Các hoạt động chính của Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Nghệ An

1. Cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý

Cung cấp dịch vụ TGPL là nhiệm vụ chủ yếu của Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Nghệ An thông qua các hình thức như: Tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng và tư vấn pháp luật trong các vụ việc trợ giúp pháp lý. Trong những năm gần đây (từ khi thực hiện Luật TGPL năm 2017) nhiệm vụ này được đặc biệt chú trọng. Trung tâm TGPL đã tập trung nguồn lực tiếp cận người dân và đáp ứng kịp thời nhu cầu TGPL khi phát sinh. Từ năm 2018 đến nay, Trung tâm thực hiện hơn 5200 vụ, việc, trong đó vụ việc trợ giúp pháp lý được thực hiện bằng hình thức tham gia tố tụng để bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho các đối tượng là hơn 4900 vụ việc. 

Nhiều vụ việc tham gia tố tụng do người thực hiện TGPL thực hiện đạt hiệu quả, có nhiều vụ án được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân, có những bị cáo được tuyên vô tội, qua đó mang lại công lý cho người dân. Trong quá trình tham gia tố tụng, người thực hiện TGPL, đặc biệt là đội ngũ trợ giúp viên pháp lý đã dành thời gian nghiên cứu hồ sơ vụ việc khi bào chữa hoặc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, thực hiện đúng các quy định về tố tụng và các quy tắc đạo đức nghề nghiệp. Các vụ việc được đánh giá đều đạt kết quả, nhiều vụ việc đạt chất lượng khá, tốt. Đặc biệt, qua hơn 25 năm hoạt động đến nay chưa phát sinh khiếu nại liên quan đến chất lượng vụ việc TGPL.

2. Thực hiện truyền thông về trợ giúp pháp lý

Truyền thông về TGPL là một nhiệm vụ mới của Trung tâm TGPL theo quy định của Luật TGPL năm 2017. Với đặc thù đa số người nghèo, đối tượng yếu thế chủ yếu sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, hiểu biết về pháp luật nói chung và TGPL nói riêng còn hạn chế, do đó, để tăng khả năng tiếp cận TGPL cho nhóm người này thì công tác truyền thông đóng vai trò quan trọng.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác này, từ khi Luật TGPL năm 2017 có hiệu lực, Trung tâm đã thực hiện hoạt động này tích cực hơn. Hoạt động truyền thông cũng được đổi mới với nhiều hình thức đa dạng phù hợp với điều kiện đặc thù của mỗi địa phương như thông qua việc xây dựng tờ gấp pháp luật, xây dựng phóng sự truyền thông về chính sách TGPL, truyền thông trực tiếp tại cơ sở; truyền thông qua hệ thống loa phát thanh của xã, đài truyền hình, đài phát thanh thuyền thông bằng tiếng phổ thông, tiếng dân tộc. Trung tâm thiết lập đường dây nóng về TGPL để người dân liên hệ… Việc thiết lập đường dây nóng về TGPL đã góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho “nhóm đối tượng yếu thế” tiếp cận pháp luật, tạo công bằng cho người dân khi thực hiện quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật và tiết kiệm được thời gian, công sức.

3. Phối hợp với cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan khác trong thực hiện TGPL

Để thực hiện có hiệu quả công tác TGPL, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Nghệ An đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị tại địa phương trong triển khai các mặt công tác, đặc biệt là triển khai thực hiện có hiệu quả Thông tư liên tịch số 10…

Đối với các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tỉnh: Trung tâm thực hiện việc lắp đặt, kiểm tra, thay thế Bảng thông tin về TGPL, Tờ thông tin về TGPL, Hộp tin TGPL, tờ gấp pháp luật tại trụ sở các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng ở cấp tỉnh, cấp huyện, cơ sở giam giữ và trại giam được thực hiện đồng bộ ở các địa phương. Ngoài ra, để kịp thời tiếp nhận thông tin vụ việc TGPL, thông tin của người được TGPL từ các cơ quan tiến hành tố tụng, Trung tâm đã cung cấp danh sách, số điện thoại của trợ giúp viên pháp lý, luật sư ký hợp đồng với Trung tâm và người thực hiện TGPL khác cho các cơ quan tiến hành tố tụng ở cấp tỉnh, cấp huyện, cơ sở giam giữ và trại giam khi phát hiện các vụ việc có đối tượng TGPL thì cơ quan tiến hành tố tụng liên hệ để thực hiện TGPL kịp thời.

Đa số các cơ quan tiến hành tố tụng đã nghiêm túc thực hiện việc giải thích, thông báo, thông tin về TGPL theo quy định. Khi phát hiện có đối tượng thuộc diện TGPL đã thông báo cho Trung tâm để Trung tâm xác minh nếu đúng diện người được TGPL thì cử trợ giúp viên pháp lý hoặc luật sư ký kết hợp đồng với Trung tâm tham gia bào chữa hoặc đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được TGPL.

PV