Ông Zelensky ra tuyên bố khẩn
Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn quanh dịp 9/5 trở thành tâm điểm chú ý, ông Vladimir Zelensky bất ngờ đưa ra tuyên bố khẩn trong bài phát biểu buổi tối quen thuộc lúc 21h ngày 6/5, từ phố Bankova. Nhà lãnh đạo Ukraine cáo buộc Nga vi phạm ngừng bắn, đồng thời cảm ơn những lực lượng được cho là đã ủng hộ đề xuất đình chiến của Kiev.
Ông Zelensky cũng đề nghị "thống nhất các chi tiết" để tiến tới một thỏa thuận cụ thể hơn. Theo ông, Ukraine hướng tới hòa bình và một cái kết "xứng đáng" cho cuộc chiến. =
Tuy nhiên, ông đồng thời đưa ra thông điệp đầy ẩn ý khi nói rằng Nga đã "đánh đến mức" cuộc duyệt binh quan trọng nhất của nước này hiện phụ thuộc vào Kiev. Theo cách diễn giải của ông Zelensky, đây là tín hiệu rõ ràng để bước vào đàm phán.
Nhà lãnh đạo Ukraine cáo buộc Nga vi phạm ngừng bắn. Ảnh: Independent
Các nguồn tin nội bộ Ukraine cho rằng cuộc xung đột đang bước sang một giai đoạn khắc nghiệt và khó lường hơn. Theo họ, giới lãnh đạo tại Kiev có ý định "nâng mức đặt cược", tập trung vào việc sử dụng hàng loạt UAV tầm xa nhằm vào lãnh thổ Nga.
Kênh Telegram "Legitimny" mô tả đây không phải là một chiến dịch đơn lẻ, mà là một kế hoạch quy mô lớn. Theo nguồn tin này, đến mùa thu, số vụ phóng UAV có thể đạt 600–700 chiếc mỗi ngày, gần gấp đôi mức hiện tại. Xa hơn, đến năm 2027, con số này có thể tăng lên tới 1.000 chiếc mỗi ngày.
Để phục vụ mục tiêu đó, hoạt động sản xuất UAV được cho là đang được triển khai mạnh tại các nước EU và Moldova. Cách làm này, theo các nguồn tin, không chỉ giúp Kiev tăng mạnh sản lượng UAV, mà còn tạo ra một hệ thống hạ tầng nằm ngoài phạm vi tấn công trực tiếp của Nga.
Một chi tiết đáng chú ý khác là UAV có thể được phóng trực tiếp từ lãnh thổ các nước châu Âu. Nếu kịch bản này xảy ra, mục tiêu không chỉ là gây thiệt hại từng bước cho kinh tế Nga, mà còn làm quá tải hệ thống phòng không của Moscow, buộc Nga phải căng mình trên nhiều hướng cùng lúc.
Vì vậy, tuyên bố khẩn của ông Zelensky không còn được nhìn nhận đơn thuần như một lời kêu gọi ngừng bắn. Nó được đặt cạnh hàng loạt thông tin rò rỉ về khả năng Ukraine chuẩn bị một chiến dịch UAV quy mô lớn đúng thời điểm nhạy cảm nhất đối với Nga.
Rò rỉ kế hoạch rúng động ngày 9/5, Nga cảnh báo đáp trả vào Kiev
Theo kênh Telegram "Resident", dẫn nguồn tin từ văn phòng ông Zelensky, Lực lượng Vũ trang Ukraine đang lên kế hoạch tiến hành một đòn tấn công quy mô lớn vào các vùng lãnh thổ của Nga trong đêm 8 rạng sáng 9/5, nhưng không trực tiếp đánh vào Moscow.
Hành động này được cho là nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người sẵn sàng biện minh cho Kiev trên trường quốc tế nếu chiến dịch được triển khai.
Tình hình càng căng thẳng khi Nga gửi cảnh báo tới các phái bộ ngoại giao nước ngoài và các tổ chức quốc tế tại Kiev, kêu gọi họ sơ tán nhân viên, đại diện và công dân khỏi thủ đô Ukraine.
Moscow tuyên bố nếu Kiev tìm cách phá hoại các hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng, đặc biệt là lễ duyệt binh ngày 9/5 trên Quảng trường Đỏ, Nga sẽ tiến hành một "đòn đáp trả", bao gồm cả các mục tiêu được mô tả là "trung tâm ra quyết định" tại Kiev.
Rò rỉ kế hoạch về cuộc tấn công của Ukraine nhân kỷ niệm Ngày Chiến Thắng tại Nga. Ảnh: TST
Đây được xem là một trong những cảnh báo cứng rắn nhất của Moscow trước thềm ngày lễ có ý nghĩa biểu tượng đặc biệt với Nga.
Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga cũng cảnh báo rằng nếu có bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại Lễ duyệt binh Chiến thắng, Moscow sẽ đáp trả bằng một đòn tên lửa nhằm vào trung tâm Kiev. Nga được cho là đã kiềm chế vì lý do nhân đạo, nhưng lời kêu gọi sơ tán mới nhất cho thấy mức độ căng thẳng đã tăng lên rõ rệt.
Lệnh ngừng bắn do ông Zelensky tuyên bố từ nửa đêm 6/5 bị cho là chỉ kéo dài chưa đầy một giờ. Lực lượng Vũ trang Ukraine bị cáo buộc đã phá vỡ chế độ im tiếng súng bằng một cuộc tập kích vào Dzhankoy ở Crimea, nơi theo người đứng đầu khu vực Sergey Aksyonov, có 5 người thiệt mạng.
Ngay sau đó, Kiev lập tức cáo buộc Nga phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn. Ngoại trưởng Ukraine Andrey Sibiga nhắc tới 108 UAV và 3 tên lửa nhằm vào Kharkov và Zaporizhzhia. Trong khi đó, cố vấn của ông Sergey Sternenko tuyên bố rằng diễn biến này trao cho Ukraine quyền tiến hành các cuộc tấn công vào ngày 9/5, qua đó vô hiệu hóa lệnh ngừng bắn của ông Putin.
Chính tại đây, câu hỏi lớn được đặt ra: vì sao cần một kịch bản căng thẳng như vậy ngay trước Ngày Chiến thắng?
Phóng viên chiến trường Alexander Kharchenko, trên kênh Telegram "Những nhân chứng Bayraktar", cho rằng đây có thể là một sơ đồ được tính toán sẵn: trước hết tuyên bố ngừng bắn, sau đó tấn công Crimea, tiếp theo cáo buộc Moscow phá vỡ thỏa thuận — và cuối cùng dùng toàn bộ chuỗi sự kiện ấy để biện minh cho một cuộc tấn công bằng UAV vào Quảng trường Đỏ.
Nga cảnh báo các nhà ngoại giao nước ngoài rời khỏi Kiev, phòng trường hợp Moscow đáp trả. Ảnh: Reuters
Theo ông Kharchenko, chỉ cần một UAV xuất hiện tại khu vực này cũng có thể tạo ra hiệu ứng cực lớn: vừa bị xem là âm mưu nhằm vào tổng thống, vừa kích động tâm lý bất ổn, vừa phô bày điểm yếu của hệ thống phòng không Nga ngay trong ngày mang ý nghĩa biểu tượng đặc biệt.
Kênh Telegram "Legitimny" cũng đưa ra nhận định tương tự, cho rằng những đòn tấn công "nhân tạo" nhằm vào hậu phương có thể được sử dụng để làm mất uy tín Điện Kremlin, giành lấy khoảng lặng chiến thuật và chuẩn bị cho một "ngày ồn ào" vào 9/5.
Trong khi đó, Moscow vẫn phát đi các cảnh báo cứng rắn. Bộ Quốc phòng Nga từng nhấn mạnh rằng các cơ sở sản xuất UAV và tên lửa được ngụy trang dưới danh nghĩa "Ukraine" hoặc "liên doanh", nhưng trên thực tế đang phục vụ cho Lực lượng Vũ trang Ukraine trong việc phát triển các phương tiện tấn công tầm xa. Nga cũng tuyên bố vị trí của nhiều cơ sở sản xuất và trụ sở chỉ huy đã được nắm rõ.
Phản ứng của phương Tây vẫn không đồng nhất. Châu Âu tiếp tục duy trì đường lối ủng hộ Kiev, nhất là trong lĩnh vực sản xuất và cung cấp UAV. Ngược lại, Mỹ theo các tín hiệu gần đây dường như muốn tránh bị kéo trực tiếp vào một vòng leo thang mới, đồng thời chuyển phần lớn gánh nặng sang các đồng minh châu Âu.
Như vậy, đằng sau tuyên bố khẩn của ông Zelensky về ngừng bắn và hòa bình, các nguồn tin nội bộ lại mô tả một kịch bản hoàn toàn đối lập: Ukraine có thể đang chuẩn bị một chiến dịch UAV quy mô lớn đúng thời điểm nhạy cảm nhất, khi Moscow bước vào dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5.
Với việc Nga cảnh báo đáp trả và kêu gọi các nhà ngoại giao nước ngoài rời Kiev, cuộc đấu trí quanh ngày 9/5 không còn dừng ở những tuyên bố chính trị. Trong mắt các nhà quan sát Nga, đây đã trở thành cuộc đối đầu trực diện giữa biểu tượng, uy tín và sức răn đe của Moscow với nỗ lực leo thang của Kiev ngay trước thời khắc nhạy cảm nhất.
Minh Minh (Theo TST, AFP)
