Trong thời đại AI, tấn công truyền thông chính là tấn công an ninh quốc gia
Chiều 24/11, thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi), đại biểu Phạm Trọng Nhân (đoàn Tp.HCM) đánh giá, hiện nay, không gian thông tin toàn cầu thay đổi tận gốc rễ dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI).
Trong khi đó, tốc độ lan truyền dữ liệu vượt xa khả năng kiểm chứng của con người. Thông tin trở thành một dạng quyền lực mới, thậm chí là vũ khí mới, tạo nên những thách thức an ninh phi truyền thống chưa từng có, đe dọa an ninh tư tưởng, an ninh nhận thức và an ninh trật tự xã hội.
"Những gì đang diễn ra trên thế giới, từ việc thao túng bầu cử, tấn công tâm lý xã hội, cùng các clip, hình ảnh giả mạo do AI tạo ra lan truyền trên mạng xã hội trong đợt lũ lụt vừa qua gây hoang mang trong cộng đồng… Trong bối cảnh đó, báo chí đang trở thành lực lượng ở tuyến đầu", ông Nhân phát biểu.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân (đoàn TP.HCM) phát biểu tại nghị trường (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo ông Nhân, trong thời đại AI, tấn công truyền thông chính là tấn công an ninh quốc gia. Báo chí hôm nay không chỉ là phương tiện đưa tin, mà còn là lá chắn nhận thức, tường lửa tinh thần, thiết chế bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và chủ quyền thông tin trước làn sóng xuyên biên giới.
"Nếu báo chí không đủ mạnh, không đủ chính xác và không đủ năng lực ứng dụng AI, thông tin xấu độc sẽ lấn át thông tin chính thống, thuật toán sẽ dẫn dắt thay vì sự thật. Chủ quyền thông tin sẽ bị xâm hại ngay trong đời sống hàng ngày", ông Nhân nói.
Vì vậy, theo đại biểu đoàn Tp.HCM, dự thảo Luật Báo chí phải tạo "hành lang" để báo chí trở thành năng lực mềm của quốc gia trong cuộc chiến bảo vệ tư tưởng trên không gian mạng.
Ông nhấn mạnh, đây không chỉ là luật của ngành báo chí, mà là một trụ cột pháp lý trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng.
Cần có cơ chế rõ ràng để phát triển kinh tế báo chí
Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn Tp.HCM) nhận định, báo chí đã trở thành "món ăn tinh thần" mà người dân quan tâm ngay khi thức dậy, mở điện thoại để cập nhật nhanh diễn biến thị trường và các tin tức quan trọng.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân góp ý dự thảo luật (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo đại biểu, để báo chí có thể thông tin nhanh, chính xác và kịp thời, cần phải có quỹ tài chính, cơ chế và chính sách vượt trội để hỗ trợ cơ quan báo chí đảm đương tốt vai trò của mình.
"Chúng tôi rất ngưỡng mộ đội ngũ phóng viên Việt Nam, trong hoàn cảnh khó khăn vẫn luôn nỗ lực tác nghiệp. Nhưng để có khả năng đưa tin nhanh, chính xác như các cơ quan truyền thông lớn trên thế giới, cần được đầu tư trang thiết bị và điều kiện tác nghiệp tương xứng", ông Ngân nói.
Ông Ngân mong Chính phủ sớm cụ thể hóa gói chính sách nhằm tăng cường hạ tầng và nguồn lực để cơ quan báo chí nước ta đủ mạnh, đảm bảo đưa thông tin chính xác, kịp thời.
Đại biểu Nguyễn Thị Ngọc Xuân (Ảnh: Media Quốc hội).
Đại biểu Nguyễn Thị Ngọc Xuân (đoàn Tp.HCM) cũng kiến nghị bổ sung quy định Nhà nước cần có cơ chế, chính sách đặc thù rõ ràng, khả thi để phát triển kinh tế báo chí trong thời gian tới.
Theo bà, cần thiết kế cụ thể các nhóm chính sách về thuế, tài chính, đất đai, đầu tư công, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế nhằm hỗ trợ cơ quan báo chí trong nước.
Đồng thời, có cơ chế ưu đãi đầu tư để phát triển những tổ hợp báo chí, các đơn vị báo chí Trung ương và địa phương lớn theo hướng đa phương tiện, đa lĩnh vực, có uy tín trong khu vực và quốc tế.
Ngoài ra, đại biểu Xuân kiến nghị cần có cơ chế khuyến khích đủ mạnh để báo chí phát triển đa ngôn ngữ, hỗ trợ cơ quan báo chí Việt Nam xây dựng nền tảng nội dung số mang bản sắc Việt Nam.
Tăng cường công khai thông tin để hạn chế tin giả
Quan tâm quy định cung cấp thông tin cho báo chí, đại biểu Trần Kim Yến (đoàn Tp.HCM) chỉ ra dự thảo Luật nêu: "Trong phạm vi quyền hạn, nghĩa vụ, cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm có quyền và nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin đã cung cấp".
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, trên thực tế, nhiều vụ việc và vấn đề "nóng", được dư luận quan tâm nhưng cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm lại không thực hiện đầy đủ và nghiêm túc nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí.
"Thời gian qua, hầu như chưa có trường hợp bị xử lý vì không cung cấp thông tin, trong khi dư luận mong đợi, cơ quan báo chí sốt ruột, gửi nhiều văn bản đề nghị. Phóng viên, nhà báo đi lại nhiều lần nhưng vẫn không nhận được phản hồi từ cơ quan có thẩm quyền", đại biểu Yến nói.
Đại biểu Trần Kim Yến (Ảnh: Media Quốc hội).
Bà đề xuất cần xem việc không cung cấp thông tin cho báo chí (trừ trường hợp thông tin mật) là hành vi bị nghiêm cấm và quy định rõ tại Điều 9; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết trong văn bản dưới luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí.
Cùng vấn đề quan tâm, đại biểu Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị) cho rằng, tình trạng chậm trễ, né tránh phát ngôn, không kịp thời cung cấp thông tin khiến dư luận dễ bị dẫn dắt trên mạng xã hội.
Do vậy, đại biểu cũng đề nghị bổ sung chế tài cụ thể đối với cơ quan Nhà nước chậm cung cấp thông tin, đặc biệt trong những vụ việc liên quan an toàn xã hội, thiên tai, dịch bệnh, môi trường và sự cố lớn; đồng thời tăng cường công khai thông tin để hạn chế tin giả và củng cố niềm tin của nhân dân.
