Tết vẫn đến đều mỗi năm, nhưng cảm giác Tết thì không phải lúc nào cũng còn nguyên. Nhiều người trẻ lớn lên với Tết qua ảnh chụp trong điện thoại, vài đoạn video quay vội, hay những câu chuyện được kể lại ngắn dần theo thời gian. Không phải Tết nhạt đi, mà là cách con người lưu giữ và kể lại Tết đã thay đổi. Khi nhịp sống nhanh hơn, ký ức Tết dần bị đẩy vào album cũ, ổ cứng, hoặc nằm yên trong trí nhớ của thế hệ trước.
Vấn đề không nằm ở việc người trẻ quên truyền thống. Thực tế, họ vẫn muốn hiểu, muốn chạm và muốn giữ Tết theo cách của riêng mình. Chỉ là những hình thức cũ không còn đủ sức kéo họ lại. Khi mọi trải nghiệm đều có thể được cá nhân hóa, sáng tạo và chia sẻ, Tết cũng cần một ngôn ngữ mới để tiếp tục được sống trong đời sống hiện đại, thay vì chỉ tồn tại như một nghi thức lặp lại mỗi năm.
Khi ký ức Tết chỉ còn trong chuyện kể
Sự khác biệt thế hệ thể hiện rất rõ trong cách mỗi người giữ Tết. Với ông bà, bố mẹ, Tết là thứ phải được giữ nguyên, từ nghi thức đến cảm xúc. Với người trẻ, thế hệ lớn lên cùng Internet và mạng xã hội, mọi thứ đều được ghi lại, chỉnh sửa, chia sẻ và tái diễn giải. Ký ức Tết vì thế rơi vào một trạng thái lưng chừng. Nó đủ quan trọng để được trân trọng, nhưng lại thiếu một ngôn ngữ phù hợp để người trẻ thực sự tham gia. Khi những câu chuyện cũ chỉ được kể lại theo một chiều, ký ức dần hóa thành hoài niệm. Khoảng cách không nằm ở giá trị của Tết, mà nằm ở cách truyền tải. Người trẻ không thiếu sự quan tâm, họ chỉ cần một cách tiếp cận cho phép mình đối thoại, đặt câu hỏi và kể lại Tết theo cách riêng.
Công nghệ như một chiếc chìa khóa mở ký ức
Trong bối cảnh đó, công nghệ bắt đầu đóng vai trò khác với những gì thường bị gán cho nó. Không phải là thứ thay thế truyền thống, mà là công cụ mở khóa những gì đang bị đóng băng. Samsung tiếp cận câu chuyện Tết theo hướng này, đặt công nghệ ở phía sau trải nghiệm con người. Những công cụ AI thú vị như Gemini Live hay Nano Banana xuất hiện không phải để nói về tính năng, mà để gợi mở một không gian mới, nơi ký ức có thể được đánh thức bằng tương tác và sáng tạo. Khi người trẻ có thể trò chuyện với những câu chuyện gia đình, đào sâu một kỷ niệm cũ, hoặc tái hiện lại hình ảnh Tết theo trí tưởng tượng của mình, ký ức không còn là thứ chỉ để ngắm nhìn. Nó trở thành chất liệu sống, có thể được kể lại, biến hóa và tiếp tục lan tỏa. Công nghệ lúc này không đứng trên sân khấu, mà lặng lẽ bật đèn để ký ức bước ra.
Sự thay đổi ấy kéo theo một cách chào Tết rất khác. Thay vì những lời chúc lặp lại mỗi năm, người trẻ bắt đầu gửi cho nhau những câu chuyện. Có thể là một bức ảnh cũ được tái hiện, một đoạn ký ức được kể lại bằng hình thức mới, hay đơn giản là một khoảnh khắc gia đình được nhìn dưới góc nhìn khác. Chúc Tết không còn là nghi thức một chiều, mà trở thành cuộc trò chuyện hai chiều giữa các thế hệ. Người lớn thấy ký ức của mình được lắng nghe và làm mới. Người trẻ thấy mình có quyền sáng tạo với truyền thống, không phải để phá bỏ, mà để tiếp nối. Tết từ đó trở thành trải nghiệm đang diễn ra, chứ không chỉ là hồi ức được nhắc lại mỗi năm một lần.
Khi công nghệ trở thành cầu nối giữa các thế hệ
Điều thú vị là trong câu chuyện này, công nghệ không tạo thêm khoảng cách như nhiều người lo ngại, mà ngược lại, nó thu hẹp khoảng cách vốn tồn tại từ lâu. Khi ký ức được kể lại bằng ngôn ngữ hiện đại, ông bà có thể thấy hình ảnh quen thuộc của mình trong một hình thức mới. Con cháu có thể hiểu sâu hơn về những gì từng diễn ra trước khi mình xuất hiện. Thời gian gần đây, Samsung là cái tên điển hình khi nhắc đến nỗ lực gìn giữ văn hóa nhờ công nghệ, khi họ không cố gắng nói rằng Tết nên như thế nào, mà tạo điều kiện để mỗi gia đình tự tìm ra cách chào Tết phù hợp với mình. Công nghệ lúc này không mang tính áp đặt, mà mở đường và dẫn lối kết nối hiện tại và quá khứ.
Khi nhìn rộng hơn, có thể thấy Tết không cần được giữ nguyên như một bảo tàng bất động. Điều quan trọng là tinh thần Tết vẫn tiếp tục được sống, được kể và được truyền đi. Ký ức chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó được chia sẻ và tái sinh trong đời sống hiện tại. Trong nhịp sống mới, việc chào Tết bằng ký ức, bằng sáng tạo và bằng sự kết nối giữa các thế hệ có lẽ chính là cách để Tết không bị bỏ lại phía sau. Tết không cần quay về quá khứ, Tết cần được tiếp tục trong hiện tại, với những công cụ của thời đại và trái tim của con người.
Hưng Phạm
