Có một thực tế là trong khoảng thời gian gần đây, thị trường máy đọc sách điện tử (e-reader) đang dần bị "smartphone hóa" với cấu hình mạnh và tính năng đa dụng, thì sự ra đời của Xteink X4 lại đang được xem như một cuộc cách mạng ngược dòng bởi thiết bị này cố gắng tách biệt người dùng khỏi mạng xã hội và những kết nối thông minh.
Tuy nhiên, ranh giới giữa sự "thuần túy" và sự "lạc hậu" dường như đã bị xóa nhòa trong một thiết bị đầy rẫy những hạn chế khó chấp nhận ở năm 2026.
Thiết kế đánh đổi sự tiện dụng
Điểm cộng duy nhất và cũng là lớn nhất của Xteink X4 (gọi tắt là X4) chính là ngoại hình. Với trọng lượng vỏn vẹn 74g và độ mỏng 5,9mm, nó thực sự nhỏ và nhẹ, mang lại cảm giác khá thú vị khi cầm nắm. Thiết bị trông giống như một chiếc vé gửi xe hay thẻ thang máy cao cấp, có thể dễ dàng gắn vào mặt lưng điện thoại nhờ hệ thống nam châm tích hợp. Tuy nhiên, chính sự nhỏ bé này lại kéo theo một hệ lụy: X4 hoàn toàn không có màn hình cảm ứng.
Việc quay lại sử dụng các nút bấm vật lý để điều hướng toàn bộ hệ thống là một thử thách lòng kiên nhẫn. Trong khi thế giới đã tiến quá xa với các thao tác vuốt chạm mượt mà, thì người dùng Xteink X4 lại phải loay hoay với cụm phím điều hướng bên dưới màn hình và cạnh bên của máy. Dù cảm giác bấm khá chắc chắn và tránh được việc nhảy trang vô ý khi để trong túi, nhưng để làm quen với cách điều khiển "đồ cổ" này, bạn sẽ tốn không ít thời gian và sự bực dọc.
Nỗi ám ảnh về mặt kỹ thuật và cài đặt
Nếu bạn kỳ vọng vào một thiết bị "cần là chạy", thì Xteink X4 sẽ dội cho bạn một gáo nước lạnh. Thiết bị không có bộ nhớ trong khả dụng, mọi dữ liệu đều phải dựa vào thẻ nhớ microSD. Điều đáng nói là khe cắm thẻ được thiết kế vụng về đến mức khó tin. Việc tháo lắp thẻ nhớ tương đối khó khăn nếu không có công cụ hỗ trợ, ngay cả với những người có móng tay dài.
Chưa dừng lại ở đó, hệ thống truyền dữ liệu qua Wi-Fi của máy được xây dựng theo một quy trình khá rắc rối. Thay vì đồng bộ hóa đám mây hay gửi qua email như các dòng máy hiện đại, người dùng phải kết nối với điểm phát sóng tự tạo của máy, truy cập địa chỉ IP chỉ định và truyền từng tệp tin một.
Với những tệp sách dung lượng chỉ vài MB, tốc độ truyền tải chậm chạp đến mức khiến bất kỳ ai đã quen với việc sử dụng các thiết bị của Boox hay iReader cũng phải ngán ngẩm. Ngay cả việc thay đổi ảnh nền màn hình chờ cũng yêu cầu người dùng phải tự căn chỉnh độ phân giải 480x800 và chuyển đổi định dạng tệp thủ công, một công việc đòi hỏi sự tỉ mẩn không đáng có cho một thiết bị đọc sách, tuy nhiên điều này cũng có thể được khắc phục thông qua những bản ROM custum.
Trải nghiệm đọc: Một bước lùi về hiển thị
Trái tim của một chiếc máy đọc sách là màn hình, nhưng đây lại là điểm yếu chí tử của Xteink X4. Với độ phân giải chỉ nhỉnh hơn 200 dpi một chút, hiện tượng răng cưa trên mặt chữ hiện lên rất rõ nét, gây mỏi mắt khi đọc trong thời gian dài. Thêm vào đó, dù hỗ trợ định dạng epub phổ biến, nhưng máy lại hoàn toàn "mù" hình ảnh bên trong tệp sách. Điều này có nghĩa là bạn sẽ chỉ thấy những dòng chữ khô khan, mất đi sự trực quan của các sơ đồ hay minh họa.
Đặc biệt, Xteink X4 không hề trang bị đèn nền. Điều này đồng nghĩa với việc thiết bị chỉ thực sự hữu dụng khi ở ngoài trời hoặc dưới nguồn sáng mạnh. Trong điều kiện thiếu sáng, chiếc máy 1,5 triệu đồng này trở nên vô dụng, thua kém hoàn toàn so với những mẫu Kindle đời cũ đã có đèn nền từ cả thập kỷ trước. Hơn nữa, do kích thước màn hình quá nhỏ, diện tích hiển thị bị hạn chế khiến người dùng phải bấm nút chuyển trang liên tục, làm ngắt quãng mạch cảm xúc khi đọc.
Mức giá vô lý cho một "phụ kiện thời trang"
Tại thị trường Việt Nam, Xteink X4 đang được chào bán với mức giá khoảng 1,5 triệu đồng. Đây là một con số cực kỳ khó hiểu nếu xét trên phương diện hiệu năng trên giá thành. Với cùng số tiền này, người dùng hoàn toàn có thể sở hữu những chiếc Kindle Paperwhite 3 hoặc Paperwhite 4 cũ - những thiết bị có màn hình sắc nét hơn, có đèn nền, có cảm ứng và hệ sinh thái hỗ trợ tận răng.
Nếu người dùng thực sự khao khát sự nhỏ gọn nhưng vẫn muốn có trải nghiệm cao cấp, những cái tên như Boox Palma hay iReader Tango dù đắt hơn nhưng mang lại giá trị sử dụng thực tế vượt trội. Ngoài ra, Xteink X4, với trọng lượng 74g, nếu dùng làm thẻ đeo cổ thì lại quá nặng gây mỏi, còn dùng để đọc sách chuyên sâu thì lại quá thiếu sót.
Xteink X4 có lẽ không nên được gọi là một máy đọc sách. Nó giống một món phụ kiện thời trang dành cho những người thích "đổi gió", hoặc một món đồ chơi công nghệ để mang ra "nghịch" lúc rảnh rỗi hơn là một thiết bị phục vụ việc đọc sách chuyên dụng. Sự thiếu hụt về đèn nền, độ phân giải thấp và hệ điều hành thô sơ đã biến X4 thành một sản phẩm lạc lõng giữa thời đại. Với 1,5 triệu đồng, có lẽ người tiêu dùng thông thái nên tìm đến những lựa chọn thực dụng hơn thay vì đầu tư vào một thiết bị mang lại nhiều sự bực mình hơn là cảm hứng đọc sách.
Đức Khương
