Ngày 02/11/2026, công ty trí tuệ nhân tạo OpenAI chính thức công bố chương trình thí điểm mang tên "Người bảo vệ lưới điện" (Grid Protectors Program) tại dự án hạ tầng máy chủ sắp xây dựng ở hạt Effingham, bang Georgia (Mỹ). Theo cam kết của OpenAI, vào những ngày xảy ra thời tiết cực đoan hoặc lưới điện địa phương rơi vào tình trạng khẩn cấp, trung tâm này sẽ chủ động cắt giảm công suất và giải phóng tới 1.000 megawatt (MW) điện năng - lượng điện đủ để vận hành máy điều hòa nhiệt độ cho khoảng 700.000 hộ gia đình cùng lúc.
Hình ảnh mô phỏng bởi AI, không phản ánh các sự kiện, con người hoặc địa điểm có thật.
Động thái nhượng bộ ngày 02/11/2026 diễn ra trong bối cảnh làn sóng phản đối các siêu trung tâm dữ liệu AI đang lan rộng khắp nước Mỹ, khi hàng loạt dự án khổng lồ được khởi công mà gần như không tham khảo ý kiến cư dân địa phương. Trước đó, người dân tại hạt Box Elder (bang Utah) đã xuống đường biểu tình dữ dội sau khi chính quyền hạt phê duyệt một trung tâm dữ liệu dự kiến tiêu thụ lượng điện gấp hơn hai lần tổng nhu cầu điện đỉnh điểm của toàn bang Utah trong năm 2025, đồng thời xả khí nóng trực tiếp ra thung lũng sa mạc xung quanh.
Không chỉ vấp phải sự phản kháng từ người dân, cơn khát năng lượng của ngành AI còn thúc đẩy chính quyền các bang như Tennessee, Florida, Oklahoma và Oregon ban hành các đạo luật mới cùng lệnh tạm dừng cấp phép. Các đạo luật này nghiêm cấm các tập đoàn công nghệ và công ty điện lực đẩy chi phí nâng cấp lưới điện phục vụ trung tâm dữ liệu AI sang hóa đơn tiền điện hàng tháng của các hộ gia đình.
Bên cạnh gánh nặng hóa đơn tiền điện, bài toán ô nhiễm môi trường cũng đang đè nặng lên các dự án hạ tầng AI. Một nghiên cứu chuyên sâu của Trung tâm Nghiên cứu Tiên tiến Houston (HARC) cảnh báo rằng việc đốt nhiên liệu để cấp điện cho các dự án trung tâm dữ liệu đang đề xuất tại bang Texas có thể xóa sạch toàn bộ thành quả cải thiện chất lượng không khí suốt nhiều thập kỷ của bang này chỉ trong vòng 5 năm tới.
Để xoa dịu dư luận và tách mình khỏi hình ảnh những "cỗ máy ngốn điện gây ồn ào", trong thông cáo ngày 02/11/2026, OpenAI đã âm thầm bỏ cụm từ "trung tâm dữ liệu" (data centers) để chuyển sang sử dụng thuật ngữ mới là "khuôn viên tính toán" (compute campuses). Hãng lập luận rằng vì các cụm máy chủ AI tiêu thụ điện ổn định quanh năm thay vì trồi sụt theo mùa, các thỏa thuận mua điện dài hạn của hãng sẽ giúp công ty điện lực chia nhỏ chi phí cố định và hỗ trợ người dân khi hệ thống quá tải - một lời hứa đang chờ được kiểm chứng tại dự án Georgia cũng như chuỗi siêu dự án Stargate mà OpenAI hợp tác cùng Oracle và SoftBank tại Texas và New Mexico.
Vân Anh
