Tác giả: Giáo viên Lâm Lâm (Trung Quốc)
Bạn đã từng gặp một đứa trẻ như thế này chưa? Mỗi khi gia đình xảy ra chuyện, em luôn là người đứng ra trước tiên. Việc của bản thân thì gác lại, chuyện của người khác lại nhận về mình. Khi được khen là hiểu chuyện, em chỉ mỉm cười, nhưng trong nụ cười ấy chẳng có chút nhẹ nhõm nào.
Hai chữ “hiểu chuyện” đôi khi là lời khen dành cho một đứa trẻ. Nhưng cũng có lúc, đó lại là điều khiến người ta đau lòng.
Đêm 4/11, một bài đăng kể về lá thư tuyệt mệnh của một nữ sinh lớp 12 ở Trung Quốc bất ngờ lan truyền trên mạng. Người đăng bài cho biết mình sống ở Vân Nam và cô gái đã qua đời là cháu gái của mình.
Trong ảnh, cô gái có gương mặt thanh tú, đeo kính, mặc đồng phục học sinh trung học và lặng lẽ đứng giữa đám đông. Em tên là Chu Tĩnh, 18 tuổi, đang học lớp 12. Chỉ vài tháng nữa, em sẽ bước vào kỳ thi đại học. Thế nhưng, cuộc đời em đã dừng lại vào những ngày đầu đông này.
Trước khi ra đi, em để lại một lá thư dài viết tay. Nhiều người đọc xong không khỏi nghẹn ngào. Trong suốt lá thư, em không một lời oán trách gia đình, không trách móc bất kỳ ai, thậm chí cũng chẳng trực tiếp nhắc đến việc bản thân thiếu thốn tình yêu thương.
Em chỉ bình thản kể lại những chuyện nhỏ nhặt trong cuộc sống, nhưng từng câu chữ lại khiến người đọc nhói lòng. Đọc hết lá thư của cô gái 18 tuổi Chu Tĩnh, điều tôi nhìn thấy là một đứa trẻ đã phải chịu quá nhiều thiệt thòi, đến mức dường như trở nên tê dại.
Em muốn để lại toàn bộ số trang sức trong ngăn kéo, chiếc điện thoại đã qua sử dụng cùng một khoản tiền tiết kiệm, tổng cộng khoảng 20.000 nhân dân tệ (hơn 70 triệu đồng), cho mẹ trả nợ vay mua nhà. Em biết mẹ vất vả vì khoản vay này nên còn cẩn thận tính toán giá trị những món đồ có thể bán đi, hy vọng sau khi mình không còn nữa, mẹ sẽ bớt được phần nào gánh nặng.
Em cũng lo lắng cho cậu em trai đang học lớp 11. Em trai sống nội tâm, không vui vẻ. Trong thư, em dặn người thân hãy quan tâm đến cảm xúc của em mình nhiều hơn, để cậu bé có thể lớn lên vui vẻ và tự do.
Em cũng tỏ ra thông cảm với người cha mà em cho là thiếu khả năng tự kiểm soát, mong ông sau này cố gắng sống tốt hơn và có được một mái ấm gia đình.
Em còn nhắc đến chiếc áo nỉ mới mua nhưng chưa từng mặc. Đó là chiếc áo màu xanh lá mà em rất thích. Trước đây, em từng mong được thi đỗ vào một trường đại học ở thành phố có khí hậu ấm áp. Nhưng giờ đây, em cảm thấy mọi thứ đều chẳng còn ý nghĩa.
Sự hiểu chuyện của cô bé khiến người khác đau lòng
Là người đã có nhiều năm đứng lớp, đọc những dòng này, tôi cảm thấy nghẹn lòng đến mức không biết phải nói gì. Sự hiểu chuyện của cô bé khiến người khác đau lòng, bởi em đã hiểu chuyện đến mức dường như không còn chỗ cho bản thân mình.
Hãy thử nghĩ xem, một cô gái mới 18 tuổi, trước khi ra đi vẫn chỉ nghĩ đến chuyện mẹ vất vả trả nợ nhà, bố thiếu tự chủ và em trai không vui vẻ. Em lần lượt ghi nhớ những khó khăn của từng người trong gia đình rồi tự đặt tất cả lên vai mình.
Em tính toán tiền tiết kiệm, quy đổi giá trị đồ đạc, sắp xếp những điều cần dặn dò cho em trai, nhắn nhủ bố phải cố gắng. Em xem việc thu xếp những chuyện sau khi mình mất như công việc cuối cùng có thể làm cho gia đình. Em không nghĩ đến bản thân, mà chỉ nghĩ rằng nếu mình không còn nữa, liệu những người ở lại có thể sống nhẹ nhõm hơn không.
Đó không phải là hiểu chuyện. Đó là khi một đứa trẻ phải gánh trên vai sức nặng của cả gia đình.
Tôi từng gặp rất nhiều đứa trẻ như vậy. Khi cha mẹ bất hòa, hoặc gia đình phải chật vật xoay xở với cuộc sống, đứa trẻ nhạy cảm nhất thường âm thầm biến mình thành người vá víu những rạn nứt.
Mẹ vừa thở dài, em lập tức ngoan ngoãn hơn. Bố nổi nóng, em vội tìm cách tránh đi. Em trai khóc, em lại đến dỗ dành. Dần dần, em coi những rạn nứt trong gia đình là lỗi của mình. Em nghĩ bản thân đang trở thành gánh nặng và phải dùng sự hiểu chuyện để bù đắp.
Nhưng em mới chỉ 18 tuổi. Điều em đáng lẽ nên nghĩ đến là sẽ thi vào trường đại học nào, mặc chiếc váy nào, kết bạn với ai. Những điều em không nên phải bận tâm là khoản vay mua nhà của gia đình sẽ trả thế nào, cảm xúc của em trai phải chăm sóc ra sao hay tương lai của bố sẽ đi về đâu.
Đó là những trách nhiệm người lớn phải gánh vác. Khi người lớn không thể cáng đáng, những gánh nặng ấy lại rơi xuống vai đứa trẻ. Em đã cố đón lấy, nhưng sức em không đủ. Gánh nặng ấy quá lớn.
Có lẽ đến tận bây giờ, người mẹ vẫn chưa thể hiểu vì sao con gái mình lại lựa chọn ra đi. Có thể bà nghĩ mình chưa từng ép buộc con, không hiểu vì sao con lại nghĩ quẩn đến vậy.
Nhưng hãy thử nghĩ xem, một đứa trẻ ngày ngày nhìn thấy mẹ lo lắng vì khoản vay mua nhà, nhìn thấy bố sống thiếu trách nhiệm, nhìn thấy em trai không vui vẻ, làm sao trong lòng em không thường trực cảm giác bất an? Sợi dây ấy cứ căng mãi, đến một lúc nào đó có thể đứt gãy.
Vì vậy, cha mẹ đừng trút tất cả những khó khăn trong cuộc sống lên con cái. Khi nói hết nỗi lòng, có thể người lớn cảm thấy nhẹ nhõm hơn. Nhưng đứa trẻ phải tiếp nhận những điều ấy lại có thể ngày càng nặng nề.
Con không có đủ sức để thay cha mẹ gánh vác. Những việc người lớn còn không thể chịu đựng nổi, một đứa trẻ càng khó lòng cáng đáng. Đặt áp lực lên vai con không khiến con trưởng thành hơn, mà có thể khiến con kiệt quệ.
Chiếc áo nỉ màu xanh của Chu Tĩnh vẫn chưa được mặc. Thành phố ấm áp mà em từng mong muốn đến học đại học cũng chưa có cơ hội đặt chân tới. Em đã sắp xếp mọi thứ cho người ở lại, nhưng dường như lại không tìm thấy một lối đi dành cho chính mình.
Đứa trẻ ấy đã phải chịu quá nhiều thiệt thòi. Và sự thiệt thòi ấy không chỉ đến từ một người. Đó còn là hoàn cảnh gia đình khiến em cảm thấy mình không xứng đáng được sống cho bản thân.
Đừng để con phải hiểu chuyện quá mức. Khi sự hiểu chuyện đi đến tận cùng như vậy, đó không còn là ngoan ngoãn nữa, mà là một nỗi đau.
Hiểu Đan (theo Sohu)
