Nhắc đến tài sản, chắc hẳn phần lớn mọi người sẽ nghĩ ngay tới nhà cửa, xe cộ hoặc vàng mà quên mất rằng: Nợ cũng được coi là một loại tài sản. Chỉ có điều, đó là tài sản không ai muốn có.
Mới đây, trong một cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài chính, một cô vợ đã trải lòng về khối “tài sản âm” của 2 vợ chồng. Nhìn bức ảnh cô đăng tải, không ít người phải dụi mắt rồi thốt lên: Trông mà sợ!
Với tình hình này, trung bình mỗi tháng vợ chồng cô phải trả số nợ lên tới 68,7 triệu đồng. Thời hạn trả nợ rải đều từ ngày mùng 4 tới ngày 30 hàng tháng. Nói cách khác, cả tháng không lúc nào thoát khỏi áp lực nợ nần, vì khoản này vừa tới hạn, vừa trả xong thì lại tới khoản khác.
“Em sinh năm 2001, kết hôn năm 2024 và vừa sinh con được 15 ngày mà lúc nào cũng chỉ nghĩ đến chuyện tiền nong trả nợ. Tổng số tiền vợ chồng em đang nợ là 4,4 tỷ đồng. Thật sự quá sức với bọn em.
Em đi làm văn phòng, còn chồng kinh doanh nên chủ yếu tiền lương em đều hùn vào với chồng để xoay sở. Cứ cố gồng nên nợ chồng nợ, lãi mẹ đẻ lãi con. Giờ chồng em đi lái taxi, tháng kiếm 30-50 triệu, em vẫn làm công ty (đang nghỉ thai sản) với livestream bán hàng kiếm tầm 20 triệu. Tổng thu nhập 50-70 triệu/tháng nhưng trả nợ cũng gần hết rồi.
Tài sản thì ngoài chiếc ô tô chồng em đang đi chạy taxi thì còn 1 mảnh đất hơn 1,4 tỷ đồng lúc mua (cũng là tiền đi vay) nhưng giờ không bán được giá, bán thì phải chịu lỗ.
Giờ em thấy vợ chồng em đang không có lối thoát nữa. Nếu chỉ đi chạy taxi với làm văn phòng rồi kiếm thêm ngoài thì cả đời không trả được hết hơn 4 tỷ. Vợ chồng em cũng làm đủ nghề từ shipper đến dọn dẹp, rồi từng bước tích vốn để kinh doanh, giờ đổ bể thành ra nợ nần thế này. Giờ em bế tắc lắm rồi. Xin anh chị cho em lời khuyên. Em chân thành cảm ơn các anh chị rất nhiều. Em còn nhỏ mới làm mẹ làm vợ, thật tâm em đang ở cữ mới 15 ngày mà stress quá” - Cô vợ trải lòng.
Trong phần bình luận, ngoài những lời động viên 2 vợ chồng cố gắng làm ăn, đa số mọi người đều đồng tình: Nên cố tập trung trả hết nợ thẻ tín dụng, xin hoãn trả nợ các khoản vay người thân, nếu được thì xin trả nợ gốc trước và hoãn trả lãi.
“Ôi nợ cả thẻ, cả ngân hàng lẫn người thân thế này… Giờ xin khất được người quen thì xin, để tập trung trả hết thẻ đã, chắc nợ thẻ tín dụng mà cái này lãi cao lắm” - Một người khuyên.
“Chính ra 2 vợ chồng cũng giỏi kiếm tiền. Lái taxi mà tháng 35-50 triệu thì chắc 1 ngày phải chạy 15-20 tiếng… Mỗi tội là nợ nhiều quá nên tiền kiếm được không thấm vào đâu. Giờ bán mảnh đất, chấp nhận lỗ thôi để trả hết nợ thẻ là đỡ được một chút. Chứ còn ôm mảnh đất không sinh lời, lại còn là tiền đi vay nữa thì chỉ mệt thêm” - Một người gợi ý.
“Dùng nhiều đòn bẩy tài chính quá nên vỡ nợ là điều không lạ. Mình thấy nhiều người như vậy rồi. Nhưng thôi, vợ chồng còn trẻ, còn sức thì cố trả nợ mà làm lại, đừng nghĩ gì dại dột vì còn có con, có gia đình” - Một người động viên.
Học được gì từ tâm sự của cô vợ này?
1. Luôn phải tính toán khả năng trả nợ trước khi vay tiền
Khi đi vay tiền, điều quan trọng nhất không phải là “vay được bao nhiêu”, mà là “trả nổi hay không”. Nhiều người vì nóng vội muốn mở rộng kinh doanh hoặc mua sắm mà quên mất việc tính toán dòng tiền trả nợ.
Một nguyên tắc cơ bản là tổng số tiền trả nợ hàng tháng không nên vượt quá 40% thu nhập của cả gia đình. Nếu vượt quá ngưỡng này, áp lực tài chính sẽ rất lớn, dễ dẫn đến “vỡ trận” như trường hợp trong câu chuyện.
Nếu buộc phải vay tiền, hãy lên có kế hoạch rõ ràng: Vay ở đâu, lãi suất bao nhiêu, trả trong bao lâu và nếu mất thu nhập đột ngột thì sẽ xoay xở thế nào. Vay tiền không sai, nhưng vay mà không biết mình đang gánh bao nhiêu rủi ro thì rất nguy hiểm.
2. Dồn vốn kinh doanh, đừng quên quỹ dự phòng
Khi kinh doanh, một sai lầm phổ biến là dốc toàn vốn liếng, không chừa lại đồng nào dự phòng. Thực tế, kinh doanh luôn tiềm ẩn rủi ro, không phải lúc nào cũng có lãi. Bởi vậy, dù đầu tư vào đâu, cũng cần giữ lại một phần tiền mặt làm quỹ dự phòng. Khoản này nên đủ để chi tiêu cơ bản trong 3-6 tháng.
3. Tỉnh táo khi dùng đòn bẩy tài chính
Đòn bẩy tài chính - tức là vay tiền để đầu tư hoặc kinh doanh, có thể giúp sinh lời nhanh, nhưng cũng có thể khiến mất trắng nếu tính toán sai. Vay để mua đất, mở cửa hàng hay đầu tư chứng khoán đều là những lựa chọn hợp lý chỉ khi bạn có kiến thức và khả năng quản trị rủi ro. Vấn đề là nhiều người không phân biệt được “đòn bẩy thông minh” và “đòn bẩy liều lĩnh”.
Trong trường hợp của cặp vợ chồng trên, việc vay tiền kinh doanh và đầu tư bất động sản chính là một trong những lý do khiến số nợ ngày càng “phình to hơn”.
Dùng đòn bẩy tài chính không sai và đó cũng không phải điều xấu, nhưng nếu không tỉnh táo và có kế hoạch rõ ràng, kết cục nợ chồng nợ là điều có phần hiển nhiên.
Ngọc Linh
