Ngày nay, với sự "thống trị" của smartphone và các thiết bị điện tử, hình ảnh một gia đình cùng ngồi trong quán cà phê, mỗi người cầm một cuốn sách trên tay bỗng trở nên đặc biệt. Không phải bởi họ làm điều gì quá lớn lao, mà bởi giữa vô số màn hình sáng trước mắt, những trang sách giấy dường như đang dần trở thành một hình ảnh hiếm gặp.
Mới đây, một bức ảnh ghi lại khoảnh khắc một gia đình ngồi đọc sách trong quán cà phê bất ngờ nhận được sự chú ý trên mạng xã hội Việt Nam. Người chia sẻ cho biết, vào một sáng chủ nhật đi cà phê, họ tình cờ gặp một gia đình quá đáng yêu.
Điều khiến người này ấn tượng nhất là mỗi thành viên trong gia đình đều có một cuốn sách trên tay, khung cảnh chẳng khác nào một buổi sinh hoạt của câu lạc bộ sách. Hai cậu bé trong ảnh còn khá nhỏ nhưng đều chăm chú đọc. Người anh cầm trên tay một tập Harry Potter dày cộp, trong khi cậu em cũng đang đọc một cuốn truyện chữ. Điều đặc biệt là không thấy đứa trẻ nào đòi điện thoại hay mải mê với các thiết bị điện tử.
Người chia sẻ bức ảnh nhận xét rằng trẻ con vốn không biết "diễn", vì thế có lẽ cha mẹ của hai cậu bé cũng chính là những tấm gương tốt trong việc duy trì thói quen đọc sách.
Bức ảnh sau đó nhận được nhiều bình luận đồng tình. Không ít người cho rằng đây chính là hình ảnh gia đình mà họ mong muốn xây dựng trong tương lai.
Điều cha mẹ trao cho con không chỉ là một cuốn sách
Nếu trước đây, đọc sách, đọc truyện thường là hoạt động quen thuộc của trẻ vào thời gian rảnh, thì sự phổ biến của smartphone, máy tính bảng và các thiết bị điện tử đang khiến thói quen này có nhiều thay đổi.
Trẻ em dễ bị thu hút bởi những nội dung có hình ảnh, âm thanh và khả năng tương tác cao. Chỉ với một thiết bị điện tử, trẻ có thể tiếp cận liên tục nhiều hình thức giải trí khác nhau. Trong khi đó, đọc sách đòi hỏi trẻ dành thời gian ngồi yên, tập trung và duy trì sự chú ý trong một khoảng thời gian nhất định.
Thực tế cho thấy, ngay cả những trẻ từng có thói quen đọc sách, truyện từ nhỏ cũng có thể giảm hứng thú khi lớn lên. Có gia đình phải chuyển sang các hình thức tiếp cận kiến thức khác như cho trẻ xem video khoa học rồi tóm tắt nội dung. Với trẻ chưa đọc thành thạo, sách nói cũng được sử dụng như một phương án thay thế, song khả năng duy trì sự tập trung vẫn là một vấn đề cần được quan tâm.
Trong quá trình hình thành thói quen đọc, môi trường gia đình có vai trò quan trọng. Trẻ không chỉ tiếp nhận những lời nhắc nhở của cha mẹ mà còn quan sát và học theo cách người lớn sử dụng thời gian. Khi cha mẹ duy trì việc đọc sách, trao đổi về nội dung sách hoặc thường xuyên đưa con đến hiệu sách, thư viện, hoạt động đọc có thể dần trở thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt gia đình.
Việc yêu cầu trẻ đọc sách trong khi người lớn dành phần lớn thời gian cho điện thoại hoặc các thiết bị điện tử khó tạo ra sự nhất quán trong giáo dục. Ngược lại, việc cha mẹ cùng đọc với con giúp trẻ có cơ hội quan sát, bắt chước và hình thành thói quen một cách tự nhiên hơn.
Điều cha mẹ trao cho con không chỉ là một cuốn sách. Đó còn là khả năng ngồi yên, sự kiên nhẫn, thói quen tập trung, trí tưởng tượng và một cách tận hưởng thời gian không phụ thuộc vào màn hình.
Công nghệ vẫn là một phần không thể thiếu trong đời sống hiện đại và trẻ em cũng sẽ tiếp tục tiếp cận ngày càng nhiều với các thiết bị số. Vì vậy, mục tiêu không nhất thiết là loại bỏ hoàn toàn smartphone hay các hình thức giải trí điện tử, mà là tạo sự cân bằng giữa thời gian sử dụng thiết bị và các hoạt động khác, trong đó có đọc sách.
Một thói quen đọc được hình thành từ những hoạt động đơn giản trong gia đình có thể giúp trẻ duy trì mối liên hệ với sách khi lớn lên. Khi việc đọc trở thành một phần tự nhiên của đời sống thay vì chỉ là nhiệm vụ cha mẹ yêu cầu, trẻ sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận sách và xây dựng thói quen đọc lâu dài.
Hiểu Đan
