Tối 12/9, khu trưng bày Hướng Về Thành Phố Xa Xưa: Hai Thập Niên Tân Nhạc Hà Nội (1934-1954) khai mạc trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, tại Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội - Bảo tàng Hà Nội. Sự kiện giới thiệu 102 bản nhạc, hiện vật được tuyển chọn từ bộ sưu tập khoảng 2.000 tờ nhạc, đĩa hát, hình ảnh nhạc sĩ, ca sĩ cùng nhiều tư liệu liên quan.
Không gian trưng bày được chia thành năm chủ đề, giới thiệu tình ca lãng mạn, ca khúc yêu nước, đời sống đô thị và sáng tác của các nhạc sĩ như Văn Cao, Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Dương Thiệu Tước, Thẩm Oánh... Qua những tư liệu được lưu giữ, người xem có thể hình dung âm nhạc thời kỳ này đã phản ánh đời sống và tâm tư của người thành thị ra sao.
Bên cạnh những bản tình ca, trưng bày còn đề cập đến các sáng tác mang tinh thần yêu nước. Nhà văn Nguyễn Trương Quý cho rằng tân nhạc là một kênh để tìm hiểu đời sống tinh thần và văn hóa thị dân Hà Nội trong nửa đầu thế kỷ XX.
Câu chuyện về nhóm thanh niên Lưu Hữu Phước, Mai Văn Bộ và Huỳnh Văn Tiểng cũng được nhắc đến. Khi ra Bắc học đại học, họ nhiều lần đạp xe đến các địa danh như sông Bạch Đằng, đền Kiếp Bạc, đền Hùng và đền Hai Bà Trưng để tìm hiểu lịch sử. Những chuyến đi góp phần hình thành cảm hứng cho các sáng tác mang tinh thần yêu nước.
Có mặt tại bảo tàng, sinh viên Ngô Mạnh Hưng đặc biệt ấn tượng với câu chuyện về nhóm thanh niên Lưu Hữu Phước, Mai Văn Bộ và Huỳnh Văn Tiểng. Theo Hưng, những tên tuổi lớn của tân nhạc cũng từng là những người trẻ ham khám phá, đi nhiều nơi để tìm cảm hứng sáng tác. Câu chuyện này giúp anh hiểu hơn về quá trình hình thành các ca khúc yêu nước, đồng thời nhận ra sự kết nối giữa trải nghiệm tuổi trẻ và âm nhạc.
Sau lễ khai mạc, tọa đàm Hai Thập Niên Tân Nhạc Hà Nội (1934-1954) diễn ra với sự tham gia của nhạc sĩ Giáng Son, TS Trần Ngọc Hiếu, nhà nghiên cứu - nhà văn Nguyễn Trương Quý và nhà văn Nguyễn Hoàng Diệu Thủy. Các diễn giả tập trung trao đổi về sự phát triển của tân nhạc, mối liên hệ giữa âm nhạc với ký ức đô thị và đời sống văn hóa Hà Nội.
Nhà nghiên cứu - nhà văn Nguyễn Trương Quý cho rằng sức hấp dẫn của Hà Nội đối với nhiều thế hệ, kể cả những người chưa từng sống tại đây, có liên quan đến các “huyền thoại văn nghệ” được hình thành qua thời gian. Âm nhạc góp phần lưu giữ hình ảnh thành phố, cùng mỹ cảm và tâm trạng của con người trong từng giai đoạn.
Đáng chú ý, sự kiện thu hút nhiều bạn trẻ đến tham quan, lắng nghe chia sẻ và tìm hiểu về những giai đoạn phát triển của âm nhạc Hà Nội. Sự góp mặt của Gen Z cho thấy sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với những giá trị âm nhạc trước đây, đồng thời phản ánh sự chuyển mình trong cách công chúng tiếp cận và thưởng thức âm nhạc. Nếu người Hà Nội gần một thế kỷ trước nghe nhạc qua tờ nhạc in, đĩa hát và đài phát thanh, người trẻ hôm nay có thể tìm lại những ca khúc ấy trên nền tảng số, qua các bản thu âm và hình thức biểu diễn mới.
Từ câu chuyện tân nhạc giai đoạn 1934-1954, buổi tọa đàm cũng gợi mở cách nhìn về âm nhạc Hà Nội hôm nay. Những sáng tác hiện tại có thể trở thành tư liệu giúp thế hệ sau tìm hiểu cách người dân thành phố từng yêu, sống và cảm nhận về thời đại của mình. Gen Z không chỉ tìm hiểu những ca khúc cũ mà còn theo dõi cách âm nhạc thay đổi từ tờ nhạc in, đĩa hát đến nền tảng số. Những sáng tác hiện tại cũng có thể trở thành tư liệu giúp thế hệ sau tìm hiểu cách người Hà Nội đã yêu, sống và cảm nhận về thời đại của mình.
Trưng bày Hướng Về Thành Phố Xa Xưa: Hai Thập Niên Tân Nhạc Hà Nội (1934-1954) kéo dài đến hết ngày 30/9 tại Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội - Bảo tàng Hà Nội, đường Phạm Hùng, Hà Nội.
