Sáng 2/12, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Rào cản đối với nhiều sinh viên muốn theo đuổi ngành y
Tham gia nêu ý kiến liên quan chính sách đột phá trong đào tạo nguồn nhân lực y tế, ĐBQH Trần Khánh Thu (đoàn Hưng Yên) cho rằng, trong Dự thảo Nghị quyết mới nêu đến chính sách đào tạo sau đại học ở một số chuyên ngành, chưa thấy có giải pháp đột phá liên quan đến tạo nguồn nhân lực từ sớm từ xa.
Trong khi đó nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực y tế luôn có vai trò quan trọng, quyết định đến việc thành công hay thất bại trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng; nhân lực Y tế tuyến cơ sở hiện nay chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu, chưa thể là nơi hấp dẫn và đảm bảo điều kiện phát triển chuyên môn của mỗi bác sỹ.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, cả nước có 214 cơ sở đào tạo nhân lực y tế, gồm 66 trường đại học (có 18 trường công lập đào tạo bác sỹ y khoa); số bác sĩ tốt nghiệp năm 2024 trong toàn quốc là gần 11.300, mặc dù quy mô nhân lực y tế của Việt Nam tăng 2,33% trong 10 năm qua. Nhưng số này không đáng kể.
Theo đánh giá của Bộ Y tế, tổng số nhân lực ngành y tế hiện khoảng 431.700 người, thấp hơn nhiều so với mức 632.500 người trong quy hoạch phát triển nguồn nhân lực y tế, giai đoạn 2011-2020...
ĐBQH Trần Khánh Thu (Ảnh: Media Quốc hội).
Thực tế, khi thi vào ngành bác sĩ y khoa tại các trường công lập đào tạo khối trường sức khỏe điểm chuẩn luôn ở mức cao nhất trong 10 năm qua; thời gian học dài, mức học phí cao do các trường công lập hoạt động tự chủ tài chính nguồn thu chủ yếu từ học phí; Học phí các trường đều đang rất cao; vượt khả năng của các gia đình có thu nhập trung bình thấp điều này đã trở thành rào cản đối với nhiều sinh viên muốn theo đuổi ngành y.
Khi tham gia góp ý cho dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), đại biểu Thu cho biết đã đề nghị chỉnh sửa điểm a khoản 2 Điều 38 theo hướng: Bảo đảm kinh phí đào tạo giáo viên, bác sỹ y khoa, nhân lực nghệ thuật, thể thao và các ngành thuộc lĩnh vực ưu tiên, đặc thù theo quy định của Chính phủ.
Nhưng tại báo cáo 2028 của Bộ Giáo Dục và Đào tạo có nêu: Học phí, hỗ trợ, chế độ đãi ngộ cho đào tạo bác sĩ, bác sĩ nội trú...thuộc phạm vi quy định chuyên ngành của Bộ Y tế, được thực hiện theo các văn bản hướng dẫn và cơ chế tài chính, chính sách của ngành y tế. Dự thảo Luật Giáo dục đại học không quy định chi tiết các nội dung này.
Đại biểu kiến nghị bổ sung đối tượng đào tạo bác sĩ y khoa của các cơ sở đào tạo công lập vào nhóm đối tượng được ngân sách Nhà nước bảo đảm, hỗ trợ học phí trong thời gian đào tạo; với cam kết sau khi ra trường sẽ làm việc theo sự phân công của Nhà nước.
"Như vậy, vừa đảm bảo nguồn sinh viên, đặc biệt là sinh viên có hoàn cảnh khó khăn có cơ hội đạt được nguyện vọng trở thành bác sĩ. Đồng thời, giải quyết được vấn đề nguồn nhân lực y tế tại các vùng sâu, vùng xa, vùng thiếu bác sĩ", bà Thu nói.
Chính sách đào tạo và tuyển dụng nhân lực kỹ thuật số trong y tế
Tham gia nêu ý kiến, ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (đoàn Tp.Huế) cho rằng, dự thảo Nghị quyết chưa có sự định hướng mạnh mẽ và thiếu các điều khoản cụ thể để thúc đẩy "y tế thông minh và dịch vụ y tế kỹ thuật cao". Đại biểu lo ngại điều này có thể làm giảm hiệu quả trong việc áp dụng công nghệ mới, nâng cao năng lực điều trị, và phát triển y tế hiện đại.
Đại biểu nêu dẫn chứng một số quốc gia trên thế giới đã xây dựng Luật như Hoa Kỳ có hệ thống pháp lý phát triển và giám sát), Nhật Bản ứng dụng công nghệ cao để chăm sóc người cao tuổi…
Do đó, theo đại biểu Sửu, cần cụ thể hóa mục tiêu chuyển đổi số và khuyến khích doanh nghiệp; quy định rõ về dịch vụ y tế kỹ thuật cao và chính sách khuyến khích đầu tư; quy định đào tạo về y tế kỹ thuật cao; khuyến khích nhân lực có kỹ năng số và công nghệ cao. Cụ thể:
Về đào tạo chuyên sâu, đại biểu đề xuất bổ sung nội dung đào tạo về y tế thông minh và y tế kỹ thuật cao.
Đề nghị bổ sung Bộ Y tế khuyến khích hợp tác quốc tế trong đào tạo các kỹ thuật y tế cao, đặc biệt là các kỹ thuật mới, công nghệ cao được áp dụng trong các nước phát triển.
ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (Ảnh: Media Quốc hội).
Về đào tạo nhân lực cho y tế công nghệ cao đại biểu đề xuất bổ sung quy định khuyến khích nhân viên y tế có kỹ năng công nghệ cao. Giao nhiệm vụ cho Bộ Y tế trong việc xây dựng chính sách đào tạo và tuyển dụng nhân lực kỹ thuật số trong y tế.
Theo đó, đại biểu đề nghị bổ sung nội dung: "Cơ sở y tế công lập có thể tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm cho viên chức có năng lực trong lĩnh vực y tế kỹ thuật cao, y học số, AI y tế, kiểm tra y tế tự động, và dữ liệu sức khỏe cá nhân.
Bộ Y tế có trách nhiệm xây dựng chính sách đào tạo và tuyển dụng nhân lực có năng lực trong lĩnh vực y tế thông minh, y tế kỹ thuật cao, và y học dự phòng công nghệ cao, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các tổ chức quốc tế".
Cho rằng dự thảo Nghị quyết chưa có điều khoản nào quy định cụ thể về dịch vụ y tế kỹ thuật cao. Do đó, đại biểu Sửu đề xuất bổ sung một điều mới hoặc mở rộng Điều 7 để quy định cụ thể về y tế kỹ thuật cao.
Giao nhiệm vụ cho Bộ Y tế trong việc xây dựng danh mục kỹ thuật cao trọng điểm và lộ trình triển khai. Quy định ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai, và nhân lực cho các cơ sở triển khai dịch vụ y tế kỹ thuật cao.
Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chí đánh giá, kiểm định và giám sát chất lượng của các dịch vụ y tế kỹ thuật cao, nhằm bảo đảm an toàn, hiệu quả và công bằng trong tiếp cận.
