Đề tài "Nghiên cứu điều kiện cổ khí hậu, cổ môi trường trầm tích Cambri tại một số di sản địa chất đặc trưng Bắc Việt Nam" do TS. Nguyễn Đức Phong, Trưởng phòng Cổ sinh và Địa tầng, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản chủ trì thực hiện. Hội đồng nghiệm thu đánh giá đề tài đạt loại xuất sắc với 93/100 điểm.
Trong quá trình nghiên cứu, nhóm tác giả đã tiến hành tổng hợp tài liệu về các thành tạo trầm tích Cambri (giai đoạn đánh dấu sự bùng nổ của sự sống trên Trái Đất) tại nhiều khu vực di sản địa chất tiêu biểu ở Bắc Việt Nam; phân tích thành phần vật chất trầm tích, nghiên cứu hóa thạch, đối sánh địa tầng với các khu vực lân cận và đánh giá giá trị khoa học của các di sản địa chất liên quan.
Một trong những kết quả nổi bật nhất là việc xác định được 21 kiểu môi trường trầm tích và 25 phức tập địa tầng Cambri.
Từ các dữ liệu này, các nhà khoa học đã phục dựng được diễn biến môi trường biển cổ, sự thay đổi mực nước biển cũng như các biến động khí hậu và hoạt động kiến tạo từng diễn ra tại Bắc Việt Nam cách đây hơn nửa tỷ năm.
Nghiên cứu đã giải mã được điều gì?
Chia sẻ trên báo Nông nghiệp và Môi trường, TS. Nguyễn Đức Phong cho biết, nghiên cứu đã cung cấp những bằng chứng khoa học quan trọng về điều kiện cổ khí hậu và cổ môi trường trong kỷ Cambri, góp phần làm sáng tỏ quá trình hình thành và phát triển địa chất của khu vực Bắc Việt Nam. Đây cũng là nguồn dữ liệu có giá trị để nhận diện và đánh giá các di sản địa chất đặc trưng, phục vụ công tác bảo tồn trong tương lai.
Các chuyên gia đánh giá điểm mới của đề tài nằm ở việc áp dụng đồng thời nhiều phương pháp nghiên cứu hiện đại, kết hợp giữa địa tầng phân tập, phân tích thành phần vật chất trầm tích và nghiên cứu hóa thạch. Cách tiếp cận này giúp nâng cao độ chính xác trong việc xác định môi trường lắng đọng trầm tích và tái dựng bối cảnh tự nhiên cổ xưa so với các nghiên cứu trước đây.
Không chỉ có ý nghĩa trong lĩnh vực khoa học cơ bản, kết quả nghiên cứu còn mang lại nhiều giá trị thực tiễn. Việc xác định rõ các kiểu môi trường trầm tích và điều kiện cổ khí hậu Cambri sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng cho công tác đo vẽ bản đồ địa chất, điều tra tài nguyên và tìm kiếm khoáng sản.
Bên cạnh đó, những hiểu biết mới về lịch sử địa chất cũng giúp nâng cao giá trị của các điểm di sản địa chất ở Bắc Việt Nam. Khi câu chuyện về biển cổ, khí hậu cổ và sự sống thời Cambri được làm rõ bằng các bằng chứng khoa học, các khu vực này có thêm cơ sở để xây dựng sản phẩm du lịch địa chất, phục vụ giáo dục, nghiên cứu và trải nghiệm của du khách.
Các nhà khoa học nhận định đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững hiện nay, khi các giá trị địa chất không chỉ được bảo tồn mà còn được khai thác hợp lý để tạo ra lợi ích kinh tế - xã hội. Việc kết nối nghiên cứu khoa học với bảo tồn di sản và phát triển du lịch sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của tài nguyên địa chất Việt Nam.
Ngoài ra, nhiều kết quả của đề tài đã được công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của ngành địa chất Việt Nam trên trường quốc tế và thúc đẩy các hoạt động hợp tác nghiên cứu, đào tạo trong lĩnh vực khoa học Trái Đất.
Với những phát hiện mới về khí hậu và môi trường biển cách đây hơn 500 triệu năm, nghiên cứu không chỉ giúp giải mã một giai đoạn quan trọng trong lịch sử phát triển của Trái Đất tại Việt Nam mà còn tạo nền tảng khoa học cho công tác quản lý tài nguyên, bảo tồn di sản địa chất và phát triển du lịch địa chất trong những năm tới.
*Theo tài liệu Vista/Vigmr
Minh Khang
