Tại phiên họp tổ về kinh tế - xã hội chiều 18/10, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã giải đáp một số vấn đề về biên chế, tiền lương, vị trí việc làm.
Biên chế có thể tiếp tục giảm, thậm chí giảm nhiều
Theo VTC News, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho rằng, ai cũng mong lương, thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hưởng lương từ ngân sách Nhà nước được nâng lên.
“Nhưng mong muốn này lại mâu thuẫn khi nhiều cơ quan, đơn vị không muốn giảm biên chế”, ông Nguyễn Tiến Hải nói.
Trong khi đó, nguồn ngân sách có giới hạn, phải cân đối giữa chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên và chi tiền lương. Khả năng dành thêm nguồn lực cho tiền lương vì vậy cũng có giới hạn.
Bộ trưởng cho hay, việc tính toán tăng lương phải gắn với vị trí việc làm. Đồng thời, không thể xác định vị trí việc làm theo phương thức truyền thống mà phải theo hướng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giải quyết công việc trên cơ sở dữ liệu.
Theo Bộ trưởng, trước đây, một công việc có thể cần 3-4 người phải đi nhiều nơi nắm tình hình, thu thập số liệu rồi cùng phân tích vài ngày mới giải quyết được. Còn khi có dữ liệu đầy đủ, có phương pháp và trí tuệ nhân tạo hỗ trợ, có việc chỉ cần một người giải quyết trong khoảng 1 tiếng đồng hồ.
Tuy vậy, ông cho rằng phương pháp mới, cơ sở dữ liệu và thể chế hiện chưa hoàn chỉnh. Thêm vào đó, đội ngũ cán bộ chưa thật quen, nhuần nhuyễn với phương pháp mới nên quá trình vận hành còn vướng, cần thêm thời gian để làm quen.
Bộ trưởng lưu ý việc xác định vị trí việc làm phải tính theo phương pháp mới, bởi đây là “tính cho tương lai”, chứ không chỉ giải quyết nhu cầu biên chế năm nay hoặc năm tới.
“Nếu làm tốt nội dung này biên chế sẽ tiếp tục giảm, thậm chí giảm nhiều. Khi bộ máy gọn hơn, biên chế giảm trên cơ sở khoa học sẽ tạo thêm điều kiện về quỹ lương để nâng thu nhập cho người hưởng lương từ ngân sách Nhà nước”, ông Nguyễn Tiến Hải nói.
Về vấn đề biên chế, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, năm 2026, Bộ Chính trị mới tạm giao biên chế. Còn từ năm 2027-2031, hiện Bộ Nội vụ đang được giao phối hợp cùng Ban Tổ chức Trung ương tính toán, tham mưu.
“Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, rà soát lại rồi thực hiện giải quyết chính sách theo Nghị định 178 và Nghị định 154 của Chính phủ, số biên chế giảm rất nhiều. Nhưng nhiều nơi có tình trạng thừa, nhiều chỗ lại than thiếu, xin thêm”, Bộ trưởng dẫn thực tế.
Ông Nguyễn Tiến Hải dẫn lại trước đây có định hướng đến 2030 sẽ tiếp tục giảm biên chế từ 5-10% nhưng đây mới là tính toán giảm cơ học trong khi thực tế vẫn có những nơi thừa - thiếu biên chế, nếu cứ cắt 5-10% sẽ không phù hợp.
Do vậy, định hướng vấn đề biên chế thời gian tới, Bộ trưởng thông tin đã phối hợp cùng Ban Tổ chức Trung ương báo cáo Bộ Chính trị và có kết luận về việc tiếp tục làm nhanh, quyết liệt sắp xếp lại vị trí việc làm.
Trong đó giao cho từng bộ, ngành, địa phương làm quyết liệt, triệt để. Đến ngày 30/11, các bộ, ngành, địa phương phải làm xong đề án vị trí việc làm và tổng hợp báo cáo về Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương để tiếp tục rà soát, báo cáo Bộ Chính trị.
“Trên cơ sở đề án vị trí việc làm của cả hệ thống chính trị được Bộ Chính trị thông qua thì sang tháng 1/2027 sẽ giao biên chế cả giai đoạn. Như vậy, việc phân giao biên chế giai đoạn 2027-2031 sẽ dựa trên vị trí việc làm chứ không chung chung, cơ học”, Bộ trưởng nói.
Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải (Ảnh: Hằng Nguyễn)/Dân Trí
Tiền lương công chức hiện còn thấp
Về định hướng nghiên cứu chính sách tiền lương, Bộ trưởng cho biết thêm thực tế cho thấy tiền lương công chức hiện còn thấp và có nhiều loại phụ cấp đặc thù của ngành này, ngành kia.
Theo Bộ trưởng, mỗi ngành, lĩnh vực đều có những đặc thù riêng, song nếu ngành nào cũng có các khoản phụ cấp đặc thù thì sẽ như "trăm hoa đua nở, không công bằng".
Bên cạnh đó một số đô thị lớn trực thuộc Trung ương có điều kiện kinh tế tốt hiện có cơ chế chi thu nhập tăng thêm, trong khi các tỉnh miền núi, vùng khó khăn lại không có nguồn lực thực hiện.
Theo tờ Tuổi Trẻ, Bộ trưởng cho rằng, giữa các ngành, lĩnh vực có sự phân công nhiệm vụ khác nhau. Việc xem xét chính sách cần tính toán cụ thể, không thể chỉ dựa vào tên ngành cho rằng công việc ở nơi này nhiều hơn, nặng hơn nơi khác.
Đối với lực lượng vũ trang, Bộ trưởng nhấn mạnh tính chất đặc biệt của nhiệm vụ khi trong thời bình vẫn có cán bộ, chiến sĩ phải làm việc trong môi trường nguy hiểm, chịu mất mát, hy sinh.
Những vị trí như phi công, thủy thủ tàu ngầm, lực lượng phòng, chống ma túy..., theo ông, rất đặc thù và cần chính sách phù hợp.
Song việc tính toán chính sách trong lực lượng vũ trang cũng cần căn cứ từng vị trí cụ thể và do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chủ động đề xuất qua thực tiễn.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh thêm đây mới chỉ là hướng nghiên cứu ban đầu, còn phải tiếp tục tính toán, xin ý kiến Chính phủ, rồi báo cáo các cơ quan có thẩm quyền.
