Bệnh viện Bạch Mai thông tin, thời gian gần đây, Bệnh viện Bạch Mai liên tục tiếp nhận nhiều ca uốn ván nặng điều trị tại Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai. Đáng chú ý, phần lớn người bệnh trước đó đều khỏe mạnh, sinh hoạt và lao động bình thường.
Nhiều trường hợp chỉ bị những tổn thương rất nhỏ: Mạt sắt bắn vào tay khi làm việc, vật sắc cứa xước trong lúc lao động, nhiễm trùng sau làm răng, hay dẫm phải mảnh gạch vỡ dính bùn đất ngoài công trường. Vì cho rằng "vết thương không đáng kể", đa số tự sơ cứu tại nhà rồi tiếp tục công việc mà không đi tiêm phòng uốn ván.
Chỉ đến khi xuất hiện các dấu hiệu như nói khó, cứng hàm, nuốt vướng, đau tức ngực, co cứng cơ… người bệnh mới nhập viện. Khi đó, bệnh thường đã bước vào giai đoạn nguy hiểm.
Theo các bác sĩ Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, uốn ván là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính nguy hiểm do độc tố của vi khuẩn Clostridium tetani gây ra. Vi khuẩn tồn tại phổ biến trong đất, bùn, bụi bẩn, phân động vật và có thể xâm nhập vào cơ thể qua những vết thương rất nhỏ.
Sau khi xâm nhập, vi khuẩn tiết độc tố tấn công hệ thần kinh, gây co cứng cơ toàn thân và những cơn co giật dữ dội. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng cứng hàm, không há được miệng, co cứng toàn thân, co thắt thanh quản và suy hô hấp.
Nhiều ca bệnh tại Bệnh viện Bạch Mai khi nhập viện đã trong tình trạng nặng, phải mở khí quản, thở máy, lọc máu kéo dài. Không ít trường hợp xuất hiện biến chứng nguy hiểm như rối loạn thần kinh thực vật, tụt huyết áp, sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi nặng… khiến thời gian điều trị kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng, nguy cơ tử vong cao.
Các bác sĩ cho biết, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với độc tố uốn ván đã gắn vào thần kinh. Điều trị chủ yếu là hồi sức tích cực, kiểm soát co giật, hỗ trợ hô hấp và chống biến chứng. Dù y học hiện đại đã có nhiều tiến bộ, uốn ván vẫn là bệnh có tỷ lệ tử vong cao nếu phát hiện muộn.
TS.BS Đoàn Thu Trà (Quyền Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai) cảnh báo, nhiều người hiện vẫn chủ quan với các vết thương ngoài da, đặc biệt là nam giới lao động tự do, công nhân cơ khí, thợ xây dựng, nông dân…
Chỉ một vết đâm xuyên bởi vật sắc nhọn, vết thương dính đất cát, rỉ sét hoặc vùng mô bị dập nát cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván phát triển trong môi trường thiếu oxy. Đáng lo ngại, không ít người trưởng thành chưa tiêm nhắc lại vắc-xin uốn ván trong nhiều năm nên khả năng bảo vệ đã suy giảm.
Hiện các bệnh nhân đã ổn định, qua cơn nguy kịch, tiến triển tốt, được chăm sóc, theo dõi sát tình hình sức khỏe. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, điều quan trọng nhất vẫn là phòng bệnh đúng cách và không bỏ lỡ "thời điểm vàng" dự phòng sau chấn thương.
Khi bị vết thương có nguy cơ nhiễm bẩn, người dân cần rửa sạch ngay dưới vòi nước và xà phòng, sát khuẩn đúng cách; tuyệt đối không đắp lá, bôi thuốc nam hay các chất không rõ nguồn gốc lên vết thương. Đồng thời, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và xử trí kịp thời.
Các chuyên gia nhấn mạnh, tiêm phòng là biện pháp quyết định trong phòng bệnh uốn ván. Người lớn cần tiêm nhắc lại vắc-xin định kỳ theo khuyến cáo. Những người thường xuyên tiếp xúc với môi trường nguy cơ cao như đất, bùn, kim loại, công trường xây dựng… càng cần chú ý tiêm phòng đầy đủ. Khi có vết thương nguy cơ cao, cần đi khám sớm để được chỉ định tiêm huyết thanh kháng độc tố hoặc vắc xin nếu cần thiết.
Uốn ván là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc-xin. Đừng để sự chủ quan với một vết thương nhỏ phải đánh đổi bằng nhiều tuần nằm hồi sức tích cực, thậm chí là tính mạng.
(Ảnh: BV)
Tuấn Minh
