Mới đây trong một cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài chính, một cô vợ đã chia sẻ thành quả tiết kiệm của gia đình trong vòng 2 năm vừa qua. Cô cho biết hiện tại 2 vợ chồng đang có 3 sổ tiết kiệm online, tổng số tiền gửi 1,82 tỷ đồng. Nhìn bức ảnh cô chia sẻ, nhiều người thi nhau “xin vía” trong phần bình luận. Rõ ràng 2 năm tích lũy được 1,82 tỷ đồng là nỗ lực kiếm tiền và quản lý chi tiêu không nhỏ.
Bên cạnh những lời khen dành cho nỗ lực vun vén, tích tiểu thành đại của cặp vợ chồng, nhiều người chưa có kinh nghiệm gửi tiết kiệm ngân hàng cũng bày tỏ băn khoăn trong các hội nhóm, nền tảng MXH. Có người chia sẻ mỗi tháng để dành được 1 khoản tiền hoặc đang có 1 khoản nhàn rỗi, không biết nên mua vàng hay gửi tiết kiệm. Có người thắc mắc về cách chọn kỳ hạn, lãi suất. Có người lại chưa biết nên gửi tiết kiệm online cho nhanh và tiện, hay mở sổ tiết kiệm truyền thống.
Với những thắc mắc này, đa số đều đồng tình: Cứ 1 phần tiền mua vàng và giữ dài hạn, 1 phần gửi tiết kiệm là yên tâm nhất nếu chưa có kiến thức đầu tư.
“Chia đôi vốn ra, 1 nửa mua vàng, 1 nửa gửi tiết kiệm ưu tiên kỳ hạn ngắn thôi để lỡ có việc còn rút được. Vốn chưa đủ lớn để đầu tư bất động sản và không có kinh nghiệm đầu tư chứng khoán, cổ phiếu thì mình nghĩ thế là yên tâm nhất” - Một người chia sẻ.
“Lãi suất tiết kiệm tầm cuối tháng 10 cũng giảm rồi nhưng có tiền thì mình vẫn gửi tiếp. Ngày xưa mình hay mua vàng, cũng mấy lần đu đỉnh, giờ giá vàng giảm rồi nếu có điều kiện mình vẫn mua thêm nhưng đang ưu tiên tiết kiệm vì ngày xưa mua vàng nên giờ không có nhiều tiền dự phòng” - Một người bày tỏ.
“Gửi tiết kiệm phù hợp với người ăn chắc mặc bền, chắc chắn không sợ mất tiền nhưng lãi có thể không cao được như các kênh khác, nói chung cũng tùy mục tiêu từng người nữa” - Một người bình luận.
Lời khuyên cho người đang băn khoăn giữa mua vàng và gửi tiết kiệm
Trong trường hợp bạn đang có 1 khoản tiền nhàn rỗi và chưa biết nên gửi tiết kiệm ngân hàng hay mua vàng, hãy tự hỏi bản thân 3 điều dưới đây.
1. Mua vàng vì FOMO hay thực sự muốn tích lũy dài hạn?
Đây là câu hỏi đầu tiên cần làm rõ, bởi lý do mua vàng sẽ quyết định cách một người phản ứng trước những biến động giá sau đó. Nếu quyết định mua xuất phát từ tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội, nhìn thấy người khác mua vàng có lãi hoặc lo rằng giá sẽ tiếp tục tăng nếu mình chậm chân, khả năng cao người mua đang bị cuốn theo diễn biến thị trường hơn là thực hiện một kế hoạch tài chính đã được tính toán.
Trong trường hợp này, điều đáng lo không chỉ là mua đúng lúc giá cao mà còn là tâm lý dễ thay đổi theo từng phiên giao dịch. Khi giá vàng tăng, người mua sợ bỏ lỡ cơ hội nên vội vàng xuống tiền. Nhưng nếu giá quay đầu giảm, họ lại lo lắng, liên tục theo dõi thị trường và có thể bán ra vì không chịu được áp lực thua lỗ. Một quyết định ban đầu được đưa ra vì sợ hãi rất dễ dẫn đến những quyết định tiếp theo cũng dựa trên cảm xúc.
Ngược lại, nếu mua vàng với mục tiêu tích lũy dài hạn, tâm thế sẽ khác. Chẳng hạn, một người có nguồn thu nhập ổn định, đã có quỹ dự phòng và muốn dành một phần tài sản cho mục tiêu trong nhiều năm tới có thể cân nhắc phân bổ một tỷ lệ phù hợp vào vàng. Khi đó, việc giá tăng hay giảm trong vài ngày không nhất thiết phải khiến họ thay đổi kế hoạch ngay lập tức.
2. Nếu cần tiền gấp thì sao?
Một khoản đầu tư có thể mang lại lợi nhuận tốt nhưng vẫn không phù hợp nếu nó khiến bạn gặp khó khăn khi cần tiền mặt. Vì vậy, trước khi lựa chọn giữa vàng và gửi tiết kiệm, mỗi người nên tự hỏi: Nếu ngày mai phát sinh một khoản chi, mình sẽ lấy tiền từ đâu?
Nếu câu trả lời là phải bán vàng ngay lập tức hoặc rút toàn bộ tiền gửi trước hạn, kế hoạch tài chính hiện tại có thể chưa đủ linh hoạt. Vàng có thể bán để lấy tiền, nhưng giá bán thực tế phụ thuộc vào thị trường tại thời điểm giao dịch và không ai có thể đảm bảo chắc chắn sẽ lời. Nếu buộc phải bán đúng lúc giá giảm hoặc chênh lệch mua - bán lớn, bạn có thể chịu thiệt dù ban đầu dự định tích lũy trong thời gian dài.
Với tiền gửi tiết kiệm, khả năng tiếp cận tiền cũng cần được tính toán từ đầu. Nếu rút trước hạn, khoản tiền lãi dự tính sẽ bị ảnh hưởng.
Bởi vậy, điều quan trọng không phải là vàng hay tiết kiệm tốt hơn, mà là bạn đã có sẵn một khoản tiền đủ thanh khoản để không phải bán tài sản hoặc phá vỡ kế hoạch tiết kiệm hay không.
Trước khi mua vàng hay gửi tiền ngân hàng, mỗi người nên ưu tiên xây dựng quỹ dự phòng tương đương khoảng 3-6 tháng chi phí sinh hoạt thiết yếu, điều chỉnh theo độ ổn định của thu nhập và trách nhiệm tài chính. Khoản tiền này nên được đặt ở nơi dễ tiếp cận, ít biến động và không bị ràng buộc bởi kỳ hạn dài. Chỉ sau khi đã chuẩn bị được lớp đệm tài chính đó, phần tiền thực sự chưa cần sử dụng mới nên được cân nhắc phân bổ vào vàng hoặc tiền gửi có kỳ hạn.
3. Tại sao không chia tiền vào cả vàng và tiết kiệm?
Cách làm này giúp bạn tránh đặt toàn bộ tài sản vào một lựa chọn duy nhất, đồng thời tạo ra sự kết hợp giữa khả năng tăng giá của vàng và dòng lãi tương đối dễ dự tính từ tiền gửi ngân hàng.
Tuy nhiên, đa dạng hóa không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng phải chia tiền theo tỷ lệ 50:50. Một tỷ lệ phân bổ hợp lý cần dựa trên mục tiêu sử dụng tiền, thời gian đầu tư, mức độ chấp nhận rủi ro và tình hình tài chính của từng người. Chia đều chỉ vì không biết chọn gì đôi khi vẫn là một quyết định thiếu cơ sở.
Ngoài ra, cần nhớ rằng hai kênh này không hoàn toàn thay thế được cho nhau. Tiền gửi có kỳ hạn giúp người gửi xác định trước mức lãi nếu giữ tiền đúng điều kiện đã thỏa thuận, trong khi lợi nhuận từ vàng phụ thuộc vào biến động giá và thời điểm bán.
Cuối cùng, với câu hỏi "nên mua vàng hay gửi tiết kiệm?", không có một đáp án đúng cho tất cả mọi người. Chỉ khi trả lời được 3 câu hỏi trên, bạn mới có thể đưa ra lựa chọn phù hợp và ít sai số nhất với tình hình tài chính hiện tại của bản thân.
Ngọc Linh
