Thông tin trên Báo Bắc Ninh, hơn 10 năm trước, quyết định rời Thủ đô về quê lập nghiệp của chàng trai trẻ Vi Văn Giới (SN 1990) từng khiến nhiều người ngỡ ngàng và tiếc nuối. Vượt qua những thất bại liên tiếp của ngày đầu khởi nghiệp, đến nay, anh không chỉ phục tráng thành công giống gà lục đinh quý hiếm mà còn mở ra hướng đi mới, bền vững trong phát triển kinh tế tại xã Vân Sơn, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang cũ (nay là tỉnh Bắc Ninh).
Vốn sinh ra và lớn lên tại thôn Nà Vàng, xã Vân Sơn, anh Vi Văn Giới (dân tộc Tày) cũng như bao người con của núi rừng, mang theo kỳ vọng lớn lao của gia đình khi "khăn gói quả mướp" xuống Hà Nội học đại học với mong muốn thoát ly cảnh chân lấm tay bùn. Thế nhưng, sau khi tốt nghiệp, thay vì bám trụ lại chốn phồn hoa đô hội, anh lại đưa ra một quyết định táo bạo: Trở về mảnh đất "chôn rau cắt rốn" để nối nghiệp làm nông.
Quyết định "ngược dòng" ấy không chỉ khiến người thân băn khoăn mà chính bản thân anh Giới cũng mang nhiều trăn trở. Làm giàu ở thành phố đã khó, kiếm tiền trên mảnh đất quanh năm chỉ có núi đồi lại càng gian nan gấp bội.
Anh Vi Văn Giới nuôi gà 6 ngón. Ảnh: Báo Bắc Ninh
Gian nan hành trình "đãi cát tìm vàng" trên đất khó
Những ngày đầu khởi nghiệp, chàng trai trẻ Vi Văn Giới đối mặt với thực tế vô cùng khắc nghiệt. Anh loay hoay thử nghiệm đủ các mô hình kinh tế từ trồng keo, nuôi lợn đến nuôi gà ri thương phẩm. Tuy nhiên, do thiếu kinh nghiệm và thị trường không ổn định, hiệu quả kinh tế không đạt như kỳ vọng, thất bại nối tiếp thất bại khiến vốn liếng dần cạn kiệt.
Bước ngoặt chỉ thực sự đến trong một lần anh đi tham quan mô hình chăn nuôi tại Lạng Sơn. Tại đây, anh tình cờ biết đến giống gà lục đinh (còn gọi là gà 6 ngón, gà 6 cựa) – một giống gà bản địa quý hiếm, thịt săn chắc, thơm ngon, từng được ví là "gà tiến vua". Nhận thấy tiềm năng lớn, anh nảy ra ý tưởng mang giống gà này về thuần dưỡng, vừa để bảo tồn nguồn gen quý, vừa phát triển kinh tế gia đình.
Không quản ngại đường sá xa xôi, Giới lặn lội đến nhiều bản làng hẻo lánh ở Lạng Sơn để tìm mua con giống. Tuy nhiên, "vạn sự khởi đầu nan". Khi bắt tay vào nuôi thực tế, anh gặp vô vàn trở ngại do sự khác biệt về thổ nhưỡng và khí hậu giữa hai vùng. Nguồn thức ăn chưa phù hợp cộng với kỹ thuật chưa hoàn thiện khiến tỷ lệ gà sống rất thấp. Có những lứa gà chết gần hết, bao nhiêu công sức và tiền của tưởng chừng như "đổ sông đổ bể".
Anh Vi Văn Giới bồi hồi nhớ lại: "Khi khởi đầu, mọi chuyện lúc nào cũng khó khăn, trở ngại. Đã có lúc tôi muốn buông xuôi, nhưng ám ảnh về cái nghèo và khát vọng vươn lên lại thôi thúc tôi phải kiên trì. Tôi nghĩ, nếu người khác làm được thì mình cũng phải làm được".
Gà 6 ngón là giống gà quý, thịt săn chắc, thơm ngon. Ảnh: Nông nghiệp & Môi trường
Không đầu hàng trước thất bại, anh Giới bắt đầu thay đổi tư duy. Không chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống, anh chủ động tìm tòi, tự học các kỹ thuật chăn nuôi hiện đại, quy trình phòng bệnh khoa học để áp dụng vào thực tiễn. Tận dụng lợi thế địa hình đồi núi rộng rãi, không khí trong lành và nguồn thức ăn tự nhiên phong phú của vùng Vân Sơn, anh xây dựng mô hình nuôi bán tự nhiên kết hợp cải tạo chuồng trại bài bản.
Sau hơn một năm kiên trì ăn ngủ cùng đàn gà, "trái ngọt" đầu tiên cũng đến khi anh nhân giống thành công hàng trăm con gà lục đinh khỏe mạnh, đẹp mã với chất lượng thịt thơm ngon đặc trưng.
Khát vọng nâng tầm thương hiệu gà bản địa
Theo tờ Nông nghiệp & Môi trường, từ thành công bước đầu, Vi Văn Giới mạnh dạn mở rộng quy mô lên hàng nghìn con và tập trung xây dựng thương hiệu "Gà 6 ngón Nà Vàng". Anh xác định, để tồn tại bền vững, sản phẩm không chỉ cần "lạ" mà phải "sạch và ngon". Dù thời gian nuôi gà lục đinh lâu hơn so với các giống gà thông thường, nhưng bù lại thịt gà săn chắc, ít mỡ, da giòn nên rất được thị trường ưa chuộng.
Anh Giới chia sẻ: "Tuy giá thành có cao hơn các loại gà khác nhưng sản phẩm của chúng tôi không bao giờ phải lo đầu ra. Nuôi được bao nhiêu là thương lái và khách hàng đến tận nhà thu mua hết đến đó". Hiện tại, gà 6 ngón Nà Vàng không chỉ tiêu thụ trong tỉnh mà còn trở thành đặc sản được các nhà hàng tại Hà Nội, Quảng Ninh, Ninh Bình đặt mua thường xuyên.
Không muốn làm giàu "đơn thương độc mã", anh Giới đã vận động, liên kết với gần 20 hộ dân khác trong xã Vân Sơn để xây dựng mô hình nuôi gà lục đinh bán tự nhiên trên đồi. Các hộ tham gia chuỗi liên kết đều được anh hướng dẫn kỹ thuật tận tình, hỗ trợ con giống và quan trọng nhất là bao tiêu đầu ra ổn định. Nhờ đó, mỗi năm mô hình cung cấp ra thị trường hàng nghìn con gà thương phẩm, mang lại thu nhập hàng trăm triệu đồng cho mỗi hộ, giúp bà con từng bước vươn lên thoát nghèo.
Sản phẩm trứng gà 6 ngón đã được công nhận OCOP 3 sao. Ảnh: Nông nghiệp & Môi trường
Năm 2022 đánh dấu một bước tiến mới khi anh thành lập Hợp tác xã (HTX) Phú Cường nhằm xây dựng chuỗi sản xuất và tiêu thụ khép kín. HTX chú trọng ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, hướng tới các tiêu chuẩn khắt khe như VietGAP và chứng nhận OCOP để mở rộng đường đưa nông sản địa phương vào các siêu thị lớn. Đặc biệt, sản phẩm "Trứng gà 6 ngón Nà Vàng" của HTX hiện đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, trở thành mặt hàng được săn đón trên thị trường.
Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, năm 2023, mô hình của anh Vi Văn Giới được công nhận là mô hình thanh niên phát triển kinh tế tiêu biểu của huyện Sơn Động. Bản thân anh cũng thường xuyên được mời tham gia chia sẻ kinh nghiệm khởi nghiệp, trở thành nguồn cảm hứng về ý chí "dám nghĩ, dám làm" cho đoàn viên, thanh niên nông thôn.
"Tôi bắt đầu từ một ý tưởng giống như bao ý tưởng đã từng thất bại khác, đến nay tôi không nghĩ mình đi xa đến vậy. Thành quả hôm nay có cơ duyên, có may mắn, nhưng lớn nhất vẫn là sự cố gắng và sức chịu đựng bền bỉ", ông chủ thương hiệu Gà 6 ngón Nà Vàng khiêm tốn chia sẻ.
