10 năm sau ngày nhạc sĩ Thanh Tùng rời xa cõi tạm, những ca khúc do ông sáng tác đã đi cùng biết bao thế hệ khán giả Việt, một lần nữa sẽ được cất lên trong live concert Legacy of Love diễn ra vào ngày 15/8 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội.
Đêm nhạc được thực hiện bởi chính gia đình nhạc sĩ Thanh Tùng như một lời tri ân tới khán giả, những người đã yêu mến nhạc phẩm của ông từ thế kỷ trước đến nay và có sự góp giọng của diva Thanh Lam, Mỹ Linh, Tùng Dương, Lệ Quyên, Mỹ Anh cùng hơn 100 nghệ sĩ biểu diễn trên sân khấu.
Nhân dịp này, con gái nhạc sĩ Thanh Tùng – chị Bạch Dương đã dành cho chúng tôi một cuộc trò chuyện thú vị về cuộc đời, sự nghiệp tác giả “Lối cũ ta về”.
Bài hát cứu vãn cuộc hôn nhân của nhạc sĩ Thanh Tùng
Ý tưởng làm đêm nhạc này ra đời như thế nào thưa chị?
Chia sẻ thật là trước khi làm chương trình này, tôi chưa hiểu gì về bố. Tôi giống như tất cả các khán giả biết bố qua những bài hát nổi tiếng. Tôi đọc wikipedia về bố nhưng không chạm. Cho đến một ngày, tôi thấy tấm hình một nhà báo chụp bố trong show âm nhạc tưởng nhớ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà bố làm chỉ đạo nghệ thuật, chú Trần Vương Thạch làm chỉ huy. Sau đó, tôi lại tình cờ gặp chú Trần Vương Thạch ở nhạc viện và nghe chú kể về bố thì mới biết, năm 1971, bố học chuyên ngành chỉ huy ở Nhạc viện Bình Nhưỡng, Bắc Triều Tiên về.
Khi tôi gặp anh Trần Mạnh Hùng là muốn làm đĩa than cho bố. Dù thu âm rồi nhưng chưa hài lòng nên dự án bị trôi đi 7-8 năm chưa thực hiện được. 2 năm trước, tôi đề nghị anh Hùng làm đêm nhạc trình diễn trước rồi thu âm luôn.
Năm ngoái chương trình được tổ chức tại Nhà hát Hồ Gươm với quy mô nhỏ hơn. Sau đêm diễn, rất nhiều khán giả chia sẻ rằng, họ không có cơ hội được tham dự nên năm nay, gia đình quyết định thực hiện ở một không gian lớn hơn để nhiều người có thể cùng thưởng thức âm nhạc của bố.
Khi tổ chức ở một sân khấu hoành tráng như Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội với khoảng 3.400 ghế, chị có bị áp lực về chuyện bán vé không?
Có chứ, tôi sụt 3,4 kg. Năm ngoái đa số là khách mời mà mình đã áp lực rồi, năm nay còn bán vé nên càng phải làm kỹ. Quy mô lớn hơn đồng nghĩa với trách nhiệm cũng lớn hơn nhưng điều tôi quan tâm nhất, không phải là bán được bao nhiêu vé mà là làm sao để những người yêu nhạc Thanh Tùng cảm thấy xứng đáng khi dành 1 buổi tối đến với chương trình. Khi mình làm bằng tất cả sự trân trọng thì tôi tin khán giả sẽ cảm nhận được.
Trên trang cá nhân chị chia sẻ rằng, không là một đêm nhạc thông thường mà chương trình còn mang tới những câu chuyện phía sau các ca khúc và cuộc đời của nhạc sĩ Thanh Tùng. Chị có thể chia sẻ một câu chuyện cụ thể?
Bố tôi ngày xưa hào hoa lắm. Tôi có đọc một bài phỏng vấn bố. Bố nói, ông trời không cho ai tất cả. Khi cho mình tài năng biểu đạt cảm xúc trong đời sống bằng âm nhạc thì ông trời lại bắt người đó có đời sống tình cảm phức tạp.
Nói thật là hồi bé, tôi còn ghen hộ mẹ. Thời điểm đó, bố mẹ tôi suýt ly dị. Người này ký thì người kia không ký. Cuối cùng, ông Thanh Tùng đã phải nịnh vợ bằng bài hát “Em và tôi”. Bố tôi cũng bay nhảy dữ lắm, khi mẹ căng lên, bỏ đi mấy tháng thì bố mới nghiệm ra là “em và tôi mỗi người một nửa cuộc đời”.
Hồi đó bố mới hơn 30 tuổi, thành công quá nên không tránh được cám dỗ. Thật sự là thế nhưng lúc đó mình chưa trải đời, mình chưa hiểu. Mẹ tôi cũng đẹp nổi tiếng nhưng phụ nữ 3 con, dẫu đẹp thì cũng làm sao bằng mấy cô 17, 18. Nghệ sĩ thường dễ say nắng. Khi mình hiểu câu chuyện đằng sau thì nghe ca khúc sẽ thấm hơn.
“Bố rất biết ơn mẹ”
Chị có e ngại rằng, việc mình kể câu chuyện này sẽ khiến mọi người có cái nhìn khác về nhạc sĩ Thanh Tùng?
Tôi đã kể chuyện này trên page làm cho bố và mọi người rất thích. Đó là những câu chuyện đời thường của tất cả các gia đình. Bố mẹ tôi tính cách khác nhau. Mẹ tôi là bà đầm thép, một tay quán xuyến kinh tế gia đình, rất giỏi. Bố có mẹ lo hết mọi thứ nên mới được toàn tâm toàn ý cho âm nhạc.
Còn bố, 23 tuổi du học từ Bắc Triều Tiên về, là chỉ huy, nhạc trưởng. Lúc nào cũng là sếp của hàng trăm người. Bố cũng mạnh mẽ, đàn ông. Về nhà vợ lại giỏi thì chuyện mâu thuẫn về tính cách là không tránh khỏi.
Mẹ tôi mất lúc bố mới 42 tuổi, cái tuổi phong độ nhất về tất cả mọi thứ. Mẹ mất để lại gia tài rất lớn. Tức là về kinh tế bố có, tiếng tăm bố cũng có, lại độc thân nên lúc đó bóng hồng xung quanh bố nhiều lắm, toàn những cô đẹp nhưng bố vì thương tôi quá mà không đi bước nữa. Nói đúng hơn là, tôi ghen hộ mẹ, giữ bố, không cho bố đến với cô nào. Bây giờ tôi mới hối hận và những gì mà tôi đang làm là một phần để chuộc lỗi với bố.
Làm project này cũng là cách để tôi hiểu bố thêm, những việc bố từng làm trong quá khứ mà ngay cả mình là đứa con được bố thương nhất, sát sườn với bố nhất nhưng cũng không hiểu. Project này giống như một cuộc đối thoại giữa tôi và bố vậy.Và những gì tôi thấy hay, ý nghĩa thì chia sẻ với công chúng.
Tôi nhận ra giá trị tình cảm gia đình trong âm nhạc và cuộc đời bố. Bố tôi có suy nghĩ rất Tây nhưng vẫn giữ những giá trị truyền thống của người Á Đông, nặng tình nặng nghĩa. Những ngày lễ, sinh nhật của vợ con, ngày kỷ niệm, bố đều tự mình nấu cơm, mua hoa về cắm…
6 tuổi, bố tôi đã rời gia đình, tập kết ra Bắc theo diện đào tạo nhân tài của đất nước. Có lẽ vì 6 tuổi bố đã sống xa nhà nên luôn khao khát tình yêu thương gia đình. Mẹ chính là người mang đến một gia đình cho bố nên bố rất biết ơn mẹ.
Từ tình yêu đến tình nghĩa nên khi mẹ qua đời, dù không thiếu điều kiện để lập gia đình với người khác nhưng bố không đi bước nữa, không có vợ hai, vợ ba, cũng không có hai, ba dòng con. Bố giữ gìn được tới hết đời là một thành tích hiếm có.
Trong gia đình, nhạc sĩ Thanh Tùng là người chồng, người cha thế nào thưa chị?
Tôi thấy bố rất tuyệt vời. Những điểm xấu thì tôi kể rồi, còn điểm tốt nếu nói ra, người ta lại bảo mình thần tượng quá. Nhưng thật sự là, bố không bao giờ đánh con. Bố tôi rất thương con, chiều con, nuôi dạy theo kiểu Tây. 18 tuổi, bố cho anh em tôi đi du học và tự lập. Còn lúc nhỏ, bố cưng chiều lắm, chưa bao giờ ép buộc chuyện học tập. Bố cũng không định hướng anh em tôi làm nghệ thuật. 3 anh em tôi đều theo kinh doanh dù cũng có khiếu nghệ thuật.
Dù vậy thì tôi vẫn có cảm nhận là chị với bố không gần gũi?
Lúc ở với bố, tôi còn nhỏ quá. Bố có thương thì cũng lo cho con đầy đủ vật chất, cho con tình thương chứ chưa trò chuyện, tâm sự nhiều. 17 tuổi tôi đi nước ngoài và ở nước ngoài 11 năm. Hè về thăm nhà được 2,3 tuần. Mỗi lần về, bố đều bảo, con muốn ăn gì để bố nấu. Bố tôi rất tuyệt vời, chỉ có 2 cái xấu là uống rượu và hút thuốc nhiều. Bố tôi hút thuốc liên tục mới tập trung sáng tác được. Hồi bố sáng tác nhạc phim, có khi ngày hút tới 3 gói.
Tôi còn nhớ thập niên 80, nhà tôi có cái villa ở quận nhất, căn phòng đặc biệt nhất là của bố. Bố cứ ở trong đó và sáng tác tới khuya. Bố sáng tác không bao giờ dùng đàn mà chỉ viết từ trong đầu rồi huýt sáo với cây bút và tập nhạc. Bố viết nhanh lắm, khi có cảm xúc là lời với nhạc viết ra liền. Chỉ có duy nhất 1 ca khúc là viết tới 4 năm mới xong, đó là bài “Giọt nắng bên thềm”. Bố viết nhưng không ưng nên để đó, 4 năm sau viết nốt nên trong bài mới có câu “bài hát viết không nên lời”.
Còn bài “Giọt sương trên mi mắt” là hồi nhỏ, sáng nào bố cũng đưa anh em tôi đi học. Hồi đó bố là lãnh đạo đoàn Hải Đăng nên hay đi công tác. Bữa đó bố nói “mai bố không đưa con đi học nữa, mẹ sẽ đưa”. Nghe thế mà mắt tôi long lanh, không thấy giọt nước mắt mà chỉ thấy như một màng sương. Từ hình ảnh đó, trong chuyến xe hơn 8 tiếng đi từ Sài Gòn đến Nha Trang, bố viết xong bài “Giọt sương trên mí mắt”.
Nói chung, bố sống rất tình cảm, chân thành nên mọi người thương lắm, không phải là vì tài năng mà vì tính cách con người. Đó cũng là điều mà tôi muốn lan tỏa qua dự án này.
Ngoài đêm nhạc, gia đình sẽ phát hành đĩa than, hòa tấu theo phong cách cổ điển gồm những bài hát có lời và không lời, đang trong giai đoạn hoàn thiện hậu kỳ tại Đức. Sau đó là ra mắt quyển sách nhạc. Gia đình cũng ấp ủ thực hiện 1 phim tài liệu về cuộc đời bố. Trên mạng, tôi làm website nhạc sĩ Thanh Tùng, và cuối cùng là 1 bảo tàng với những kỷ vật của bố là offline.
Cảm ơn chị đã chia sẻ!
Từ Thảo
