Bàn thờ là nơi linh thiêng trong mỗi gia đình Việt Nam, nơi thể hiện sự kính trọng đối với tổ tiên và các vị thần linh. Vào dịp cuối năm, các gia đình thường thực hiện nghi thức rút (tỉa) chân hương và vệ sinh bàn thờ để chuẩn bị đón năm mới. Việc này không chỉ giúp không gian thờ cúng trở nên gọn gàng, sạch sẽ mà còn là một nghi thức tâm linh quan trọng để gia đình đón Tết an lành, may mắn.
Vào dịp cuối năm, các gia đình thường thực hiện nghi thức rút (tỉa) chân hương và vệ sinh bàn thờ để chuẩn bị đón năm mới. Ảnh minh họa.
Hướng dẫn rút tỉa chân hương
Việc rút chân hương được thực hiện vào những ngày cuối năm, thường là từ ngày 23 tháng Chạp sau lễ tiễn ông Táo về trời .Tuy nhiên, tùy vào điều kiện và thói quen mỗi gia đình, nghi lễ này có thể thực hiện từ ngày 23 đến 30 tháng Chạp.
Bạn cần chuẩn bị các vật dụng cần thiết như:
Khăn sạch, chổi nhỏ
Nước ấm, rượu gừng hoặc nước thơm từ lá bưởi, quế, hồi...
Một chiếc bàn hoặc khay để tạm đặt đồ thờ cúng
Hương, đèn, trái cây hoặc lễ vật nhỏ để xin phép trước khi dọn dẹp.
Sau khi chuẩn bị đủ các vật dụng, bạn thắp một nén nhang và đọc bài khấn để xin phép tổ tiên, thần linh về việc dọn dẹp bàn thờ. Điều này thể hiện sự tôn trọng và tránh làm xáo trộn sự yên bình nơi thờ tự.
Những lưu ý quan trọng khi lau dọn bàn thờ
- Khi dọn dẹp, người thực hiện cần có trang phục chỉnh tề và lòng thành kính.
- Hạn chế tối đa việc xê dịch bát hương, vì trong tâm linh người Việt, bát hương rất linh thiêng, là nơi hội tụ tâm thức, sợi dây vô hình liên kết cõi trần với cõi âm. Người ta cho rằng việc di chuyển bát hương tùy tiện có thể làm đứt sợi dây liên kết ấy, khiến lòng thành không được chứng giám, dẫn đến điều không hay.
Để giữ bát hương cố định trong quá trình lau dọn bàn thờ cuối năm, nên dùng một tay giữ, tay còn lại dùng khăn lau. Trường hợp vẫn phải xê dịch thì nên khấn xin, sau đó đưa bát hương về lại vị trí ban đầu. Đối với các bức tượng cũng như vậy.
- Nên dùng khăn, vải mới, chổi chuyên dụng để thể hiện sự trân trọng, thành kính đối với thần linh, tổ tiên khi lau dọn bàn thờ cuối năm. Không sử dụng khăn, vải, chổi đã qua sử dụng hoặc dùng cho các việc dọn dẹp hằng ngày, không đảm bảo sự tôn nghiêm cho nơi thờ cúng.
- Dùng nước sạch, nước thảo dược để lau, có thể dùng rượu trắng với gừng giã nhuyễn, hoặc nước đun từ 5 loại thảo dược (quế, hồi, gỗ vang, đinh hương, bạch đàn).
- Sắp xếp lại bàn thờ: Sắp xếp lại bát hương, bài vị và đồ thờ cúng một cách ngay ngắn. Nếu cần thay trái cây, hãy chọn loại tươi mới, thơm ngọt để tăng thêm sinh khí cho bàn thờ.
- Sau khi lau dọn bàn thờ và tỉa chân nhang xong xuôi, thắp hương lên 3 bát hương và vái lạy lần nữa.
- Phần chân nhang, bạn đem đốt thành tro, đem tưới cây hoặc tốt nhất là đem thả ra sông, không thả nơi ao tù nước đọng để một năm mới mọi thứ được suôn sẻ, may mắn, hanh thông, theo quan niệm của dân gian.
Như vậy, nguyên tắc cần nhớ khi lau dọn bàn thờ cuối năm: Không làm đổ vỡ vật dụng trên bàn thờ; Tránh xê dịch bát hương; Tránh tỉa hết chân hương, dốc hết tro trong bát hương ra ngoài; Nên dùng khăn, vải mới, chổi chuyên dụng khi lau dọn bàn thờ; Nên dùng nước sạch, nước thảo dược để lau dọn.
*Thông tin bài viết mang tính chiêm nghiệm, tham khảo.
