Càng đo đếm cơ thể, con người càng cô đơn: Nghịch lý đang buộc ngành xa xỉ toàn cầu phải nghĩ lại về wellness

Trong bài phân tích vừa đăng trên Jing Daily, hai tác giả Carlota Rodben và Caroline Cotten đưa ra một luận điểm gai góc: Ngành công nghiệp wellness đang thành công trong việc làm cho con người khỏe hơn theo mọi chỉ số đo được, nhưng lại thất bại ở thứ quan trọng nhất, là khả năng kết nối với nhau. Chúng ta theo dõi giấc ngủ, ức chế cảm giác thèm ăn, đo mức căng thẳng theo thời gian thực và giao phó ngày càng nhiều quyết định cho thuật toán. Đổi lại, chúng ta cô đơn hơn.

Điều đáng nói là nhóm cô đơn nhất không phải nhóm thiếu tiền. Theo Jing Daily, giới siêu giàu báo cáo mức độ cô lập và mức độ mất niềm tin vào người xung quanh cao đến mức hiếm nhóm dân số nào sánh được, ngay giữa một nền văn hóa vẫn mặc định rằng tiền và hạnh phúc đi cùng nhau. Thay vì dừng lại để hỏi vì sao, các ngành hàng xây quanh khái niệm "sống khỏe" lại tăng tốc theo hướng cũ, đổ thêm công nghệ, thêm thuốc, thêm tối ưu hóa vào một khoảng trống mà bản thân sự giàu có đã không lấp được.

Càng đo đếm, càng tự giám sát

Số liệu cho thấy quy mô của cuộc chuyển dịch này. Theo Khảo sát Consumer Adoption 2025 của Rock Health, thực hiện trên 8.000 người trưởng thành Mỹ trong tháng 12/2025, 57% cho biết sở hữu ít nhất một thiết bị đeo hoặc thiết bị y tế kết nối. Riêng nhóm thiết bị đeo, tỷ lệ là 46%, tăng 33 điểm phần trăm so với mức 13% của năm 2015. Mức độ gắn bó cũng thuộc hàng cao nhất trong toàn ngành digital health: 83% người sở hữu đeo thiết bị từ 5 ngày mỗi tuần trở lên, 59% gần như đeo liên tục, và Oura công bố thời lượng đeo trung bình lên tới 23,8 giờ một ngày.

Thiết bị giờ không chỉ đọc nhịp tim hay số bước chân. Chúng đọc cả khả năng điều tiết cảm xúc và mức căng thẳng, còn quần áo thông minh với sợi vải sinh trắc học thì đã ở rất gần. Jing Daily đặt câu hỏi rằng đến một ngưỡng nào đó, thứ chúng ta gọi là thấu hiểu bản thân thực chất chỉ là tự giám sát bản thân được đóng gói đẹp hơn.

Bản thân Rock Health cũng chỉ ra một nghịch lý khác: người sở hữu thiết bị thường trẻ hơn, giàu hơn, sống ở đô thị nhiều hơn và vốn đã khỏe hơn, trong khi nhóm dân số có thể hưởng lợi nhiều nhất từ việc theo dõi sức khỏe liên tục lại là nhóm ít sở hữu thiết bị nhất. Công cụ được thiết kế cho sức khỏe cộng đồng, nhưng đang được tiêu thụ như một món hàng cá nhân hóa.

Câu hỏi tương tự treo lơ lửng trên nhóm thuốc giảm cân GLP-1, loại thuốc ức chế chính cảm giác thèm ăn vốn làm nên bản chất con người, để đạt tới một con số cân nặng mà xã hội cho là đáng mong muốn. Jing Daily dẫn một nghiên cứu trên chuột công bố tháng 5/2026 cho thấy nhóm thuốc GLP-1 dạng uống làm giảm giải phóng dopamine ở nhân accumbens, tức là làm dịu đi phần ăn uống vì khoái cảm. Nhóm tác giả nghiên cứu mô tả hiệu ứng này mang tính chọn lọc chứ không phải một sự cùn mòn toàn diện của hệ thống tưởng thưởng, nhưng hướng đi thì đã rõ.

Trong khi đó, nghiên cứu về Blue Zones, những vùng đất có tuổi thọ cao bậc nhất thế giới, lại chỉ về một hướng hoàn toàn khác. Dan Buettner, người dành nhiều năm ghi chép các cộng đồng này, phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos năm 2018 rằng hạnh phúc và tuổi thọ đều hội tụ về một điểm chung là chất lượng mạng lưới xã hội quanh mỗi người. Dân cư ở những vùng đó không theo đuổi sức khỏe theo cách người tiêu dùng hiện đại hiểu. Họ ăn đồ địa phương, vận động mà không cần lên lịch, và tìm thấy cảm giác thuộc về trong bán kính đi bộ quanh nhà. Không thiết bị, không kiêng khem cực đoan, không bảng điểm.

Ngành khách sạn xa xỉ đã nhìn ra khoảng trống

Nếu kết nối mới là yếu tố quyết định một cuộc đời đáng sống, và các công cụ bán ra nhân danh sức khỏe lại đang bào mòn năng lực kết nối, thì bước đi tiếp theo của ngành xa xỉ không phải là sản xuất ra sự kết nối, mà là tạo điều kiện để nó tự xảy ra.

Ngành khách sạn đi trước một bước ở nhận thức này, đơn giản vì wellness đã trở thành mức sàn thay vì lợi thế cạnh tranh. Jing Daily dẫn nghiên cứu của Deloitte về tương lai du lịch xa xỉ, theo đó 68% cố vấn du lịch hạng sang cho biết khách của họ đang chọn lưu trú dài ngày hơn, riêng tư hơn và sẵn sàng trả tiền cho điều đó.

Six Senses là thương hiệu nói thẳng nhất về hướng đi này. Trong Wellness Forecast 2025 công bố tháng 1/2025, chuyên gia wellness Anna Bjurstam của tập đoàn xác định đại dịch cô đơn là thách thức định hình ngành, khi ngày càng nhiều người sống một mình hoặc sống theo lối di chuyển liên tục, và chỉ thẳng vào bài học từ các vùng Blue Zone rằng tương tác xã hội phong phú là điều kiện của tuổi thọ. Sáu Senses cũng cho biết cơ sở tại London sẽ mở kèm một mô hình câu lạc bộ xã hội mang tên Six Senses Place, nơi wellness, cộng đồng và tiệc tùng hòa vào nhau, thay vì chỉ là một khu spa gắn thêm vào khách sạn.

Tháng 6/2025, cơ sở Crans-Montana của Six Senses trên dãy Alps Thụy Sĩ tổ chức Alma Frequency, chương trình bốn ngày do Talana Bestall khởi xướng, nơi khách đi bộ đường dài cùng các nhà thực hành và nhà nghiên cứu, ăn chung bàn và trao đổi ý tưởng trong một bối cảnh được thiết kế để rút ngắn khoảng cách giữa người với người.

Điểm đáng chú ý về mặt kinh doanh là mô hình này không đòi hỏi ngân sách của một khu spa. Một phòng dành riêng cho cờ backgammon, một lớp cắm hoa, một danh mục rượu vang đủ hay để khách phải nhắc lại, tất cả đều rẻ hơn nhiều so với xây một trung tâm trị liệu, mà vẫn làm đúng việc cần làm là cho khách một lý do để ngồi cạnh nhau lâu hơn.

Từ đo lường sang ý nghĩa, từ bán hàng sang cộng đồng

Với nhóm thiết bị đeo, cơ hội còn lớn hơn và cũng bị bỏ lỡ rõ hơn. Whoop và Oura đã biến việc đọc hiểu cơ thể thành một ngành hàng tiêu dùng thực thụ. Oura đã bán hơn 5,5 triệu chiếc nhẫn trên toàn cầu, được định giá khoảng 11 tỷ USD sau vòng gọi vốn hơn 900 triệu USD và dự kiến doanh thu gần 2 tỷ USD trong năm 2026. Whoop huy động 575 triệu USD ở vòng Series G, đưa định giá vượt 10 tỷ USD.

Dữ liệu họ nắm giữ là phi thường. Thứ còn thiếu là câu trả lời cho câu hỏi phải làm gì với dữ liệu đó. Ngôn ngữ mà các ứng dụng này dùng là ngôn ngữ của thiếu hụt và sửa sai: phục hồi thấp, căng thẳng cao, giấc ngủ kém. Nhận thức cảm xúc và kết nối con người nằm hoàn toàn ngoài khung.

Jing Daily lập luận rằng Oura hiểu người dùng sống ra sao rõ hơn gần như mọi nền tảng tiêu dùng khác, và hiểu biết đó có thể làm được nhiều hơn việc bắn ra một thông báo. Một cộng đồng tổ chức quanh các buổi gặp mặt ngoài đời, câu lạc bộ và thực hành chung, xây trên chính những gì dữ liệu tiết lộ, sẽ là bước tiến hóa có ý nghĩa hơn nhiều so với việc đo đạc ngày càng tinh vi. Thương hiệu nào đi được tới đó sẽ không còn bán một gói thuê bao, mà đang vận hành một Blue Zone thu nhỏ.

Ngành thời trang và trang sức cũng đang chạm vào cùng một logic, dù xuất phát từ động cơ khác là bảo tồn nghề thủ công. Bottega Veneta mở Accademia Labor et Ingenium tháng 10/2023, trải trên hai địa điểm gần Vicenza, đào tạo 50 học viên mỗi năm dưới sự dẫn dắt của năm nghệ nhân bậc thầy và cam kết công việc cho người hoàn thành khóa học. Scuola Bulgari khai giảng tháng 9/2025 tại Valenza cùng đối tác Tarì Design School, nhận 80 học viên mỗi năm cho các khóa kim hoàn và nạm đá quý, không yêu cầu kinh nghiệm trước đó và được Bộ Giáo dục Ý công nhận. Tháng 6/2026, trường hoàn thành năm học đầu tiên với 80 học viên đến từ 11 quốc tịch. École Hermès des Savoir-Faire đã theo mô hình tương tự nhiều năm nay.

Mục đích được tuyên bố là gìn giữ tay nghề. Nhưng thứ sinh ra kèm theo, và bền hơn, lại là cộng đồng. Khi một khách hàng hiểu vì sao một loại vải được chọn cho một dáng đồ, hay bao nhiêu giờ dệt nằm trong một sản phẩm, cuộc trò chuyện đổi chiều và giá trị thôi là một con số.

Johann Hari, tác giả cuốn Lost Connections, đã dành nhiều năm để tìm lời giải cho câu hỏi vì sao rất nhiều người ở các nước giàu vẫn thấy trống rỗng dù sở hữu nhiều hơn mọi thế hệ trước. Kết luận của ông là nguyên nhân mang tính xã hội chứ không mang tính hóa học, đến từ một nền văn hóa đã cắt đứt con người khỏi công việc có ý nghĩa, khỏi cộng đồng và khỏi hệ giá trị khiến đời sống đáng sống.

Ngành xa xỉ đang bán khát vọng cho những người đói một thứ mà không sản phẩm nào giao được. Khoảng trống đó không thể lấp bằng cách bán thêm. Khách sạn có thể dựng nên những nơi mà thời gian chậm lại, các hãng thiết bị đeo có thể xoay dữ liệu về cơ thể ra bên ngoài thay vì hướng vào trong, các nhà mốt có thể đưa sự chậm rãi và cộng đồng quanh nghề thủ công trở lại. Như Jing Daily kết luận, chuyện này có xảy ra hay không không nằm ở năng lực. Nó nằm ở việc họ có thực sự muốn hay không.

Nguồn: Jing Daily, Rockhealth

Pa Dun