Theo Công an tỉnh Lâm Đồng, từ năm 2024 đến nay, đơn vị đã tiếp nhận hơn 200 đơn trình báo liên quan đến các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.
Trong đó, một trong những thủ đoạn đáng chú ý là giả danh cán bộ Công an, lợi dụng việc triển khai tài khoản định danh điện tử và ứng dụng VNeID để dẫn dụ người dân cung cấp thông tin cá nhân, cài đặt ứng dụng giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Giả danh cán bộ Công an, dẫn dụ nạn nhân cài ứng dụng giả mạo
Theo cơ quan Công an, thủ đoạn của các đối tượng thường bắt đầu bằng những cuộc gọi trực tiếp đến người dân. Chúng tự xưng là cán bộ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội hoặc Công an cấp xã, phường, thông báo tài khoản định danh điện tử chưa được đăng ký, chưa cập nhật đầy đủ thông tin hoặc chưa kích hoạt mức độ 2.
Để tạo lòng tin, các đối tượng thường nắm được một số thông tin cá nhân cơ bản của nạn nhân như họ tên, ngày tháng năm sinh, số căn cước công dân, địa chỉ cư trú... Từ đó, chúng đưa ra những lý do có vẻ hợp lý như hoàn tất thủ tục hành chính, đồng bộ dữ liệu dân cư, xác thực thông tin hoặc nâng cấp tài khoản VNeID để yêu cầu người dân làm theo.
Sau khi tạo được sự tin tưởng, các đối tượng tiếp tục gửi đường link qua Zalo, Facebook, tin nhắn SMS hoặc những ứng dụng liên lạc khác, yêu cầu người dân truy cập để kích hoạt định danh điện tử mức độ 2 hoặc tải ứng dụng VNeID.
Thực chất, đây có thể là các website giả mạo hoặc ứng dụng được thiết kế với giao diện tương tự ứng dụng VNeID chính thức. Khi truy cập hoặc cài đặt, người dùng có thể bị yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc cấp những quyền truy cập đặc biệt trên điện thoại.
Nếu người dùng chấp thuận, các đối tượng có thể lợi dụng những quyền này để thu thập dữ liệu, theo dõi hoạt động trên thiết bị, tiếp cận tin nhắn chứa mã xác thực OTP và tìm cách kiểm soát các ứng dụng ngân hàng. Từ đó, chúng thực hiện các giao dịch trái phép nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Đáng chú ý, để tăng khả năng thành công, các đối tượng thường tạo tâm lý hoang mang bằng cách thông báo tài khoản sắp bị khóa, thông tin cá nhân không còn hiệu lực hoặc người dân sẽ gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục hành chính nếu không cập nhật kịp thời. Việc liên tục thúc ép nạn nhân thực hiện ngay khiến nhiều người không kịp kiểm chứng thông tin, vô tình rơi vào bẫy lừa đảo.
Không kích hoạt VNeID qua đường link do người lạ cung cấp
Trước tình trạng trên, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi tự xưng là cán bộ Công an, yêu cầu đăng ký, kích hoạt hoặc xác thực tài khoản định danh điện tử mức độ 2.
Cơ quan Công an lưu ý, người dân không làm theo hướng dẫn từ những cuộc gọi không rõ danh tính; không truy cập đường link được gửi qua Zalo, Facebook, SMS hoặc các nền tảng mạng xã hội để thực hiện thủ tục định danh điện tử. Việc tải ứng dụng VNeID cần được thực hiện thông qua các kho ứng dụng chính thức như App Store hoặc Google Play (CH Play).
Đặc biệt, tuyệt đối không cung cấp số căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã PIN, mã OTP và các thông tin bảo mật khác cho người lạ qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Người dân cũng không tùy tiện cấp quyền điều khiển thiết bị, quyền trợ năng, đọc tin nhắn hoặc các quyền truy cập đặc biệt cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Khi nhận được yêu cầu liên quan đến đăng ký, kích hoạt hoặc cập nhật tài khoản định danh điện tử, người dân cần chủ động liên hệ hoặc trực tiếp đến Công an xã, phường gần nhất để kiểm tra, xác minh và được hướng dẫn.
Trường hợp phát hiện hoặc nghi ngờ có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để được tiếp nhận, hướng dẫn xử lý.
Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, việc chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và trang bị kỹ năng nhận diện các chiêu trò giả mạo là yếu tố quan trọng giúp mỗi người dân bảo vệ tài sản của mình.
Không tin ngay, không bấm đường link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc và tuyệt đối không cung cấp mã OTP là những nguyên tắc người dân cần ghi nhớ để tránh trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo lợi dụng việc kích hoạt định danh điện tử.
Theo Trang Thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng
Huỳnh Duy
