Khi một cuộc hôn nhân kết thúc, thứ ở lại không chỉ là giấy tờ pháp lý mà còn là những mối quan hệ chồng chéo, những cảm xúc tiêu cực. Thông thường, sẽ có một đứa trẻ đứng ở giữa, loay hoay giữa những giằng co của người lớn.
Câu chuyện đang gây xôn xao những ngày gần đây bắt đầu từ một đoạn tin nhắn ngắn giữa hai cha con. Người con nhắn rằng mẹ không muốn tiếp tục nhận hộ các giấy tờ liên quan đến địa chỉ, đề nghị người cha chỉnh lại thông tin. Nội dung khá chừng mực, nhưng câu trả lời từ người cha lại dài, nặng cảm xúc, xoay quanh chuyện nhà cửa, công sức và cả cách con đang đối xử với mình.
Chỉ một đoạn hội thoại, nhưng đủ khiến mạng xã hội chia thành nhiều luồng ý kiến.
Có người cho rằng người cha đang bị tổn thương. Trong tin nhắn, ông nhắc đến việc căn nhà là tài sản của cả hai vợ chồng, là mồ hôi, xương máu và đặt câu hỏi về trách nhiệm của con cái nếu một ngày cha rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Với họ, đó là tiếng nói của một người đàn ông vừa mất đi gia đình, vừa cảm thấy mình bị đẩy ra ngoài nên phản ứng có phần gay gắt.
Một số ý kiến khác lại nhìn theo hướng ngược lại. Họ cho rằng, dù có bức xúc đến đâu, cách nói chuyện với con như vậy là chưa phù hợp. Đứa trẻ trong câu chuyện, xét cho cùng, chỉ đang truyền đạt lại ý của mẹ. Việc người lớn dồn cảm xúc vào một tin nhắn gửi cho con dễ khiến ranh giới giữa đúng sai trở nên mờ nhạt và người chịu áp lực trực tiếp lại chính là đứa trẻ.
Cũng có những bình luận cố gắng nhìn mọi thứ ở thế cân bằng hơn. Họ đặt vấn đề: liệu đây có phải là toàn bộ câu chuyện? Có thể đằng sau đoạn tin nhắn là những mâu thuẫn kéo dài giữa hai người lớn, mà người ngoài không thể hiểu hết chỉ qua vài dòng chữ. Việc đánh giá ai đúng, ai sai, vì thế trở nên rất khó.
Một điểm khiến nhiều người đồng tình, đó là: dù nguyên nhân là gì, việc để con cái trở thành người trung gian trong những xung đột của người lớn luôn là điều đáng tiếc.
Trong một gia đình đã ly hôn, ranh giới giao tiếp lẽ ra cần rõ ràng hơn. Người lớn có thể không còn nói chuyện được với nhau một cách êm đẹp, nhưng điều đó không có nghĩa là có thể mượn lời con để truyền đạt cảm xúc, quan điểm hay thậm chí là sự trách móc.
Ở đây, có thể thấy cả hai phía đều có những điều cần nhìn lại.
Người cha, nếu đặt mình vào vị trí đó, hoàn toàn có thể hiểu được sự bức xúc. Cảm giác bị gạt ra khỏi những gì mình từng xây dựng, cộng thêm khoảng cách sau ly hôn, dễ khiến lời nói trở nên nặng nề hơn bình thường. Nhưng chính vì người nhận tin nhắn là con, cách diễn đạt lại càng cần được tiết chế. Một câu trả lời ngắn gọn như "để ba trao đổi lại với mẹ" có lẽ sẽ giúp mọi thứ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Người mẹ, ở một góc nhìn khác, cũng có thể đã lựa chọn cách thuận tiện nhất khi để con nhắn lại thông tin. Nhưng sự thuận tiện ấy đôi khi lại vô tình đẩy con vào thế khó xử. Một cuộc trao đổi trực tiếp giữa hai người lớn vẫn là cách tốt hơn để tránh cho con phải đứng giữa hai luồng cảm xúc trái chiều. Bởi lẽ, với trẻ, điều khó khăn nhất không phải là nội dung của những tin nhắn mà là cảm giác mình đang bị kéo về hai phía.
Trên mạng xã hội, không thiếu những bình luận bênh vực người cha, cũng không ít ý kiến cho rằng ông đã quá lời. Nhưng càng đọc, càng thấy một điểm chung: đa số đều đồng ý rằng đứa trẻ trong câu chuyện là người dễ bị tổn thương nhất.
Một cuộc hôn nhân có thể kết thúc bằng chữ ký nhưng vai trò làm cha, làm mẹ thì không. Sau tất cả, điều quan trọng không phải là ai đúng ai sai trong một đoạn tin nhắn, mà là cách người lớn chọn cách cư xử sau khi mọi thứ đã đổ vỡ.
Trẻ con không cần biết hết những mâu thuẫn của người lớn nhưng lại cảm nhận rất rõ cách người lớn đối xử với nhau và với chính mình.
Một lời nói nhẹ đi, một cách trao đổi trực tiếp hơn, đôi khi không giải quyết được tất cả vấn đề nhưng có thể giữ lại cho con một cảm giác an toàn. Và trong những gia đình đã đi qua đổ vỡ, có lẽ đó mới là điều cần được giữ gìn nhất.
Hiểu Đan
