển từ nhẹ sang nặng rất nhanh. Có trường hợp buổi sáng còn sốt, đến chiều đã rơi vào sốc nhiễm trùng”, bác sĩ Thiệu cho biết.
Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, là nhóm có nguy cơ cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Ngoài ra, thanh thiếu niên và người sống trong môi trường tập thể cũng là nhóm dễ lây nhiễm.
Đắk Lắk ghi nhận trường hợp tử vong do viêm não mô cầu. Ảnh: Thanh niên
Không nên chủ quan với các triệu chứng giống cúm
Theo bác sĩ Thiệu, người dân cần đặc biệt chú ý nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu, nôn, lừ đừ, nổi ban xuất huyết hoặc có yếu tố tiếp xúc với ca bệnh.
“Không nên chủ quan với các triệu chứng giống cúm nếu diễn tiến nhanh hoặc kèm dấu hiệu bất thường. Việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế sớm có ý nghĩa rất quan trọng”, bác sĩ Thiệu khuyến cáo.
Để phòng bệnh, biện pháp hiệu quả nhất là tiêm vaccine phòng não mô cầu, đặc biệt với trẻ nhỏ và những người sống trong môi trường đông người.
Bên cạnh đó, cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện bệnh đường hô hấp. Khi có ca bệnh trong cộng đồng, cần tuân thủ hướng dẫn của cơ quan y tế về theo dõi, cách ly và dùng thuốc dự phòng.
Mới đây nhất, báo Thanh niên dẫn thông tin từ CDC Đắk Lắk cho hay, ngày 27/4, tỉnh này ghi nhận 2 trường hợp bệnh nhân mắc viêm não mô cầu, trong đó một trường hợp cháu N.D.T.Ê (2 tuổi, ở xã Quảng Phú) đã tử vong.
Trước đó, ngày 23/4, ở nhà trẻ xuất hiện các triệu chứng sổ mũi. Ngày 25/4, trẻ sốt cao, nôn ói, li bì, người nhà đưa trẻ đi khám tại bệnh viện điều trị, được chẩn đoán theo dõi nhiễm trùng huyết, nhiễm não mô cầu.
Tại Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên, cháu bé được chẩn đoán suy hô hấp độ 2, theo dõi nhiễm trùng huyết do não mô cầu, viêm phổi nặng, theo dõi viêm não màng não. Dù được điều trị nhưng cháu bé đã tử vong do viêm não mô cầu.
Đặc biệt, CDC Đắk Lắk phát hiện thêm trường hợp ông N.Đ.Q (chú ruột của cháu bé) có biểu hiện ho, mệt mỏi, dương tính viêm não mô cầu và được đưa vào Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên cách ly, điều trị.
Ngay sau khi ghi nhận, CDC Đắk Lắk đã phối hợp với các cơ sở y tế địa phương truy vết, lấy mẫu xét nghiệm và cho uống kháng sinh điều trị dự phòng đối với các trường hợp tiếp xúc gần, hướng dẫn xử lý môi trường bằng hóa chất tại nhà bệnh nhân và khu vực xung quanh.
