VTC News dẫn lời GS Huỳnh Văn Chương cho hay, việc triển khai sẽ được thực hiện theo lộ trình, không áp dụng đồng loạt trên cả nước mà chỉ tổ chức tại các địa phương, điểm thi đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực.
Lộ trình chuyển tiếp và phương án bảo đảm công bằng, bảo mật
Nếu đề án được thông qua, năm 2027 sẽ là giai đoạn chuyển tiếp khi một bộ phận thí sinh dự thi trên máy tính, trong khi phần lớn vẫn làm bài trên giấy. Bộ GD&ĐT khẳng định hai hình thức thi có yêu cầu đánh giá và giá trị sử dụng kết quả tương đương.
Điểm mới đáng chú ý là thí sinh thi trên máy tính và trên giấy sẽ sử dụng chung nội dung đề thi đối với các môn trắc nghiệm. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở phương thức làm bài và cách ghi nhận kết quả. Sau giai đoạn đầu triển khai, Bộ GD&ĐT sẽ đánh giá toàn diện trước khi xem xét mở rộng phạm vi áp dụng, với nguyên tắc không chạy theo tiến độ khi chưa bảo đảm các yêu cầu về an toàn, công bằng và chất lượng.
Đề án cũng tính đến phương án tổ chức kỳ thi trên máy tính theo nhiều ca. Trong trường hợp này, đề thi giữa các ca có thể không hoàn toàn giống nhau nhưng sẽ được chuẩn hóa để tương đương về nội dung, độ khó và khả năng phân loại.
GS Huỳnh Văn Chương. Ảnh: VTC News
Theo GS Huỳnh Văn Chương, tính tương đương của các đề thi sẽ được bảo đảm thông qua ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, quá trình thử nghiệm thực tế và các phương pháp khoa học khảo thí. Điều này nhằm bảo đảm không có thí sinh nào được lợi thế hoặc gặp bất lợi chỉ vì dự thi ở một ca khác.
Về nhiều ý kiến băn khoăn việc tổ chức nhiều ca có làm tăng nguy cơ lộ đề, ông Chương cho biết, đây là rủi ro được tính toán ngay từ khâu thiết kế hệ thống. Đề thi của từng ca được lựa chọn từ ngân hàng câu hỏi đủ lớn, được mã hóa và chỉ chuyển đến điểm thi sát giờ thi qua kênh bảo mật. Các ca sử dụng đề khác nhau nhưng phải bảo đảm tương đương; đồng thời, quy trình tổ chức thi phải có các biện pháp bảo mật phù hợp với đặc điểm tổ chức nhiều ca.
Giải pháp kỹ thuật và kết quả thử nghiệm trên diện rộng
Theo GS Huỳnh Văn Chương, điểm rất quan trọng là nhiều người đang hiểu nhầm thi trên máy tính là thi qua Internet. Theo mô hình đề xuất, đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ đến máy chủ tại điểm thi; thí sinh làm bài trong mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Ông cho hay, mô hình này hạn chế việc kỳ thi phụ thuộc vào đường truyền Internet và hạn chế nguy cơ tấn công trực tiếp từ môi trường Internet.
Đối với các tình huống kỹ thuật như mất điện, hỏng máy hoặc lỗi phần mềm, hệ thống phải có khả năng tự động lưu bài định kỳ và ghi nhật ký thao tác; điểm thi phải có máy dự phòng, nguồn điện dự phòng và quy trình xử lý phù hợp.
Mọi tình huống phát sinh phải được ghi nhận đầy đủ bằng biên bản và dữ liệu hệ thống để phục vụ hậu kiểm; đồng thời có phương án bảo đảm đủ thời gian làm bài và quyền lợi của thí sinh. Riêng đối với học sinh khuyết tật hoặc có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt, việc hỗ trợ sẽ được đăng ký, xác minh và bố trí trước kỳ thi, bảo đảm thí sinh tiếp cận được bài thi nhưng không làm thay đổi yêu cầu đánh giá của môn thi.
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: Phương Quyên/Dân trí
Dân trí dẫn lời GS Huỳnh Văn Chương thông tin thêm, đề án thi trên máy tính được chuẩn bị trong thời gian dài trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, khảo sát thực tiễn và tổ chức nhiều đợt thử nghiệm trong điều kiện thực tế của Việt Nam.
Cuối năm 2024 và nửa đầu năm 2025, Bộ GD&ĐT đã tổ chức thử nghiệm đề thi trên máy tính tại nhiều vùng miền với hơn 12.000 học sinh thuộc các nhóm đối tượng khác nhau. Đến tháng 4 và tháng 5 vừa qua, việc thử nghiệm được mở rộng trên mạng nội bộ tại 15 tỉnh, thành phố; 143 trường THPT, trường chuyên và trung tâm giáo dục thường xuyên; với 36.178 thí sinh và khoảng 143.000 lượt thi.
Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống vận hành ổn định, mô hình tổ chức thi có khả năng triển khai trong điều kiện thực tế của Việt Nam. Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục đánh giá toàn diện về độ ổn định của hệ thống, tính tương đương giữa các đề thi, khả năng xử lý sự cố, mức độ thuận tiện, dễ sử dụng đối với thí sinh và các điều kiện bảo đảm an toàn, bảo mật trước khi mở rộng triển khai.
Theo lộ trình đề xuất, từ năm 2027 dự kiến triển khai tại một số điểm thi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định; sau mỗi giai đoạn sẽ tổ chức đánh giá, hoàn thiện trước khi xem xét mở rộng, không chạy theo tiến độ khi chưa bảo đảm an toàn và công bằng. Các chuẩn yêu cầu về kỹ thuật, nhân lực và quy trình tổ chức sẽ được Bộ GD&ĐT sẽ có hướng dẫn cụ thể khi đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và cho phép triển khai thực hiện.
Cùng với đó, ngân hàng câu hỏi sẽ tiếp tục được xây dựng, thẩm định, thử nghiệm và hiệu chỉnh theo quy trình chuẩn hóa, bảo đảm tính tương đương giữa các đề thi và các ca thi. Sau mỗi giai đoạn thử nghiệm, Bộ GD&ĐT sẽ đánh giá, hoàn thiện trước khi mở rộng phạm vi triển khai, hướng tới tổ chức các môn trắc nghiệm trên máy tính ở phạm vi toàn quốc khi đủ điều kiện.
