Không chỉ canh cua mới giàu canxi và đạm
Bác sĩ CKII Đinh Trần Ngọc Mai, Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM), việc “tung hô” canh cua như một thực phẩm vượt trội là chưa hoàn toàn chính xác, thậm chí có thể dẫn đến những hiểu lầm về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm.
Điểm nổi bật nhất của cua đồng là hàm lượng canxi và protein tương đối cao. Đây là nguồn đạm “hoàn chỉnh”, tức chứa đầy đủ các acid amin cần thiết cho cơ thể, đồng thời lượng canxi trong cua cũng cao đáng kể. Tuy nhiên, bác sĩ Mai nhấn mạnh không nên vì thế mà coi canh cua là “độc tôn” trong nhóm thực phẩm bổ dưỡng.
“Các loại thực phẩm khác như thịt bò, thịt gà, tôm, trứng… cũng đều là nguồn đạm quý và có giá trị dinh dưỡng tương đương”, bác sĩ Mai nói.
Nhu cầu canxi trung bình mỗi ngày của một người trưởng thành dao động khoảng 500–1.000mg. Trong khi đó, cua đồng có thể cung cấp lượng canxi khá cao chỉ trong một khẩu phần nhỏ. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng không cần thiết phải ăn canh cua quá thường xuyên để “bù canxi”, bởi hoàn toàn có thể đa dạng hóa nguồn thực phẩm.
Không phải ai cũng nên ăn nhiều
Một điểm quan trọng thường bị bỏ qua là không phải đối tượng nào cũng phù hợp để ăn canh cua thường xuyên. Theo bác sĩ Mai, một số nhóm cần đặc biệt thận trọng gồm:
- Người mắc bệnh gout
- Người có tiền sử sỏi thận
- Người dễ dị ứng thực phẩm
- Người từng có phản ứng với hải sản
Nguyên nhân là trong cua, đặc biệt là phần gạch, có thể chứa các thành phần dễ gây dị ứng hoặc làm nặng thêm tình trạng bệnh lý sẵn có. Vì vậy, việc ăn “vô tư” theo trào lưu bổ dưỡng có thể gây tác dụng ngược.
Một vấn đề đáng lo ngại khác nằm ở khâu chế biến và bảo quản. Canh cua thường được nấu từ cua xay nhuyễn – một công đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu nguồn nguyên liệu không đảm bảo.
“Chúng ta khó kiểm soát được cua có thực sự tươi, được làm sạch đúng cách hay chưa, đặc biệt khi mua ở các chợ hoặc nguồn không rõ ràng”, bác sĩ Mai cho biết. Việc xay cua sống nếu không vệ sinh kỹ có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi sinh vật, ký sinh trùng.
Do đó, người nội trợ cần chú ý chọn cua còn sống, tươi, rửa sạch bùn đất kỹ lưỡng trước khi chế biến. Đồng thời, canh cua cần được nấu chín kỹ để tiêu diệt các tác nhân gây hại.
Canh cua để qua đêm tiềm ẩn rủi ro?
Liên quan đến thói quen “để dành” canh cua qua đêm, bác sĩ Mai khẳng định: không chỉ riêng canh cua, mà tất cả các món canh rau đều có nguy cơ mất an toàn nếu bảo quản không đúng cách.
Môi trường của canh rau – nhiều nước, giàu dinh dưỡng – là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Nếu để ở nhiệt độ không phù hợp hoặc quá lâu, vi khuẩn có thể sinh sôi nhanh chóng.
“Không thể nói chắc chắn là sinh ra chất gây ung thư, nhưng rõ ràng nguy cơ nhiễm khuẩn và mất an toàn thực phẩm là có thật” bác sĩ Mai nhấn mạnh.
Trong trường hợp buộc phải bảo quản, cần lưu ý: Để canh nguội nhanh và cho vào tủ lạnh sớm; Duy trì nhiệt độ tủ lạnh dưới 4°C; Chỉ nên sử dụng trong ngày hôm sau; Hâm nóng kỹ trước khi ăn.
Việc để canh quá lâu hoặc hâm đi hâm lại nhiều lần đều không được khuyến khích.
Ăn canh cua mùa hè sao cho an toàn?
Để vừa tận dụng được giá trị dinh dưỡng, vừa đảm bảo an toàn, chuyên gia khuyến nghị:
- Chọn cua tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng
- Rửa sạch kỹ trước khi xay, loại bỏ bùn đất
- Nấu chín kỹ ít nhất 5–10 phút
- Kết hợp với rau sạch, nấu chín hoàn toàn
- Ăn ngay sau khi nấu, hạn chế để lâu
Có thể thấy, canh cua vẫn là món ăn tốt nếu được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc “thần thánh hóa” hay lạm dụng một loại thực phẩm duy nhất không phải là hướng đi đúng trong dinh dưỡng.
Một chế độ ăn cân bằng, đa dạng và an toàn vẫn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ sức khỏe – thay vì đặt kỳ vọng quá nhiều vào một bát canh cua trong bữa cơm hàng ngày.
Ngọc Minh
