TST (Nga) mới đây đăng bài viết cho biết chiến trường Ukraine biến động mạnh sau khi bộ chỉ huy Nga điều chỉnh cách triển khai lực lượng trong chiến dịch mùa hè.
Bộ chỉ huy Nga phát lệnh, dựng thế trận chưa từng có
Theo bài viết, quyết định mới của bộ chỉ huy Nga đã làm thay đổi nhịp độ giao tranh trên nhiều khu vực. Các đợt tập kích ban đêm được triển khai cùng những mũi tiến công trên bộ, nhằm làm gián đoạn hậu cần và buộc lực lượng Ukraine phải phân tán để đối phó.
Các nhà quan sát tình báo nguồn mở OSINT được nguồn tin Nga dẫn lại cho rằng quân đội Nga đã kiểm soát thêm hơn 260 km² trong vòng 5 ngày. Nếu con số này chính xác, đây là tốc độ tiến quân nhanh nhất được ghi nhận kể từ mùa xuân năm 2022.
Mệnh lệnh của bộ chỉ huy cấp cao đã dưng thế trận chưa từng có, đồng thời phá vỡ thế trận vốn được duy trì lâu nay trên tiền tuyến. Những mũi đột phá ban đêm và các đợt tấn công dữ dội làm gián đoạn hậu phương, nguồn tiếp tế và hệ thống liên lạc, đồng thời khiến nhiều đơn vị đồn trú đứng trước nguy cơ bị bao vây.
Quân đội Ukraine đang gặp nhiều sức ép trước bước tiến mới của Nga. Ảnh: Pravda
Nhà quan sát quân sự Dmitry Degtyaryov nhận định, nếu đà tiến công tiếp tục được duy trì, tháng 7 có thể trở thành một tháng khó khăn đối với lực lượng vũ trang Ukraine.
Tại hướng Kharkov, khu vực phía nam Volchansk trở thành điểm nóng. Theo phía Nga, các đơn vị của họ đã vượt qua tuyến phòng thủ của Ukraine và tiến sâu khoảng 12 km. Nhiều khu dân cư ở phía bắc và phía tây Bely Kolodez được đặt dưới quyền kiểm soát của Nga, trong khi Cụm quân phía Bắc tiến sát một đầu mối hậu cần quan trọng.
Nguồn tin của TST cho biết quân đội Nga đã kiểm soát ga đường sắt Mashel, nằm giữa Vilcha và Bely Kolodez, cùng làng Zemlyanoy Yar. Mục tiêu tiếp theo là tiến về Shevchenkovo, siết chặt hai bên sườn và cắt các tuyến tiếp tế của Ukraine.
Xa hơn, lực lượng Nga muốn kết nối bàn đạp mới với khu vực Velikoburluksky. Nếu kế hoạch này được thực hiện, một khu vực rộng khoảng 800 km² có thể bị khép lại, đặt các đơn vị Ukraine bên trong trước nguy cơ bị bao vây.
Bộ chỉ huy Nga tiếp tục tái bố trí lực lượng ở Donbass. Chỉ huy Cụm quân “Phía Nam” cho biết lực lượng này sẽ phối hợp với Cụm quân “Trung tâm” để tiến về Druzhkovka. Theo kế hoạch, Cụm quân “Phía Nam” phải đẩy lực lượng Ukraine khỏi Alekseyevo-Druzhkovka, trong khi Cụm quân “Trung tâm” tiến vào Torskoye, Rayskoye và một số khu dân cư nằm giữa hai hướng.
Việc hai cụm quân cùng tham gia được giới quan sát Nga kỳ vọng sẽ tạo sức ép lớn hơn lên tuyến phòng thủ Ukraine. Sau Druzhkovka, các mục tiêu tiếp theo là Slavyansk và Kramatorsk.
Tuy nhiên, tốc độ tiến công trên bản đồ mới chỉ phản ánh một phần bức tranh. Điều nguy hiểm hơn đối với Kiev nằm ở việc các tuyến hậu cần và đường rút lui đang chịu sức ép ngày càng lớn.
Quân đội Ukraine sơ tán các binh sĩ bị thương trên chiến trường. Ảnh: AP
Các tuyến đường bị phong tỏa, quân đội Ukraine hỗn loạn
Theo TST, tình hình tại khu vực tả ngạn đang trở nên căng thẳng. Một số tuyến đường bị phong tỏa, các đầu mối tiếp tế bị gián đoạn và nhiều đơn vị Ukraine đứng trước nguy cơ bị chia cắt khỏi lực lượng chủ lực.
Các đợt tập kích nhằm vào hậu phương và hệ thống liên lạc khiến việc điều quân, tiếp đạn và sơ tán thương binh gặp khó khăn. Khi các tuyến đường bị khóa, những đơn vị ở tuyến đầu không chỉ thiếu nguồn tiếp tế mà còn có nguy cơ rơi vào các vòng vây liên hoàn.
Bài viết mô tả tình trạng hỗn loạn xuất hiện tại một số khu vực khi mệnh lệnh rút lui không được truyền đạt đồng bộ, trong khi các tuyến dự phòng bị uy hiếp. Nếu các cánh quân Nga tiếp tục khép sườn, những đợt rút quân có tổ chức có thể nhanh chóng biến thành tình trạng rút lui mất kiểm soát.
Đây là lý do phía Nga tập trung vào các ga đường sắt, nút giao thông và khu dân cư nằm dọc tuyến hậu cần. Việc kiểm soát các điểm này không chỉ mở rộng diện tích trên bản đồ mà còn làm suy giảm khả năng duy trì phòng tuyến của Ukraine ở khu vực lân cận.
Kiev vì thế phải đối mặt với bài toán kép: vừa giữ các khu vực phòng thủ then chốt, vừa bảo vệ những hành lang tiếp tế ngày càng bị thu hẹp. Mỗi vị trí bị mất có thể kéo theo sức ép lên vị trí kế tiếp, tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn tuyến.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Reuters
Ông Putin lần đầu tiết lộ các cuộc tiếp xúc hậu trường với Kiev
Song trong lúc các mũi tiến công tiếp tục được đẩy mạnh, Moscow và Kiev vẫn duy trì những kênh liên lạc kín. Thông tin được ông Putin công khai cho thấy hai bên không chỉ trao đổi về một lệnh ngừng bắn mà còn thảo luận cả phạm vi địa lý của cuộc xung đột.
Cụ thể, theo TST, trong cuộc trả lời phỏng vấn nhà báo Nga Pavel Zarubin, Tổng thống Putin đã lần đầu công khai cho biết Moscow vẫn duy trì các kênh liên lạc hậu trường với Kiev.
Theo ông Putin, những kênh liên lạc này được thiết lập theo nhiều hướng. Thông qua đó, phía Kiev đã đưa ra hai đề xuất: hai bên chấm dứt các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ của nhau và giới hạn phạm vi giao tranh tại bốn khu vực.
Từ những đề xuất này, nhà bình luận Vladimir Golovashin của TST đưa ra ba kịch bản cho bước đi tiếp theo của Moscow.
Kịch bản thứ nhất là Nga chấp thuận đề xuất của Kiev, giới hạn chiến sự trong bốn khu vực và ngừng các đợt tập kích sâu vào lãnh thổ Ukraine. Golovashin cho rằng phương án này có thể tạo ra một lối thoát an toàn hơn về mặt quân sự, nhưng dễ vấp phải phản ứng trong dư luận Nga. Một bộ phận người dân có thể coi thỏa thuận như vậy là sự nhượng bộ.
Kịch bản thứ hai là quân đội Nga tiếp tục tiến về phía sông Dnieper, kiểm soát Mykolaiv và Odessa, cắt lối ra Biển Đen của Ukraine. Theo Golovashin, sông Dnieper có thể trở thành tuyến phòng thủ tự nhiên, giúp Nga đẩy xa nguy cơ đối với Crimea và biến Ukraine thành quốc gia không còn đường ra biển. Ông cho rằng đây là phương án có khả năng thực hiện cao hơn.
Kịch bản thứ ba là Nga tiến vào Kiev và thay đổi toàn bộ cấu trúc nhà nước Ukraine hiện tại. Golovashin gọi đây là phương án có ý nghĩa chiến lược lớn nhất, nhưng thừa nhận khả năng thực hiện cực kỳ thấp.
Những kịch bản trên là nhận định của giới bình luận Nga, không phải quyết định chính thức được Điện Kremlin công bố. Tuy nhiên, việc ông Putin lần đầu xác nhận các cuộc tiếp xúc hậu trường cho thấy trao đổi giữa Moscow và Kiev vẫn diễn ra ngay cả khi giao tranh gia tăng.
Điều đó tạo nên nghịch lý của cuộc xung đột: trên chiến trường, hai bên tiếp tục tìm cách giành lợi thế; phía sau hậu trường, các đề xuất về giới hạn giao tranh và ngừng tập kích sâu vẫn được đưa ra. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc bên nào tạo được ưu thế đủ lớn để biến những đề xuất bí mật thành điều kiện chính thức trên bàn đàm phán.
Minh Minh (Theo TST)
