Tờ Kiripost (Campuchia) ngày 29/5 đưa tin, Trung Quốc đã cam kết hỗ trợ Campuchia bằng nguồn cung dầu, khí đốt và phân bón nông nghiệp khi Bắc Kinh mở lại một phần hạn ngạch xuất khẩu phân bón urê trong tuần này, trong bối cảnh Campuchia đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng về an ninh năng lượng và tình trạng thiếu hụt phân bón trầm trọng hơn do gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Theo một tuyên bố vào ngày 28/5 từ Bộ Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Campuchia, cam kết này được đưa ra trong cuộc gặp song phương giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Campuchia Prak Sokhonn vào ngày 27/5 tại Phiên thảo luận mở cấp cao của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tại New York, Mỹ.
Theo tuyên bố, Trung Quốc cam kết hỗ trợ Campuchia bằng việc cung cấp dầu mỏ, khí đốt và phân bón nông nghiệp vào thời điểm Campuchia đang đối mặt với những khó khăn về an ninh năng lượng và thiếu hụt phân bón.
Theo hãng tin Reuters (Anh), Trung Quốc - một trong những nước xuất khẩu phân bón lớn nhất thế giới - đã thông báo hồi tháng 3 về việc cấm xuất khẩu phân bón để bảo vệ thị trường nội địa. Nhưng đến ngày 27/5, Trung Quốc đã công bố hạn ngạch xuất khẩu phân bón urê nhằm giúp giảm bớt tình trạng giá cả toàn cầu tăng vọt sau những gián đoạn nguồn cung liên quan đến cuộc xung đột ở Iran.
Milan Thomas - chuyên gia kinh tế tại Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) - trước đây từng cho biết Campuchia nhập khẩu 98% phân bón, trong khi 70% dầu mỏ được sử dụng cho giao thông vận tải, khiến vương quốc này rất dễ bị tổn thương trước cú sốc nhiên liệu toàn cầu.
“Nền kinh tế này phụ thuộc vào xuất nhập khẩu, và cấu trúc của nó thực sự dựa vào hàng hóa trung gian từ nước ngoài để hoạt động tốt”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng “các hộ gia đình sống gần mức nghèo” là những người bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi những cú sốc này.
“Các hộ gia đình nông thôn, người lao động di cư, công nhân may mặc và các doanh nghiệp nhỏ đang phải vật lộn để gánh chịu chi phí năng lượng ngày càng tăng”, ông nói thêm.
Theo Kiripost, vào năm 2025, Campuchia nhập khẩu 420 triệu USD phân bón nông nghiệp và gần 218 triệu USD bao gồm thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ. Hầu hết các mặt hàng nhập khẩu này có nguồn gốc từ các nước láng giềng và khu vực, bao gồm Việt Nam, Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Phân bón sản xuất trong nước chưa đủ đáp ứng nhu cầu
Tờ Khmer Times (Campuchia) đưa tin, vấn đề cung cấp phân bón cũng được Thủ tướng Campuchia Hun Manet nêu rõ trong lễ khánh thành nhà máy chế biến cao su ở tỉnh Tbong Khmum vào ngày 27/5, khi ông tiết lộ rằng Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Campuchia đang đàm phán để nhập khẩu phân bón từ Trung Quốc.
Ông Hun Manet cũng đánh giá cao những nỗ lực của Đại sứ Trung Quốc tại Campuchia Uông Văn Bân - người cũng có mặt tại sự kiện này - về vấn đề đó.
Ngoài ra, Thủ tướng Campuchia cho biết ông đã thảo luận với một thành viên của Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Campuchia về việc đẩy nhanh tiến độ hoạt động của nhà máy sản xuất phân bón.
Ông Hun Manet nhấn mạnh rằng việc đảm bảo nguồn cung phân bón ổn định là điều thiết yếu để duy trì năng suất nông nghiệp, giảm chi phí sản xuất và hỗ trợ nông dân Campuchia.
“Hiện tại, tôi đang tìm phương pháp sản xuất phân bón hóa học. Nhưng phương pháp này đòi hỏi phải nhập khẩu nguyên liệu thô từ nước ngoài. Còn về phân bón hữu cơ, tôi cũng đang thu thập dữ liệu về số lượng có thể sản xuất được”, ông nói.
Thủ tướng Hun Manet nhấn mạnh rằng mặc dù Campuchia có thể sản xuất phân bón hữu cơ trong nước, nhưng năng lực sản xuất hiện tại vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu cả nước.
“Do đó, chúng tôi có phương pháp trộn nó với những thứ khác để tăng công suất,” ông nói thêm.
Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm sự phụ thuộc của Campuchia vào nguyên liệu đầu vào nông nghiệp nhập khẩu, đặc biệt là trong bối cảnh những bất ổn toàn cầu ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng quốc tế và giá cả hàng hóa.
Thủ tướng Campuchia chỉ ra rằng các xung đột bên ngoài có thể tác động gián tiếp đến nền kinh tế và ngành nông nghiệp của nước này thông qua chi phí vận chuyển và nhập khẩu cao hơn.
Ông lưu ý rằng mặc dù phân bón sản xuất trong nước có thể không thay thế hoàn toàn nguồn cung nhập khẩu ngay lập tức, nhưng việc thay thế một phần vẫn sẽ mang lại lợi ích đáng kể cho ngành nông nghiệp Campuchia.
“Ngay cả khi nó chỉ có thể thay thế được 40 đến 50%, chúng ta [Campuchia] cũng phải tự sản xuất nó”, ông nói.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Hun Manet còn cho biết căng thẳng ở Trung Đông cũng khiến giá điện tăng ở nhiều nước, nhưng Campuchia vẫn duy trì mức giá điện hiện tại, với việc chính phủ nước này gánh chịu khoản lỗ khoảng 80 triệu USD để giảm bớt gánh nặng cho người dân.
Duy Nguyễn
Theo Kiripost, Reuters, Khmer Times
