Sự thực về thịt bò "thân thiện với khí hậu"
Khi hai công ty thịt lớn nhất thế giới bắt đầu rải rác các tài liệu tiếp thị với những cụm từ như "thịt thân thiện với khí hậu" và "không phát thải ròng" trong vài năm qua, các chuyên gia trong ngành khí hậu và thực phẩm cho rằng điều đó nghe có vẻ "quá sức" để có thể là sự thật.
Năm ngoái, văn phòng tổng chưởng lý New York và Nhóm công tác môi trường, một tổ chức phi lợi nhuận, đã đệ đơn kiện JBS Foods USA và Tyson Foods về những khiếu nại này, cáo buộc các công ty này có hành vi "tẩy xanh".
Hai thỏa thuận được công bố trong tháng này sẽ buộc các công ty phải rút lại một số cam kết về môi trường.
Tuy nhiên, tuần này tại Brazil, nơi đặt trụ sở chính của công ty mẹ JBS, các chủ trang trại và nhà đóng gói thịt đã đến dự hội nghị khí hậu toàn cầu thường niên của Liên Hợp Quốc để vận động cho việc dán nhãn "carbon thấp" đối với các sản phẩm thịt bò.
Những diễn biến này làm nổi bật sự căng thẳng giữa các công ty thực phẩm mong muốn thúc đẩy các nỗ lực bảo vệ khí hậu và những người ủng hộ muốn đảm bảo thông điệp của ngành vượt qua được bài kiểm tra. Dưới đây là những điều cần biết, tờ New York Times nhấn mạnh.
Thịt bò gây thiệt hại nặng nề cho môi trường
Thịt bò có chi phí môi trường cao nhất trong số các loại thực phẩm, phần lớn là do diện tích đất đai khổng lồ cần thiết để trồng thức ăn chăn nuôi. Bò cũng thải ra khí mê-tan, một loại khí nhà kính cực mạnh, gây ra tới một phần ba hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Vì vậy, khi Tyson Foods bắt đầu tiếp thị thịt bò "thân thiện với khí hậu" và quảng cáo kế hoạch ngừng thải khí nhà kính vào khí quyển, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, các chuyên gia đã tỏ ra nghi ngờ.
Theo công ty, họ sản xuất khoảng 20% lượng thịt bò, thịt lợn và thịt gà tại Hoa Kỳ. Giới phê bình cho rằng những tuyên bố xanh của họ là không rõ ràng.
Caroline Leary, cố vấn chung của Nhóm công tác môi trường, cho biết: “Mối quan ngại của chúng tôi là họ đã không giải thích công khai đủ về ý nghĩa của những định nghĩa đó - thịt bò thông minh thích ứng với khí hậu thực sự có nghĩa là gì, họ thực sự đạt được mức phát thải ròng bằng 0 như thế nào”.
Lời hứa của JBS về việc đạt được cột mốc phát thải ròng bằng 0 càng gây nhiều tranh cãi. Tổng chưởng lý Letitia James của New York đã kiện công ty con tại Mỹ của công ty này vào năm ngoái, với lý do rằng những tuyên bố của công ty đã gây hiểu lầm cho những người tiêu dùng có thiện chí.
Trong 5 năm tới, một chuyên gia độc lập sẽ phải xác minh các cam kết về khí hậu của Tyson trước khi công ty có thể tiếp tục đưa ra một số tuyên bố quảng cáo nhất định về sản phẩm thịt bò hoặc lượng khí thải của mình.
Trong thời gian chờ đợi, công ty sẽ cần loại bỏ các cụm từ như "thông minh về khí hậu" và "thân thiện với khí hậu" khỏi các tài liệu tiếp thị thịt bò.
Theo thỏa thuận, JBS Foods USA phải mô tả kế hoạch đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2040 là một “mục tiêu” chứ không phải là một “lời cam kết” hay “cam kết”. Trong tương lai, nếu công ty tuyên bố đang thực hiện các bước để giảm phát thải khí nhà kính, họ phải nêu rõ những hành động đó. JBS Foods USA cũng sẽ chi 1,1 triệu đô la để hỗ trợ nông nghiệp bền vững tại tiểu bang New York.
Trong một tuyên bố, người phát ngôn của Tyson Foods cho biết công ty đang áp dụng phương pháp tiếp cận toàn diện để xác định các cơ hội giảm phát thải khí nhà kính trên toàn bộ chuỗi cung ứng. JBS cho biết họ cam kết phát triển nông nghiệp bền vững. Cả hai công ty đều khẳng định việc dàn xếp không phải là sự thừa nhận hành vi sai trái.
Bài học từ Listerine
Hiện vẫn chưa rõ các thỏa thuận pháp lý này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến những nỗ lực đang diễn ra nhằm tiếp thị thịt bò như một sản phẩm phát thải thấp.
Rebecca Tushnet, giáo sư luật tại Đại học Harvard, người chuyên nghiên cứu về quảng cáo, cho biết khi nói đến quảng cáo sai sự thật, các vụ kiện riêng lẻ thường không dẫn đến những thay đổi lớn trên toàn ngành. Nhưng bà nói thêm rằng các chiến dịch thực thi bền vững có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
Lấy Listerine làm ví dụ. Trong suốt thế kỷ 20, nhà sản xuất Listerine tuyên bố nước súc miệng của họ có thể điều trị và ngăn ngừa cảm lạnh. Điều này không hoàn toàn đúng, và vào những năm 1970, Ủy ban Thương mại Liên bang đã ra lệnh đàn áp.
Nhà sản xuất nước súc miệng này bị buộc phải chi 10 triệu đô la, tương đương với ngân sách tiếp thị một năm của Listerine cho quảng cáo "sửa sai" nhằm lan truyền thông điệp rằng sản phẩm của họ không thực sự điều trị cảm lạnh.
Việc thương hiệu Listerine không còn mang hàm ý thuốc cảm lạnh nữa là một thành công, Tushnet nói. "Cuối cùng, một khi quảng cáo sai sự thật bị loại bỏ khỏi thị trường, mọi thứ sẽ có xu hướng tốt hơn", bà nói.
Quảng cáo gây hiểu lầm từ các công ty thịt là mục tiêu của các vụ kiện JBS Foods USA và Tyson Foods. Mục đích của các vụ kiện thịt bò không hẳn là để buộc tất cả các công ty thịt bò phải thay đổi mô hình kinh doanh, Kelsey Eberly, luật sư cấp cao tại tổ chức vận động pháp lý FarmSTAND, người đã tham gia vào vụ kiện Tyson, cho biết.
Vấn đề quan trọng hơn là đảm bảo rằng người mua bánh hamburger không nghĩ rằng nó có cùng tác động đến môi trường như bánh burger đậu đen.
“Đây là lời cảnh báo cho các công ty lớn khác rằng các bạn không thể chỉ tuyên bố rằng mình sẽ xóa bỏ được lượng khí thải nhà kính một cách thần kỳ,” Eberly nói. “Các bạn phải có bằng chứng nếu muốn tuyên bố cải thiện khí hậu một cách có ý nghĩa.”
Nguyễn Phượng
Theo New York Times
