Cơ quan quan trọng, hoạt động 24/7 nhưng dễ bị bỏ quên
Thận là cơ quan đảm nhiệm vai trò lọc máu, loại bỏ chất thải, cân bằng điện giải và duy trì huyết áp. Mỗi ngày, cơ quan này xử lý khoảng 180 lít dịch, sau đó cô đặc thành khoảng 1,5 lít nước tiểu để đào thải ra ngoài.
Không chỉ dừng lại ở đó, thận còn tham gia sản xuất hormone tạo hồng cầu, kích hoạt vitamin D và điều hòa nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể. Khi thận suy giảm, hàng loạt chức năng bị ảnh hưởng, chất thải tích tụ trong máu, huyết áp tăng, thiếu máu và rối loạn chuyển hóa xương.
Tuy nhiên, điểm nguy hiểm nằm ở chỗ, thận hoạt động “âm thầm”. Khi chức năng vẫn còn khoảng 30%, cơ thể gần như không có biểu hiện rõ ràng. Đến khi xuất hiện các dấu hiệu như tiểu đêm, phù chân, mệt mỏi kéo dài hoặc nước tiểu có bọt, bệnh thường đã tiến triển đến giai đoạn trung bình hoặc nặng.
Trường hợp của một người đàn ông 29 tuổi là minh chứng điển hình. Trong một lần khám sức khỏe, anh được phát hiện có nồng độ axit uric cao, nhưng do chưa có triệu chứng nên không chú ý. Lối sống cũ tiếp tục được duy trì trong nhiều năm, cho đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng và không thể phục hồi.
Theo các bác sĩ, ngưỡng axit uric bình thường ở nam giới là dưới 420 micromol/lít. Khi vượt mức này, cơ thể đã rơi vào tình trạng tăng axit uric máu. Trong khi đó, chỉ số của người đàn ông này lên tới 860 micromol/lít, cao gấp đôi giới hạn cho phép.
Axit uric được đào thải chủ yếu qua thận. Khi nồng độ tăng cao kéo dài, các tinh thể urat sẽ lắng đọng trong mô thận, gây tổn thương trực tiếp đến ống thận và mô kẽ. Theo thời gian, tình trạng này có thể tiến triển thành bệnh thận do gút và dẫn đến suy thận.
2 thói quen buổi tối khiến axit uric tăng vọt, thận “quá tải” mỗi ngày
Theo các bâc sĩ, nhiều trường hợp tăng axit uric và tổn thương thận ở người trẻ không bắt nguồn từ bệnh lý bẩm sinh, mà đến từ chính thói quen sinh hoạt, đặc biệt là vào buổi tối.
Ăn đêm, uống rượu bia trước khi ngủ
Ban đêm, tốc độ trao đổi chất của cơ thể giảm, lưu lượng máu đến thận cũng giảm theo, khiến khả năng đào thải axit uric kém hơn ban ngày. Nếu tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu purin vào thời điểm này, cơ thể sẽ sản sinh thêm axit uric nhưng lại không kịp đào thải, dẫn đến tích tụ trong máu.
Các món quen thuộc như: hải sản, đồ nướng, lẩu cay hay đồ ăn nhanh đều chứa lượng purin cao. Khi kết hợp với bia, loại đồ uống phổ biến trong các cuộc tụ tập thì tác động sẽ càng rõ rệt.
Rượu bia không chỉ thúc đẩy quá trình phân giải purin mà còn tạo ra axit lactic, làm giảm khả năng thận bài tiết axit uric. Hệ quả là nồng độ axit uric có thể tăng nhanh chỉ trong vài giờ sau khi sử dụng.
Thói quen ăn đêm, uống rượu nếu lặp lại trong thời gian dài sẽ khiến axit uric duy trì ở mức cao mà không có triệu chứng rõ ràng, cho đến khi xuất hiện biến chứng như gút hoặc suy thận.
Tự ý dùng thuốc trước khi ngủ
Một thói quen khác ít được chú ý là tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau và chống viêm.
Các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận, gây co mạch và tổn thương ống thận nếu dùng kéo dài hoặc quá liều. Khi thận đã chịu áp lực từ axit uric cao, tác động này càng làm tổn thương tiến triển nhanh hơn.
Ngoài ra, một số sản phẩm được quảng cáo là “thuốc Đông y” hoặc bài thuốc truyền miệng cũng tiềm ẩn nguy cơ. Một số thành phần có thể gây độc cho thận nếu sử dụng không kiểm soát, nhưng người dùng lại thường chủ quan vì cho rằng “tự nhiên là an toàn”.
Sức khỏe thận phụ thuộc lớn vào thói quen hàng ngày. Việc duy trì sinh hoạt điều độ, uống đủ nước, hạn chế thực phẩm giàu purin và không tự ý dùng thuốc là những nguyên tắc cơ bản nhưng hiệu quả.
Đặc biệt, kiểm tra định kỳ các chỉ số như creatinine, ure máu và axit uric là cách đơn giản để phát hiện sớm nguy cơ.
Tuổi trẻ không phải là lá chắn an toàn cho thận. Ngược lại, chính những thói quen lặp lại mỗi tối mới là yếu tố âm thầm đẩy cơ thể đến những hậu quả nghiêm trọng.
Phương Anh
Theo 163.com
