"Người người nhà nhà gắn link" để hưởng hoa hồng
Theo Tuổi Trẻ, sự bùng nổ của tiếp thị liên kết đã khiến việc kinh doanh đồ ăn, thức uống, thực phẩm chức năng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ cần đăng ký tài khoản, gắn link giới thiệu, bất kỳ cá nhân nào cũng có thể quảng bá sản phẩm để hưởng hoa hồng, bất kể có hiểu rõ về nguồn gốc, chất lượng hay mức độ an toàn của sản phẩm đó hay không.
Ảnh minh họa.
Bên cạnh các sản phẩm có thương hiệu, nhiều mặt hàng là thực phẩm "nhà làm" dễ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của khách hàng cũng dễ dàng xuất hiện và được rao bán công khai trên các sàn thương mại điện tử.
Chỉ cần vài hình ảnh minh họa, mô tả hấp dẫn quá trình làm và mức giá cạnh tranh, sản phẩm nhanh chóng tiếp cận người tiêu dùng mà không cần chứng minh nguồn gốc, quy trình sản xuất hay điều kiện an toàn thực phẩm. Khi kiểm soát lỏng lẻo, ranh giới giữa hàng thủ công chất lượng và sản phẩm tiềm ẩn rủi ro ngày càng mờ nhạt.
Hoa hồng có "che mờ" trách nhiệm?
Dù tin tưởng vào uy tín của người nổi tiếng, không ít người tiêu dùng đã phải thất vọng khi nhận về những sản phẩm kém chất lượng. Điển hình là trường hợp một tài khoản cá nhân có sức ảnh hưởng lớn trên thị trường affiliate, sở hữu doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi tháng, đang vướng phải làn sóng tranh cãi dữ dội. Từ mỹ phẩm, thời trang cho đến giỏ quà Tết được quảng bá rầm rộ trên TikTok, chất lượng thực tế đang bị đặt dấu hỏi lớn.
Cụ thể, trong một video đánh giá gần đây, khách hàng đã chấm điểm 2/10 cho giỏ quà Tết của người này vì thông tin nguồn gốc mập mờ, thậm chí trong trà còn lẫn dị vật như mảnh nilon.
Về cốt lõi, tiếp thị liên kết (affiliate) là một mô hình kinh doanh hợp pháp, nơi người sáng tạo nội dung đóng vai trò cầu nối để hưởng hoa hồng từ nhãn hàng. Tuy nhiên, khi trào lưu này bùng nổ mạnh mẽ, ranh giới giữa giới thiệu sản phẩm và trục lợi từ lòng tin trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Sự biến tướng xuất hiện dưới hình thức "review ảo" và thổi phồng công dụng nhằm mục đích duy nhất là chốt đơn lấy chiết khấu. Đáng ngại hơn, đa số người làm affiliate hiện nay hoàn toàn tách rời khỏi quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng. Chỉ với kịch bản bắt mắt và ngôn từ "hợp trend", họ dễ dàng dẫn dắt người xem mua các mặt hàng rủi ro cao như thực phẩm chức năng hay mỹ phẩm không rõ tiêu chuẩn – những sản phẩm vốn rất dễ bị thần thánh hóa để đánh vào tâm lý cả tin.
Lòng tin dễ bị đặt nhầm chỗ chỉ vì tin vào quảng cáo
Từ góc độ chuyên môn, chia sẻ trên Hà Nội mới, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học Dưới nước và Ô xy cao áp Việt Nam) cho rằng, ngày càng thấy rõ mặt trái của affiliate marketing, đặc biệt khi nó gắn với thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm.
Ảnh minh họa.
“Từ thực tế khám chữa bệnh, tôi thấy ngày càng có nhiều bệnh nhân đến bệnh viện trong tình trạng bệnh đã nặng hơn chỉ vì tin vào lời quảng cáo trên mạng, tin vào những câu chuyện “trải nghiệm thật”, người bán “đã dùng rồi, đã khỏi rồi”… Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có chức năng chữa bệnh. Khi người bệnh tin rằng chỉ cần uống một loại viên hỗ trợ là đủ, họ rất dễ trì hoãn việc đi khám, bỏ qua chẩn đoán chính xác và mất đi “giờ vàng” điều trị quan trọng. Với nhiều bệnh lý mạn tính hoặc tiến triển nhanh, sự chậm trễ này có thể để lại hậu quả lâu dài”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng lo ngại.
Góc nhìn của chuyên gia về việc gắn link quảng cáo tràn lan không màng chất lượng
Trong lĩnh vực mỹ phẩm, affiliate marketing hiện là kênh bán hàng chủ đạo của rất nhiều sản phẩm làm đẹp. Những lời quảng cáo như “trắng da sau vài ngày”, “trị nám tức thì”, “lột xác nhanh chóng” xuất hiện tràn lan. Ở góc độ da liễu, những hiệu quả quá nhanh như vậy luôn cần được đặt dấu hỏi. Thực tế cho thấy, một số sản phẩm từng bị phát hiện chứa thủy ngân hoặc corticoid vượt ngưỡng cho phép. Những chất này có thể mang lại hiệu quả tức thì, nhưng về lâu dài gây tổn hại nghiêm trọng cho da và sức khỏe toàn thân.
Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Nguyệt Minh, Giám đốc Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng (Bệnh viện Da liễu trung ương) chia sẻ, thời gian qua, Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng liên tiếp nhận các trường hợp biến chứng sau khi sử dụng mỹ phẩm trôi nổi. Bệnh nhân tới viện trong tình trạng viêm da tiếp xúc như đỏ ửng, ngứa, chảy dịch... Mỹ phẩm nào cũng có thể gây kích ứng, nhưng với sản phẩm giả, kém chất lượng, hậu quả thường nặng nề hơn do được phối trộn corticoid hay kim loại nặng (thủy ngân, chì, asen).
Việt Nam đã có khung pháp lý xử phạt quảng cáo sai sự thật và buôn bán hàng kém chất lượng, các nền tảng thương mại điện tử cũng đang tăng cường kiểm soát, yêu cầu hồ sơ pháp lý đối với nhóm hàng nhạy cảm. Tuy nhiên, với lượng nội dung phát sinh mỗi ngày quá lớn và các thủ thuật lách luật ngày càng tinh vi, nếu không có biện pháp quản lý chặt chẽ và đồng bộ, affiliate marketing rất dễ biến tướng thành một dạng “đa cấp kiểu mới”, nơi hoa hồng trở thành động lực chính, còn chất lượng và an toàn của sản phẩm bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
